Ünite 1: Uluslararası Pazarlamaya Giriş — Önemli Kavramlar
Uluslararası Pazarlama
Kâr sağlamak amacıyla mal veya hizmetlerin birden çok ülkedeki tüketicilere veya işletmelere akışını yönlendiren, ulusal sınırları aşan planlama ve uygulama sürecidir. Örneğin, Ford'un 120 ülkede üretim ve satış yapması bu kapsamdadır.
Uluslararası Ticaret
Ürün, hizmet ve sermaye alışverişinin ülkeler veya bölgeler arasındaki sınırları aşması durumudur. Makro düzeyde ülkeler arası ithalat ve ihracat akışlarını ve gümrük rejimlerini inceler.
Uluslararasılaşma
Bir işletmenin dış pazarlara açılma, buralarda yoğunlaşma ve ihracat, lisans anlaşmaları, ortak girişimler veya doğrudan yabancı yatırımlar yoluyla dış çevreye uyum sağlama sürecidir.
Etnosentrik Oryantasyon
İşletmenin kendi yerel pazarını ve kültürünü merkez alarak, dış pazarları sadece yerel pazarın bir uzantısı ve üretim fazlasını eritecek bir alan olarak görmesi yaklaşımıdır.
Polisentrik Oryantasyon
Her dış pazarın kendine özgü kültürel ve ekonomik dinamikleri olduğunu kabul ederek, her ülke için ayrı ve farklılaştırılmış pazarlama karması stratejileri geliştirilmesi yaklaşımıdır.
Regiosentrik Oryantasyon
Pazarların tek tek ülkeler bazında değil, bölgesel benzerlikler ve bölgesel birleşmeler temel alınarak (örneğin Avrupa veya Orta Doğu bölgesi) ele alınması ve bölgesel standartlaşmaya gidilmesidir.
Küresel Pazarlama
Tüm dünyanın tek bir pazar olarak görüldüğü, coğrafik temelli bir oryantasyonla hem standartlaştırma hem de yerel uyumlaştırma (glokalizasyon) stratejilerinin bir arada yürütüldüğü en üst düzey pazarlama boyutudur.
Dolaylı İhracat
İşletmenin ürünlerini kendi ülkesindeki aracı bir firmaya satması ve bu aracının ürünü dış pazarlara ihraç etmesi sürecidir. Risk düşüktür ancak pazar kontrolü ve bilgi akışı sınırlıdır.
Doğrudan İhracat
İşletmenin yurt içinde hiçbir aracı kullanmadan, ürünlerini doğrudan dış pazardaki distribütör, acente veya perakendecilere kendisinin ihraç etmesi yöntemidir. Kontrol ve bilgi akışı yüksektir.
Mutlak Üstünlük Teorisi
Adam Smith tarafından ortaya atılan, her ülkenin diğer ülkelere göre daha düşük maliyetle ve daha etkin üretebildiği (doğal veya kazanılmış üstünlüğe sahip olduğu) ürünlerde uzmanlaşması gerektiğini savunan dış ticaret teorisidir.
Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi
David Ricardo'nun geliştirdiği, bir ülke tüm ürünlerde mutlak olarak üstün olmasa bile, diğer ülkelere kıyasla en yüksek verimlilikle veya en az dezavantajla üretebildiği ürünlerde uzmanlaşmasını öngören teoridir.
Uçan Kazlar Modeli
Asya ekonomilerinin lider ülke (Japonya) öncülüğünde, benzer teknolojik ve endüstriyel gelişme aşamalarını sırayla izleyerek rekabet üstünlüklerini zamanla birbirine devretmesini açıklayan modeldir.
Gümrük Tarifesi
Uluslararası ticarete konu olan ürünlere sınır geçişlerinde uygulanacak vergi oranlarını ve harçları gösteren, ülkelerin resmi olarak yayınladığı ayrıntılı listelerdir.
Kota
Belirli bir zaman dilimi içerisinde ithal veya ihraç edilmesine izin verilen ürün miktarına, çeşidine veya toplam değerine devlet tarafından getirilen miktar sınırlamasıdır.
Ambargo
Politik veya ekonomik nedenlerle, bir devletin belirli bir ülkeden yapılacak ithalatı veya o ülkeye yapılacak ihracatı tamamen yasaklaması durumudur.
Kambiyo Kontrolü
Ülkeye giren ve çıkan yabancı para (döviz) miktarının ve döviz işlemlerinin devlet veya merkez bankası tarafından denetlenmesi ve sınırlandırılması uygulamasıdır.
Serbest Ticaret Anlaşması (STA)
Anlaşmaya taraf ülkeler arasında gümrük vergilerinin ve tarife dışı engellerin kaldırılmasını sağlayan ancak üçüncü ülkelere karşı ortak bir tarife uygulama zorunluluğu getirmeyen anlaşmadır.
Ortak Pazar
Üye ülkeler arasında ticari engellerin kaldırılmasının yanı sıra sermaye, iş gücü, mal ve hizmet akışının tamamen serbest olduğu ve üye olmayanlara ortak dış tarife uygulandığı entegrasyon düzeyidir (Örn: AB).
GATT
1947 yılında imzalanan, gümrük vergilerini ve miktar kısıtlamalarını azaltarak dünya ticaretinin serbestleşmesini amaçlayan çok taraflı Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'dır.
Dünya Ticaret Örgütü (WTO)
1995 yılında kurulan, GATT'ın işlevlerini devralan ve mal ticaretinin yanı sıra hizmetler ile fikri mülkiyet haklarını da düzenleyen yasal yaptırım gücü yüksek uluslararası kuruluştur.
Uluslararası Para Fonu (IMF)
Üye ülkelerin kısa vadeli ödemeler dengesi ve likidite sıkıntılarını çözmek, döviz kurlarında istikrar sağlamak amacıyla geçici krediler ve politika destekleri sunan uluslararası mali kuruluştur.