Ünite 2: Veri Dönüşümü

Hücre Boyutu ve Performans İlişkisi

Dönüşümde 'Output cell size' değeri 10 olarak girildiğinde hücreler 10 metrekarelik alanları temsil eder. Hücre boyutu küçüldükçe mekansal detay artar ancak veri boyutu geometrik olarak büyüyerek sistem performansını yavaşlatır.

Corine Arazi Sınıflandırma Sistemi

Corine projesinde arazi örtüsü piksellerine sayısal kodlar atanır. Örneğin, dönüşüm sonrasında 'Value' değeri 1 olan tüm pikseller 'Sürekli kentsel alan' olarak tanımlanır ve analiz edilir.

GRIDCODE 26 Değeri

Corine arazi kullanım verileri vektöre dönüştürüldüğünde, öznitelik tablosundaki 'GRIDCODE' değeri 26 olan poligonlar doğrudan 'Çayır alanları'na karşılık gelmektedir.

Dönüşüm Sınırları

CBS'de vektör veriler her zaman kolaylıkla raster verilere dönüştürülebilirken, karmaşık yapıdaki veya sürekli değişkenlik gösteren her raster veri doğrudan vektör veriye dönüştürülemez.

Anahtar Kavramlar

RasterMekansal verileri piksellerden (hücrelerden) oluşan düzenli bir matris yapısında temsil eden veri modelidir. Her bir piksel, temsil ettiği coğrafi alana dair sıcaklık, yükseklik veya arazi örtüsü gibi sayısal bir değer (Value) içerir.

VektörMekansal detayları nokta, çizgi ve poligon (alan) gibi geometrik yapılar ve bunlara bağlı koordinat çiftleriyle temsil eden veri modelidir. Yol, bina, akarsu gibi sınırları kesin olarak belirlenebilen objelerin gösteriminde kullanılır.

Polygon to RasterArcGIS yazılımında poligon (alan) geometrisine sahip vektörel verileri hücre tabanlı raster formatına dönüştürmek için kullanılan ArcToolbox aracıdır.

Raster To PolygonHücre tabanlı raster verileri, aynı piksel değerine sahip komşu hücreleri birleştirerek poligon geometrisinde vektörel verilere dönüştüren analiz aracıdır.

Output Cell SizeVektörden rastera dönüşüm işlemi sırasında oluşturulacak raster hücrelerinin (piksellerinin) arazi üzerindeki boyutunu metre cinsinden belirleyen parametredir.

Table of ContentsArcMap arayüzünün sol tarafında yer alan, haritaya eklenen tüm veri katmanlarının listelendiği, katman sırasının ve sembolojinin yönetildiği içindekiler panelidir.

Data ViewArcMap arayüzünde coğrafi verilerin görselleştirildiği, harita elemanlarının çizildiği ve mekansal analiz sonuçlarının doğrudan görüntülendiği ana çalışma ekranıdır.

Attribute TableVektör veya raster katmanlardaki her bir coğrafi detaya veya piksel grubuna ait sözel (öznitelik) bilgileri satır ve sütunlar halinde barındıran tablodur.

GRIDCODERaster veriden vektör veriye (poligona) dönüşüm yapıldığında, kaynak rasterdaki piksel değerlerinin aktarıldığı ve öznitelik tablosunda otomatik oluşan kolondur.

SymbologyHarita katmanlarındaki detayların öznitelik değerlerine göre renk, desen, çizgi kalınlığı veya sembollerle görsel olarak ayırt edilmesini sağlayan katman özelliği sekmesidir.

Unique ValuesSemboloji menüsü altında yer alan, verileri benzersiz öznitelik değerlerine (örneğin farklı arazi kullanım kodlarına) göre tek tek sınıflandırıp farklı renklerle göstermeyi sağlayan yöntemdir.

CorineAvrupa Çevre Ajansı tarafından koordine edilen, uydu görüntüleri kullanılarak standart sınıflarla üretilen Avrupa Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı veri setidir.

