Pazarlama karmasının dört temel bileşeninden biri olan fiyat, işletmeler için hayati bir öneme sahiptir çünkü diğer pazarlama unsurları maliyet yaratırken, fiyat doğrudan gelir ve kâr üreten tek değişkendir. İktisat teorisinde fiyat, arz ile talebin kesiştiği noktada piyasa tarafından belirlenir; ancak gerçek hayatta tam rekabet şartları nadiren görüldüğünden, fiyatlar genellikle işletme yöneticileri tarafından stratejik kararlar doğrultusunda saptanır. İşletmenin fiyat üzerindeki kontrol gücü, içinde bulunduğu piyasa yapısına, devlet müdahalelerine ve rekabet düzeyine göre değişiklik gösterir. Tam rekabet piyasalarında satıcıların fiyat belirleme gücü yoktur; piyasada oluşan cari fiyatı veri olarak kabul etmek zorundadırlar. Buna karşılık, aksak (eksik) rekabet ve monopol (tekopol) piyasalarında yöneticiler aktif bir fiyatlandırma politikası izlemek durumundadır. Fiyat belirlenirken sadece tüketiciler değil; aracı kuruluşlar, rakipler, üretim faktörü sahipleri, hükümet ve işletme içi diğer departman yöneticileri gibi çeşitli çıkar gruplarının beklentileri ve tepkileri de dikkate alınmalıdır. Fiyatlandırma kararlarını etkileyen temel faktörler arasında mamulün üretim veya alım maliyeti, mamule yönelik pazar talebi, talep esnekliği, endüstrideki mevcut ve potansiyel rekabet durumu, hedeflenen pazar payı ve pazarlama karmasının diğer unsurları yer alır. Maliyetler fiyatın alt sınırını belirlerken, tüketicinin değer algısı ve talep düzeyi fiyatın üst sınırını çizer. Rekabet ise bu iki sınır arasında fiyatın konumlandırılacağı gerçekçi noktayı belirlemede kritik rol oynar. Fiyatlandırma usulleri temelde üç ana gruba ayrılır: maliyete dayalı, talebe (değere) dayalı ve rekabete dayalı fiyatlandırma. Maliyete dayalı fiyatlandırma, uygulamada en yaygın kullanılan yöntemdir ve kendi içinde 'maliyet artı' ile 'hedef fiyatlandırma' olarak ikiye ayrılır. Maliyet artı yönteminde birim maliyetin üzerine belirli bir kâr marjı eklenir. Bu yöntem, toptancı ve perakendeciler tarafından 'değişken maliyet esası' ile, üretici işletmeler tarafından ise 'tam maliyet esası' ile uygulanır. Hedef fiyatlandırma (sabit kâr hedefli fiyatlandırma) yönteminde, işletme önceden tahmin ettiği belirli bir satış hacminde, toplam maliyetlerin üzerinde ulaşmak istediği sabit bir kâr hedefini gerçekleştirecek birim fiyatı belirler. Bu yöntemin en büyük sınırlılığı, birim fiyat saptanmadan önce satılacak mamul miktarının doğru tahmin edilmesinin zorunlu olmasıdır. Değere (talebe) dayalı fiyatlandırmada ise maliyetler arka planda tutulur; esas olan tüketicinin zihnindeki değer algısı ve ödemeye razı olduğu en yüksek fiyattır. Rekabete dayalı fiyatlandırma, uygulanması en kolay yöntemlerden biridir. İşletme, fiyatlarını rakiplerin hamlelerine göre belirler. Bu yöntemin en yaygın şekli olan 'cari fiyatı esas alma' usulünde, endüstrideki ortalama fiyat düzeyi benimsenir. Diğer bir uygulama olan 'kapalı zarf (ihale) usulü' ise özellikle devlet ihalelerinde ve büyük taahhüt işlerinde rakiplerin tekliflerini tahmin ederek en uygun ve kazandıracak düşük fiyatı sunma yarışına dayanır. Psikolojik fiyatlandırma, tüketici davranışlarının ve alışılmışın dışındaki talep eğrilerinin analizine dayanan, işletmeye pazarda psikolojik üstünlük kazandırmayı amaçlayan taktiksel uygulamalardır. Bu