Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamında, malların karşılıklı tavizlerden yararlanması için düzenlenen belgedir. Örneğin, bir Türk tekstil firması Almanya'ya mal gönderirken bu belgeyi kullanır.

EFTA ülkeleri ve STA imzaladığımız ülkelerle yapılan ticarette, ürünün tercihli menşe statüsünü kanıtlayan belgedir. Bu belge sayesinde ithalatçı ülke gümrük vergisi indiriminden yararlanır.

Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelerin ürünlerine gümrük vergisi muafiyeti veya indirimi sağladığı sistemdir. Türkiye, bu sistemle ABD ve Japonya gibi ülkelere avantajlı ihracat yapabilir.

Gümrük işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü, kâğıt trafiğini azaltan entegre bilgisayar yazılımıdır. Tüm ihracatçı birlikleri ve gümrük idareleri bu sistem üzerinden haberleşir.

İhraç edilecek malın gümrükteki sınıflandırma kodudur. İhracatçı, beyannameyi hazırlamadan önce bu kodu doğru tespit etmekle yükümlüdür.

Gümrük beyannamesine ilişkin bilgilerin bilgisayar sistemine girilmesi ve sistem tarafından kaydedilmesi işlemidir. Bu, gümrük sürecinin resmi başlangıcıdır.

Taşıyıcı veya acentesi tarafından düzenlenen, taşımaya ve eşyaya ilişkin bilgileri içeren formdur. İhracat işlemlerinin kapatılması için bu belgenin gümrükte onaylanması şarttır.

AB'ye yapılan ihracatta, muayene memuru tarafından tarife ve kıymet kontrolleri sırasında belirlenen ve tahsil edilmesi gereken vergidir. Belge kontrolü aşamasında hesaplanır.

Gümrükte yükleme işlemlerine nezaret eden ve aracın mühürlenmesi sürecini yürüten görevlidir. İşlemler bittiğinde dosyayı özet beyan servisine iade eder.

Eşyanın ve belgelerin tamamen kontrole tabi olduğu, fiziksel muayenenin zorunlu olduğu gümrük hattıdır. Yüksek riskli veya özel denetim gerektiren ürünler bu hattan geçer.

Milletlerarası Ticaret Odası tarafından hazırlanan, dış ticarette tarafların sorumluluklarını, masraflarını ve risk geçiş noktalarını belirleyen uluslararası kurallar bütünüdür. Örn: 2011'de yürürlüğe giren Incoterms 2010 kuralları.

Satıcının malları kendi iş yerinde alıcının tasarrufuna bırakmasıdır; satıcının yükleme veya gümrükleme sorumluluğu yoktur. Örn: Bir fabrikanın deposunda malın alıcıya devredilmesi.

Satıcının malları ihracat gümrüklemesini yaparak, belirlenen yerde taşıyıcıya teslim etmesidir. Örn: Satıcının malı nakliye şirketinin deposuna bırakması.

Satıcının varış yerine kadar taşıma ücretini ödediği ancak riskin ilk taşıyıcıya teslimle alıcıya geçtiği kuraldır. Örn: Satıcının nakliye bedelini ödeyip malı ilk taşıyıcıya vermesi.

CPT'ye ek olarak satıcının taşıma sırasında malı sigortalama yükümlülüğünün olduğu kuraldır. Örn: Satıcının asgari teminatlı bir nakliye sigortası yaptırması.

Satıcının malları varış terminalinde boşaltılmış şekilde teslim ettiği kuraldır. Örn: Konteyner sahasında malın boşaltılıp alıcıya bırakılması.

Satıcının malları varış yerinde boşaltmadan, taşıma aracı üzerinde alıcıya teslim ettiği kuraldır. Örn: Malın alıcının adresine kadar getirilip araç üzerinde bırakılması.

Satıcının ithalat gümrük vergileri dahil tüm masrafları üstlenerek malı teslim ettiği en yüksek sorumluluk kuralıdır. Örn: İthalat vergileri ödenmiş şekilde malın teslimi.

Malların fiziksel kontrolünün veya erişiminin alıcıya geçirilmesi sürecidir. Örn: EXW'de malın depoda alıcının alabileceği şekilde hazır tutulması.

