Dış Ticaret HadleriBir ülkenin ihraç ettiği malların fiyat endeksinin, ithal ettiği malların fiyat endeksine oranıdır. Ülkenin dış ticaretten elde ettiği kazanç ve kayıpları gösteren bu oran yükseldiğinde ticaret hadleri ülke lehine iyileşmiş kabul edilir.
Net Dış Ticaret Haddiİhracat fiyatları endeksinin ithalat fiyatları endeksine bölünmesi ve 100 ile çarpılmasıyla hesaplanan, dış ticarette en yaygın kullanılan had kavramıdır. Bu oran, ihraç edilen bir birim mal karşılığında kaç birim ithal malı alınabileceğini gösterir.
Dış Ticaret PolitikasıHükümetlerin ülkenin dış ekonomik ilişkilerini, ödemeler dengesini sağlamak veya yerli sanayiyi korumak gibi belirli makroekonomik hedefler doğrultusunda düzenlemek için aldığı önlemlerin bütünüdür.
Gümrük Tarifeleriİthal edilen malların ülkeye girişinde uygulanacak vergi oranlarını ve bu vergilerin hangi esaslara göre alınacağını gösteren resmi listelerdir.
Ad Valorem Tarifeİthal edilen malın gümrük beyanındaki parasal değeri üzerinden belirli bir yüzde oranında alınan gümrük vergisidir. Örneğin, ithal edilen bir bilgisayarın değerinin %20'si oranında vergi alınması bu türe girer.
Spesifik Tarifeİthal edilen malın adet, ağırlık, uzunluk gibi fiziki birimleri üzerinden maktu olarak alınan gümrük vergisidir. Örneğin, ithal edilen bilgisayar başına sabit 100 Dolar vergi alınması spesifik tarifedir.
Miktar KısıtlamalarıDevletin dış ticarete konu olan malların fiziki miktarlarına veya değerlerine doğrudan sınır getirmesidir. İthalat yasakları ve kotalar bu uygulamanın en belirgin örnekleridir.
KotalarHükümetler tarafından belirli bir dönem içinde ithal veya ihraç edilmesine izin verilen mal miktarının fiziki veya parasal değer olarak sınırlandırılmasıdır.
Kambiyo DenetimiÜlkeye giren ve çıkan yabancı paraların (döviz) miktarının ve kullanım alanlarının devlet veya Merkez Bankası tarafından sıkı bir şekilde kontrol altına alınmasıdır.
Görünmez EngellerHalk sağlığı, çevre standartları veya tüketiciyi koruma gibi gerekçelerle uygulanan ancak idari işlemlerin uzatılması gibi yöntemlerle ithalatı zorlaştıran teknik ve bürokratik düzenlemelerdir.
Gönüllü İhracat Kısıtlamalarıİthalatçı ülkenin baskısı veya anlaşması sonucunda, ihracatçı ülkenin kendi isteğiyle yapacağı ihracat miktarını belirli bir sınırda tutmayı kabul etmesidir.
Fark Giderici Vergiİthal malların fiyatının yerli üretim mallarının fiyatından ucuz olması durumunda, aradaki farkı kapatarak yerli üreticiyi korumak amacıyla ithalata uygulanan ek vergidir.
Serbest Ticaret BölgesiÜye ülkelerin kendi aralarındaki ticarette gümrük vergilerini ve kotaları kaldırdığı, ancak üye olmayan üçüncü ülkelere karşı her üyenin kendi ulusal tarifesini uygulamaya devam ettiği entegrasyon türüdür.
Gümrük BirliğiÜye ülkelerin kendi aralarındaki ticari engelleri kaldırmasının yanı sıra, birlik dışındaki üçüncü ülkelere karşı da ortak bir gümrük tarifesi (ortak dış tarife) uyguladıkları ekonomik bütünleşme aşamasıdır.
Ortak PazarGümrük birliğinin sağladığı serbest ticaret ortamına ek olarak, emek ve sermaye gibi üretim faktörlerinin de üye ülkeler arasında hiçbir kısıtlama olmaksızın serbestçe dolaşabildiği entegrasyon modelidir.
