Ünite 10: İyiniyet ve Dürüst Davranma Kuralı — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Sübjektif iyiniyet ile objektif iyiniyet (dürüstlük kuralı) arasındaki temel farkları Türk Medeni Kanunu'ndaki düzenlemeleri de dikkate alarak karşılaştırınız.
   Yanıt / ipucu

   Sübjektif iyiniyet (MK m.3) kişinin zihnini ve bir hukuki eksikliği bilmemesini esas alırken, dürüstlük kuralı (MK m.2) herkesin uyması gereken objektif davranış biçimlerini ve ahlaki değerleri ifade eder. Sübjektif iyiniyet için kanunda özel bir hüküm gerekirken, dürüstlük kuralı genel bir ilke olarak her olayda kendiliğinden uygulanır.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   İyiniyet karinesinin ne anlama geldiğini açıklayarak, bu karinenin ispat yükü bakımından taraflara yüklediği sorumlulukları günlük hayattan bir örnekle tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   İyiniyet karinesi, kanunun iyiniyete bağladığı durumlarda asıl olanın iyiniyetin varlığı olduğunu kabul eder. Bu durumda 'iyiniyetliyim' diyen kişi aksi ispatlanana kadar haklıdır; ispat yükü ise kişinin iyi niyetli olmadığını iddia eden karşı tarafa aittir.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Eşya hukuku bağlamında tapu siciline güven ilkesinin iyiniyetli üçüncü kişileri nasıl koruduğunu araştırarak tapu sicilindeki aleniyet ilkesiyle ilişkisini açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Tapu kütüğündeki bilgilere güvenerek mülkiyet kazanan üçüncü kişinin iyiniyeti hukuk düzenince korunur. Ancak tapu sicili gibi resmi kayıtlarda aleniyet ilkesi geçerli olduğundan, bu kayıtlardaki hususlarda 'bilmiyorum' savunması yapılamaz; bu durum iyiniyet iddiasını sınırlar.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   Bir hakkın kötüye kullanılması yasağı ile haksız fiil kavramını, ortada hukuken var olan bir hakkın mevcudiyeti açısından birbirleriyle karşılaştırarak örnekler veriniz.
   Yanıt / ipucu

   Hakkın kötüye kullanılmasında ortadan hukuken var olan bir hak vardır ancak bu hak amacının dışında veya başkasına zarar vermek için kullanılır. Eğer ortada hiç bir hak yoksa yapılan eylem doğrudan hakkın kötüye kullanımı değil, haksız fiildir.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Dürüstlük kuralının (MK m.2) yargıçlar açısından ne ifade ettiğini ve yargıcın uyuşmazlıklarda bu kuralı nasıl uygulaması gerektiğini somut olay adaleti çerçevesinde değerlendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   Dürüstlük kuralı sadece tarafları değil yargıcı da bağlar ve yargıç bu kuralı re'sen (kendiliğinden) gözetmekle yükümlüdür. Yargıç, hukuki uyuşmazlıklarda adaleti sağlamak için kanunları yorumlarken ve sözleşmeleri değişen şartlara uyarlarken bu kuralı aktif olarak kullanır.