Malların ülke dışına çıkabilmesi için yapılması gereken yasal işlemlerdir. Örn: FCA kuralında satıcının bu işlemleri yapma zorunluluğu.

Free Alongside Ship ifadesinin kısaltmasıdır; satıcının malları limanda gemi doğrultusunda bırakarak teslim etmesini ifade eder. Örneğin, bir rıhtımda geminin yanına bırakılan mallar FAS kapsamında teslim edilmiş sayılır.

Free On Board ifadesinin kısaltmasıdır; satıcının malları gemiye yüklemesiyle teslimin gerçekleştiği kuraldır. 2010 kuralları ile 'küpeşteyi aşma' ifadesi yerine 'gemide' teslim tanımı getirilmiştir.

Cost and Freight ifadesinin kısaltmasıdır; satıcının navlun bedelini ödeyerek malları varış limanına kadar taşıtmasıdır. Hasar, mallar gemiye yüklendiği an alıcıya geçer.

Cost, Insurance and Freight ifadesinin kısaltmasıdır; CFR'ye ek olarak satıcının sigorta yaptırma zorunluluğunun olduğu kuraldır. Satıcı asgari teminatlı bir sigorta yaptırmakla yükümlüdür.

Ülkeler arası para transferi ve döviz işlemlerini düzenleyen kurallar bütünüdür. 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu bu mevzuatın temelini oluşturur.

Malların bir yerden bir yere deniz veya iç su yoluyla taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen bedeldir. CFR ve CIF kurallarında bu bedeli satıcı öder.

Malların liman veya terminal sahasında yüklenmesi, boşaltılması veya yer değiştirmesi işlemidir. FAS kuralında bu maliyetler liman uygulamasına göre değişkenlik gösterebilir.

Malların ülke sınırlarından geçişi için gerekli olan yasal işlemlerdir. İncelenen tüm deniz yolu kurallarında (FAS, FOB, CFR, CIF) ihracat gümrüklemesi satıcının sorumluluğundadır.

Malların taşıyıcıya verilmesi veya bırakılmasıdır. Incoterms kurallarında teslimin gerçekleştiği anı ifade eden teknik bir terimdir.

CIF kuralında satıcının yaptırmak zorunda olduğu en düşük kapsamlı sigorta türüdür. Alıcı daha fazla koruma isterse ek sigorta yaptırmalıdır.

İhracatçının sevk evrakını bankaya teslim etmesi karşılığında mal bedelini tahsil etmesini sağlayan şartlı bir banka taahhüdüdür. Örneğin; bir Türk ihracatçı, İngiliz ithalatçının bankasından gelen akreditif mektubundaki şartlara uygun belgeleri sunduğunda parasını garanti altına alır.

Kambiyo ve bankacılık dilinde banknot şeklindeki tüm yabancı ülke paralarını ifade eden nakdi paradır. Dövizden farkı, kaydi değil fiziksel banknot olmasıdır.

İhracat bedellerinin banka aracılığıyla bozdurulduğunu gösteren belgedir. Günümüzde ihracatçıların bedelleri bozdurma zorunluluğu kalkmış olsa da, sistemde hala yaygın kullanılan bir tabirdir.

Satıcının malları sevk ettikten sonra, belgeleri banka aracılığıyla ithalatçıya gönderdiği ve bedel ödenmeden belgelerin teslim edilmediği bir tahsil yöntemidir. MTO'nun 522 sayılı broşürü ile kuralları belirlenmiştir.

İhracatçının bankasının, amir bankadan bağımsız olarak ödeme taahhüdünde bulunduğu akreditif türüdür. İhracatçı için en güvenli yöntemdir çünkü amir bankanın riskini de teyit veren banka üstlenir.

Amir bankanın, lehdara (ihracatçıya) haber vermeden akreditif şartlarını değiştirebildiği veya iptal edebildiği, bu nedenle ihracatçı için riskli olan akreditif türüdür.

Akreditif bedelinin hangi kaynaktan ve nasıl ödeneceğinin belirlenmesidir. İhracatçı bankasının, amir bankadan veya üçüncü bir bankadan alacağını tahsil etme sürecidir.

Ödeme aracından ziyade bir garanti işlevi gören akreditif türüdür. Genellikle müteahhitlik sözleşmelerinde, yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda devreye giren bir teminattır.

