Ünite 2: Çalışma Psikolojisinin Tanımı, Kapsamı ve Gelişimi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Çalışma psikolojisinin tarihsel gelişiminde önemli bir dönüm noktası olan Hawthorne Araştırmaları'nın bulgularını inceleyiniz. Bu araştırmaların, fiziksel çalışma koşulları ile sosyal faktörlerin iş performansı üzerindeki etkileri açısından ne gibi farklar ortaya koyduğunu açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hawthorne Araştırmaları, aydınlatma gibi fiziksel koşullardan ziyade, çalışanların kendilerine gösterilen ilgi, grup standartları ve sosyal ilişkiler gibi psikososyal faktörlerin üretkenliği daha fazla artırdığını göstermiştir. Bu durum, yönetimde klasik yaklaşımın yerini 'insan ilişkileri' yaklaşımına bırakmasını sağlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir işletmede insan kaynakları yöneticisi olduğunuzu hayal edin. Çalışma psikolojisinin 'bilim adamı-doktor' modelini esas alarak, iş yerindeki yüksek stres ve düşük motivasyon sorununu çözmek için nasıl bir bilimsel ve uygulamalı yol haritası izleyeceğinizi tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Öncelikle anket ve mülakatlar gibi bilimsel yöntemlerle stresin kaynaklarını ve motivasyon eksikliğinin nedenlerini araştırıp kuramsal bir çerçeveye oturtmalısınız. Ardından, elde edilen bu verilere dayanarak iş yerinde stres yönetimi eğitimleri ve motivasyon artırıcı somut iyileştirme programları uygulayarak sorunu çözmelisiniz.
Alıştırma 3myders hazırladı
Birinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan 'Army Alpha' ve 'Army Beta' testlerinin geliştirilme amaçlarını araştırınız. Bu testlerin askeri alandan sivil endüstriyel alana geçişte personel seçimi süreçlerini nasıl etkilediğini karşılaştırarak değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bu testler, savaş döneminde çok sayıda askerin zihinsel yeteneklerine göre hızlıca sınıflandırılması amacıyla geliştirilmiştir. Savaş sonrasında ise bu kitlesel ölçme ve değerlendirme yöntemleri, endüstriyel işletmelerde doğru işe doğru personelin seçilmesi ve yerleştirilmesi süreçlerine öncülük etmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Teknolojinin hızla geliştiği günümüz dijital iş dünyasını düşünerek, çalışma psikolojisinin alt dallarından biri olan 'ergonomi' (mühendislik psikolojisi) kavramına güncel bir örnek veriniz ve bu örneğin çalışan sağlığı üzerindeki etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Uzaktan çalışan bir ofis personelinin evindeki çalışma masası, sandalye yüksekliği ve ekran açısının (fiziksel ergonomi) yanı sıra kullanılan yazılımların kullanıcı dostu olması (bilişsel ergonomi) örnek verilebilir. Bu unsurların doğru tasarlanması, çalışanın fiziksel rahatsızlıklarını önler ve zihinsel yorgunluğunu azaltır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Çalışma psikolojisinin çalışma yaşamının kalitesi, iş-aile dengesi ve küreselleşme gibi modern konularını göz önünde bulundurarak; hibrit (yarı zamanlı evden, yarı zamanlı ofisten) çalışma modelinin çalışan psikolojisi üzerindeki olası olumlu ve olumsuz etkilerini listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Olumlu yönü olarak iş-aile dengesinin kurulmasına, esnekliğe ve yol stresinin azalmasına katkı sağlayabilir. Olumsuz yönü olarak ise iş ve özel yaşam sınırlarının belirsizleşmesine, çalışanın sosyal olarak yalnızlaşmasına ve dijitalleşmenin getirdiği sürekli ulaşılabilir olma baskısına yol açabilir.
