← Ünite 10

Ünite 10: Avrupa’nın Ekonomik Yapısı: Sanayi — Önemli Kavramlar

Sanayi bölgesi
Sanayi faaliyetlerinin yoğunlaştığı, hammadde, işgücü ve ulaşım avantajlarına sahip coğrafi alanlardır. Örneğin Almanya'daki Ruhr bölgesi, maden kömürü yatakları ve gelişmiş ulaşım ağıyla Avrupa'nın en büyük sanayi bölgesidir.
Otomasjon
Üretim süreçlerinde insan gücüne duyulan ihtiyacın azalarak makinelerin ve robotların devreye girmesidir. Örneğin Japonya ve Almanya'da otomobil endüstrisinde imalat işçilerinin yerini hızla robotlar almaktadır.
Temiz sanayi
Geleneksel ağır sanayiye kıyasla çevreye zarar vermediği düşünülen ancak elektronik ve bilgisayar imalatında kullanılan kimyasallar nedeniyle yeraltı suyu kirliliği yaratabilen sanayi koludur. Örneğin Silikon Vadisi'ndeki elektronik üretim süreçleri bu türe örnektir.
Hafif sanayi
Ağır hammadde işlemeyen, daha çok tüketim mallarına ve çeşitlendirilmiş imalata yönelik sanayi faaliyetleridir. Örneğin Belçika'daki Brüksel ve Antwerp hattı hafif sanayi koridoruna sahiptir.
Sanayi parkı
Hükümetler ve yerel yönetimler tarafından belirli bölgelerdeki işsizliği azaltmak ve hafif sanayiyi teşvik etmek amacıyla kurulan organize üretim alanlarıdır. İngiltere'nin kuzeydoğusundaki Newcastle'da bu tür ticaret estate'leri kurulmuştur.
Aktarma noktası
Büyük miktarlardaki ham ve mamul maddelerin daha küçük ünitelere bölünüp başka taşıyıcılara aktarıldığı liman ve lojistik merkezleridir. Okyanus limanları dünya pazarları için bu görevi görür.
Zoning
Şehirsel alanlarda devletin veya otoritelerin arazi kullanımını ayrıntılı bir şekilde kontrol ederek sanayi tesislerinin kurulabileceği yerleri yasal olarak belirlemesidir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Konürbasyon
Birden fazla yerleşim yerinin büyüterek birbiriyle kaynaşması ve dev bir kentsel-sanayi bütünlüğü oluşturmasıdır. Ruhr bölgesi 11 milyon nüfusuyla Avrupa'nın en büyük konürbasyonudur.
Kritik zon
Fransa'da en yüksek işsizlik oranlarına sahip olan ve hükümetin sanayi yatırımlarını çekmek için özel mali destekler sağladığı sorunlu bölgelerdir.
Alansal uzmanlaşma
Belirli bir bölgenin coğrafi ve ekonomik koşulları doğrultusunda belli ürünlerin üretiminde yoğunlaşmasıdır. Örneğin İngiltere'de maden kömürüne dayalı sanayi geçmişte bu kalıbı oluşturmuştur.
Merkezi planlama
Ekonomik faaliyetlerin, fabrikaların kuruluş yerlerinin ve üretimin devlet tarafından merkezi bir mekanizmayla belirlendiği rejim biçimidir. Eski Sovyetler Birliği bu sisteme örnektir.
Liman sanayileri
Hammaddeyi deniz yoluyla ithal eden ve kıyılarda ya da suyolları üzerinde yerleşen sanayi kollarıdır. Un fabrikaları, gemi inşa ve şeker fabrikaları buna örnektir.
Avrupa Sanayi Kuşağı
Batı'dan doğuya doğru maden kömürü yataklarını takip eden, İngiltere'den Silezya'ya kadar uzanan ana sanayi aksıdır.
Stratejik sanayi
Savaş araç gereçleri, demir-çelik gibi devletin güvenlik, savunma ve ekonomik istikrar açısından doğrudan müdahale ettiği veya güvenli bölgelerde kurduğu sanayi kollarıdır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Yarı-iletken imalatı
Bilgisayar ve elektronik endüstrisinin temelini oluşturan, dünya üretiminin yarısının Japonya tarafından gerçekleştirildiği ileri teknoloji üretim alanıdır.