Mal bedelinin belirli bir vadede ödenmesini taahhüt eden ve sürece bir poliçenin dahil olduğu ödeme şeklidir. Poliçenin banka tarafından aval verilmesi (kabul edilmesi) güveni artırır.

Kullanıldıkça otomatik olarak yenilenen akreditif türüdür. Sürekli veya yüksek tutarlı alımlarda, her seferinde yeni akreditif açma külfetinden kurtulmak için kullanılır.

Mal bedelinin malın sevkiyatından önce ithalatçı tarafından ihracatçıya ödendiği yöntemdir. Örneğin, ihracatçı proforma faturayı gönderir ve ödeme hesaba geçince yüklemeyi yapar.

Malın ithalatçıya tesliminden sonra ödemenin yapıldığı yöntemdir. Güvene dayalıdır ve ihracatçı için riskli bir süreçtir.

Malın mülkiyet belgelerinin bedel ödenmeden ithalatçıya verilmediği yöntemdir. Bankalar aracılığıyla tahsilat yapılır.

Bankaların belirli şartların yerine getirilmesi karşılığında ödeme garantisi verdiği yöntemdir. En güvenli ihracat ödeme şeklidir.

İhracatçı tarafından ithalatçıya gönderilen, teklif niteliği taşıyan ve sözleşme öncesi hazırlanan belgedir.

İhracat bedelinin bankaya geldiğini belgeleyen ve kambiyo işlemlerinde kullanılan resmi belgedir.

İhracat işlemlerinin gümrük idaresine resmi olarak bildirildiği ve onaylatıldığı temel belgedir.

Akreditif metninin yer aldığı, banka tarafından ihracatçıya bildirilen resmi yazıdır.

Akreditifli işlemlerde belgelerin akreditif şartlarına uygun olmaması durumunda oluşan hata veya eksikliktir.

Taşıyıcı tarafından düzenlenen, malın teslim alındığını ve taşınacağını gösteren mülkiyet belgesidir.

Malın ağırlık, hacim ve paketleme detaylarını gösteren, gümrük işlemlerinde kullanılan belgedir.

Türkiye ile AB arasındaki serbest dolaşım kapsamında kullanılan, gümrük vergisi muafiyeti sağlayan belgedir.

Tercihli ticaret anlaşmaları kapsamında, ürünün menşeini kanıtlayan ve vergi avantajı sağlayan belgedir.

Eşyanın üretildiği ülkeyi belirten ve gümrükte menşe kanıtı olarak kullanılan belgedir.

İhracat bedelinin yurda getirilmesine ilişkin eski bir zorunluluktur, günümüzde büyük ölçüde kaldırılmıştır.

Taşıma ve sigorta bedelinin ihracatçı tarafından ödendiği, sigortalı teslim şeklidir.

Mal bedeli, sigorta ve navlun dahil teslim şeklidir; ihracatçı sigorta yaptırmak zorundadır.

İhracat beyannamelerinin onaylandığı ve ihracatçıların üye olduğu mesleki kuruluşlardır.

Akreditifli işlemlerde ithalatçının talimatıyla akreditifi açan bankadır.

Akreditifin ihracatçıya ulaştırılmasını sağlayan, genellikle ihracatçının çalıştığı bankadır.

İhracat ve gümrük işlemlerini profesyonel olarak yürüten, belgeleri hazırlayan yetkili kişidir.

Satış işlemini kanıtlayan, malın bedelini ve detaylarını içeren temel satış belgesidir.

Paketleme detaylarını ve içerik bilgilerini içeren, sevkiyatın kontrolünü sağlayan belgedir.

Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu; ürünlerin uluslararası sınıflandırma kodudur.

Poliçe veya bono gibi ödeme aracı olarak kullanılan kıymetli evraklardır.

Türkiye'nin AB ile imzaladığı ve 1.1.1996'da yürürlüğe giren, ihracattaki eski parasal teşviklerin kaldırılmasına ve uluslararası normlara geçilmesine neden olan anlaşmadır.

İhracata yönelik devlet yardımlarının finansmanının sağlandığı ana kaynaktır. Örneğin, yurt içi ihtisas fuarlarının desteklenmesi ödemeleri bu fondan yapılır.