taktiklerin başında gelen 'küsuratlı (kalanlı) fiyatlandırma', belirlenen yuvarlak fiyatın hemen altındaki küsurlu rakamların (örneğin 500 TL yerine 495 TL) kullanılmasıdır. Bu yöntem, tüketicide ürünün indirimde olduğu veya daha ucuz bir fiyat grubuna ait olduğu algısını yaratır. Diğer önemli psikolojik taktikler arasında 'sabit fiyatla fiyatlandırma', 'prestij fiyatlandırma' ve 'miktar indirimi yoluyla fiyatlandırma' yer alır. Sabit fiyat uygulaması, tek bir fiyatın uzun süre korunmasıyla tüketicide güven ve sadakat oluşturmayı hedefler. Prestij fiyatlandırma, tüketicilerin 'yüksek fiyat, yüksek kalitedir' algısını kullanarak fiyatı bilinçli olarak yüksek tutma stratejisidir. Miktar indirimi yoluyla fiyatlandırmada ise fiyat sabit tutulurken ürünün gramajı/miktarı azaltılarak dolaylı bir fiyat ayarlaması yapılır. Tutundurma, işletmenin hedef tüketicilerle iletişim kurmasını, onları bilgilendirmesini ve satın almaya ikna etmesini sağlayan dinamik bir pazarlama karması unsurudur. Üreticiler ile tüketiciler arasındaki fiziksel mesafelerin artması ve pazar hacimlerinin büyümesi tutundurma faaliyetlerini zorunlu kılmıştır. Tutundurma karması; kişisel satış, reklam, tanıtma (ve halkla ilişkiler), satış geliştirme ve doğrudan pazarlama olmak üzere beş temel yöntemden oluşur. Kişisel satış, satış temsilcisinin potansiyel alıcılarla yüz yüze gelerek doğrudan iletişim kurduğu, en eski ve en etkili tutundurma yöntemidir. Özellikle sanayi mallarının, karmaşık üretim araçlarının ve yüksek fiyatlı ürünlerin pazarlanmasında yaygın olarak tercih edilir. Kişisel satışın en belirgin özelliği, kitlesel değil kişisel haberleşmeye dayanmasıdır; bu durum satışçıya müşterinin tepkilerine göre anında esneklik gösterme ve sunumu özelleştirme imkanı tanır. Kişisel satışın başlıca özellikleri arasında kişisel karşılaşma, dostluk ilişkileri geliştirme, dinleme ve anında karşılık verme zorunluluğu ile pazardan birinci elden bilgi toplama yer alır. Satış faaliyetleri işyerinde (tezgahta) veya müşteriye gidilerek gerçekleştirilebilir. Kişisel satışın en büyük dezavantajı ise nitelikli bir satış gücü oluşturmanın, eğitmenin ve sürdürmenin son derece yüksek maliyetli olmasıdır. Reklam, belirli bir ücret karşılığında, malların, hizmetlerin veya fikirlerin geniş kitlelere kişisel olmayan yollarla duyurulması ve benimsetilmesidir. Reklamın nihai amacı satışları ve kârlılığı artırmaktır. Reklam mesajları radyo, televizyon, gazete, dergi, posta ve açık hava panoları gibi medya (mecra) araçlarıyla hedef kitleye ulaştırılır. Reklam aracı seçimi, mesajın kime ulaşacağını ve bütçenin ne kadar etkin kullanılacağını doğrudan etkileyen kritik bir karardır. Tanıtma, karşılığında herhangi bir ücret ödenmeksizin kitle iletişim araçlarında işletme veya ürünler hakkında yayınlanan haber ve röportajlardır. Genellikle halkla ilişkiler faaliyetlerinin bir parçası olan tanıtma, 'parasız reklam' olarak da bilinir; ancak reklamın aksine, içeriğin yayınlanma şekli ve zamanı üzerinde işletmenin doğrudan kontrolü yoktur. Satış geliştirme ise sürekli olmayan, sergiler, çekilişler, kuponlar, eşantiyonlar ve özel indirimler gibi dönemsel ve dinamik satış çabalarını kapsar. Doğrudan pazarlama, özenle seçilmiş bireysel tüketicilerle anında geri bildirim almak üzere kurulan etkileşimli iletişim