ValueRaster verideki her bir pikselin sahip olduğu, arazi örtüsü sınıfını veya ölçülen bir değeri (sıcaklık, yükseklik vb.) temsil eden sayısal veridir.

Conversion ToolsArcToolbox içerisinde yer alan, farklı CBS veri formatlarının (vektör, raster, CAD, KML vb.) birbirine dönüştürülmesini sağlayan araç kutusudur.

PoligonBaşlangıç ve bitiş noktası aynı olan, kapalı alanları (göl, bina tabanı, parsel vb.) temsil etmek için kullanılan vektörel veri geometrisidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Uygulama 2 Proje Dosyaları

Eğitim klasörü altındaki 'Vektör dönüşümü.mxd' ve 'Raster_dönüşüm.mxd' dosyaları, öğrencilerin uygulamalı olarak veri dönüşüm adımlarını gerçekleştirmesi için tasarlanmış hazır ArcGIS proje dosyalarıdır.

ArcToolbox Araç Kutusu

ArcGIS yazılımında tüm analiz, dönüşüm, veri yönetimi ve mekansal modelleme araçlarının kategorize edilmiş olarak bir arada bulunduğu ana yönetim panelidir.

Öznitelik Tablosunda Value Kolonu

Raster verinin öznitelik tablosu açıldığında görülen 'Value' kolonu, her bir arazi sınıfına veya piksel grubuna sistem tarafından otomatik olarak atanan benzersiz sayısal kimlikleri gösterir.

Süreklilik Arz Eden Yüzeyler

Yükseklik (DEM), sıcaklık ve eğim gibi kesintisiz devam eden coğrafi yüzeylerin analizinde raster veri modeli, vektör veri modeline göre çok daha yüksek avantaj ve işlem kolaylığı sağlar.

Ayrık Detayların Gösterimi

Akarsu, yol, bina ve ağaç gibi yeryüzünde kesintili veya belirli sınırlara sahip detayların CBS ortamında gösterilmesi ve sorgulanmasında vektör veri modeli daha etkindir.

Unique Values ile Gruplandırma

GRIDCODE değerlerine göre gruplandırılan arazi kullanım verileri, 'Symbology' sekmesindeki 'Unique Values' seçeneğiyle her bir koda farklı renk atanarak görsel haritaya dönüştürülür.

To Raster ve From Raster Ayrımı

ArcToolbox altındaki 'To Raster' araç grubu vektörden rastera dönüşümü sağlarken, 'From Raster' araç grubu raster verileri vektör (poligon, çizgi, nokta) formatına dönüştürür.

Sınavda Dikkat Et

Süreklilik gösteren analizlerde (yükseklik, sıcaklık vb.) raster veri modelinin, ayrık detaylarda (bina, yol vb.) ise vektör veri modelinin avantajlı olduğunu unutmayın; sınavda bu kıyaslama sıkça sorulur.
Vektörden rastera dönüşüm aracının 'Polygon to Raster', rasterdan vektöre dönüşüm aracının ise 'Raster to Polygon' olduğunu ve her ikisinin de 'Conversion Tools' altında yer aldığını ezberleyin.
Dönüşüm esnasında 'Output cell size' (hücre boyutu) küçüldükçe detay seviyesinin arttığını ancak dosya boyutunun büyüyerek sistemi yavaşlattığını performans soruları için aklınızda tutun.
Rasterdan vektöre dönüşüm yapıldıktan sonra oluşan öznitelik tablosundaki 'GRIDCODE' kolonunun, orijinal rasterdaki piksel değerlerini (Value) temsil ettiğini kesinlikle unutmayın.
Sınavda semboloji adımları sorulursa; arazi sınıflarını gruplandırmak için 'Symbology > Categories > Unique Values' adımlarının takip edildiğini ve değer alanı olarak 'GRIDCODE' seçildiğini hatırlayın.