Devlet yardımları için başvuruların yapıldığı, dosyaların incelendiği ve destek ödemelerinin koordine edildiği temel başvuru merciidir.

İhracat işlemlerini profesyonelce yürüten ve devlet yardımlarından yararlanabilen, dış ticaret faaliyetlerinde uzmanlaşmış şirket statüsüdür.

Belirli bir sektördeki üreticilerin bir araya gelerek ihracat yapmalarını sağlayan ve devlet yardımlarında özel avantajlara sahip olan şirket modelidir.

Sanayi ve yazılım firmalarının yeni ürün geliştirmesi veya mevcut ürünlerin rekabet gücünü artırması için verilen hibe ve sermaye desteğidir.

Tasarımcı şirketlerin ve ofislerin yurt dışı reklam, tanıtım, istihdam ve kira giderlerinin karşılanarak Türkiye'de tasarım kültürünün yaygınlaştırılmasıdır.

İhracatçıların toplu bir şekilde, devletin belirlediği organizatörler aracılığıyla yurt dışı fuarlara katılım sağlamasıdır.

Firmaların kendi başlarına uluslararası fuarlara katılması durumunda, stand kirası ve nakliye gibi giderlerinin %50 oranında desteklenmesidir.

Türk ürünlerinin yurt dışında korunması ve tanınması için yapılan marka tescil ve koruma harcamalarının belirli limitlerle desteklenmesidir.

Bakanlıkça belirlenen stratejik ülkelere yapılan ihracat ve tanıtım faaliyetlerinde destek oranının 10 baz puan artırılmasıdır.

Çevre maliyetleri desteği kapsamında, firmaların alması gereken kalite, çevre ve gıda güvenliği yönetim sistemi belgeleridir.

Yurt dışındaki harcama belgelerinin doğruluğunu onaylayan ve başvuruların yurt dışı ayağını yürüten resmi temsilciliklerdir.

AR-GE yardımları kapsamında, Türkiye'nin uluslararası karşılaştırmalı üstünlüğüne dayalı teknolojik projelerin desteklendiği özel bir alandır.

Devlet yardımlarının, faaliyet yapıldıktan ve harcama belgelendikten sonra ödenmesi prensibidir.

İhracatı Geliştirme Merkezi olup, devlet yardımları başvurularının değerlendirilmesi, ön onay süreçlerinin yürütülmesi ve eğitim programlarının onaylanması gibi görevleri üstlenen kuruluştur.

İhracatın artırılması amacıyla yurt dışındaki şirketlerin ve meslek kuruluşlarının ziyaret edilmesini sağlayan, Müsteşarlık koordinasyonunda düzenlenen dış ticaret organizasyonudur.

Yurt dışındaki alıcıların Türkiye'ye getirilerek yerli üreticilerle buluşturulması amacıyla düzenlenen ve giderleri desteklenen organizasyonel programdır.

İhracatçı Birlikleri, Ticaret ve Sanayi Odaları gibi üyeleri için ortak faaliyetler gerçekleştiren ve devlet teşviklerinden yararlanabilen kurumsal yapılardır.

Yurt dışına yönelik sunulan ve ülkeye döviz girişi sağlayan, devlet yardımları kapsamında desteklenen sınai veya ticari faaliyetlerdir.

Tarımsal ihracat iadelerinde olduğu gibi, hak edilen tutarın nakit ödenmek yerine vergi veya diğer mali yükümlülüklerden düşülmesi yöntemidir.

Malın gemiye yüklenmiş bedelini ifade eden ve ihracat iadesi hesaplamalarında 'Azami Ödeme Oranı'nı belirlemek için kullanılan temel finansal değerdir.

Müsteşarlık koordinasyonunda sektörel ticaret heyeti veya alım heyeti organizasyonlarını bizzat düzenleyen ve bu süreçte desteklenen iş birliği kuruluşudur.

Mühendislik, mimarlık ve danışmanlık hizmetlerini kapsayan, yurt dışındaki ofis giderleri ve tanıtım faaliyetleri devlet tarafından desteklenen profesyonel hizmet alanıdır.

Şirketlerin nihai tüketiciye yönelik olmayan e-ticaret platformlarına üyelik giderlerinin %70'inin karşılandığı, yıllık 10.000 dolara kadar sağlanan dijital pazarlama desteğidir.