Ünite 3: 3. İktisadi Büyümenin Özellikleri ve İktisadi Büyümeyi Etkileyen Faktörler — Örnekler

Anadolu'daki bir tarım kentinde, çiftçiler geleneksel sabanlar yerine modern traktörler kullanmaya ve tohumları gübrelemeye başlar. Bu teknolojik gelişme ve sermaye birikimi sayesinde kentin hem tarım hem de sanayi ürünleri üretim kapasitesi topyekûn artar. Geometrik olarak bu durum, ekonominin üretim olanakları eğrisinin bütünüyle dışarıya veya sağa doğru kayması şeklinde ifade edilir.

Bir mobilya atölyesi, yeni bir makine icat etmek yerine, mevcut makinelerin yerleşimini değiştirerek ve işçilerin çalışma rotasyonunu optimize ederek üretimini kısa sürede artırır. Bu rasyonel kullanım sayesinde işletme verimliliği ve piyasadaki satışlar bir süre hızla yükselir. Ancak mevcut teknoloji sınırına ulaşıldığında ve piyasalar doyuma erdiğinde bu yolla sağlanan büyüme durur ve işletme adeta 'durağan' bir duruma geçer.

Hızla sanayileşen ve ekonomik büyüme kaydeden bir liman kentinde, tarımsal gelenekler hızla terk edilir ve kırsaldan gelen nüfus fabrikalarda çalışmaya başlar. Bu ani toplumsal değişim ve eski yapıların tasfiye edilmesi süreci, kentte yabancılaşma, aile içi bağların zayıflaması ve suç oranlarında artış gibi sosyal patolojileri tetikler. Böylece hızlı iktisadi büyüme, topluma ekonomik refahın yanı sıra ciddi sosyal ve kişisel maliyetler de yüklemiş olur.