yöntemidir. Telefon, e-posta, faks ve internet gibi araçları kullanan bu yöntemin en temel iki özelliği, interaktif (etkileşimli) olması ve tüketiciden doğrudan bir cevap beklenmesidir. İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte doğrudan pazarlama uygulamaları tüm dünyada hızla büyüyen bir trend haline gelmiştir. Dağıtım, üretilen mamullerin üreticiden nihai tüketiciye veya endüstriyel kullanıcıya ulaştırılması sürecindeki tüm çabaları kapsar. Dağıtım kanalında yer alan aracılar, malın mülkiyetini devralıp almamalarına göre ikiye ayrılır: mülkiyeti üstlenen 'tüccar aracılar' (toptancı ve perakendeci) ile mülkiyeti almadan sadece satışı kolaylaştıran 'yardımcı aracılar' (acenteler, komisyoncular ve tellallar). Dağıtım kanalı kararları, işletmenin uzun vadeli taahhütlere girmesine neden olduğu için stratejik öneme sahiptir. Dağıtım süreci, üreticinin tüketiciye doğrudan ulaştığı 'direkt dağıtım' veya aracıların devreye girdiği 'endirekt dağıtım' şeklinde gerçekleşir. Endirekt dağıtımda geleneksel kanal yapısı 'Üretici - Toptancı - Perakendeci - Tüketici' şeklindedir. İşletmeler pazardaki yoğunluklarına göre üç farklı dağıtım politikası izleyebilir: her satış noktasında bulunmayı hedefleyen 'yaygın (yoğun) dağıtım', sınırlı sayıda aracı seçen 'seçimli (selektif) dağıtım' veya tek bir aracıya yetki veren 'özel dağıtım'. Fiziksel dağıtım (lojistik), mamullerin üretim aşamasından sonra tüketiciye teslim edilene kadar geçen süreçteki depolama, taşıma, stok kontrolü, ambalajlama ve sipariş işleme gibi tüm fiziksel hareket işlemlerini kapsar. Fiziksel dağıtımın en önemli fonksiyonu olan taşıma; malların doğru miktarda, doğru zamanda ve en uygun maliyetle hedef pazarlara ulaştırılmasını sağlar. Etkin bir lojistik yönetimi, müşteri memnuniyetini artırırken işletme maliyetlerini minimize eder. Uluslararası pazarlama, pazarlama faaliyetlerinin birden fazla ülkede yürütülmesidir. Temel pazarlama ilkeleri değişmemekle birlikte, ülkeler arasındaki kültürel, ekonomik, demografik, politik ve hukuki çevresel farklılıklar uluslararası pazarlamayı yerel pazarlamadan çok daha karmaşık ve riskli hale getirir. İşletmeleri uluslararası pazarlara yönelten temel itici güçler iç pazarın doyması ve ekonomik durgunluk iken; çekici güçler ise dış pazarlardaki yüksek kâr ve büyüme potansiyelidir. Uluslararası pazara giriş yöntemleri, işletmenin üstleneceği risk, taahhüt ve kaynak tahsisi düzeyine göre farklılık gösterir. En az riskli ve en yaygın yöntem olan 'ihracat', üretimin bir kısmının yurt dışına gönderilmesidir ve dolaylı ya da doğrudan yapılabilir. 'Lisans verme' yönteminde, bir bedel karşılığında yabancı işletmeye üretim süreci, marka veya patent kullanım hakkı devredilir. Lisans vermenin en yaygın ve organize şekli ise franchising sistemidir. Daha yüksek taahhüt gerektiren 'ortak mülkiyet girişimi (joint venture)', yerel bir yatırımcı ile mülkiyet ve denetimin paylaşılarak ortak bir ortaklık kurulmasıdır. En riskli fakat uzun vadede en kârlı giriş şekli ise 'direkt yatırım'dır. Direkt yatırım, dış ülkede montaj veya üretim tesislerinin doğrudan kurulması anlamına gelir. Bu yöntem, yerel ucuz işgücü ve hammaddeden yararlanma ile tam denetim sağlama avantajı sunarken, devalüasyon ve kâr transferi kısıtlamaları gibi yüksek politik riskleri de beraberinde getirir.