myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Sabit Sermaye ve Kâr Haddinin Düşmesimyders hazırladı
Bir dokuma fabrikası sahibi olan Ahmet Bey, rekabette öne geçmek için fabrikasındaki el tezgâhlarını söküp yerine milyonlarca lira değerinde son teknoloji otomatik makineler ve robotik kollar yerleştirir. Bu devasa makine parkurunu kurabilmek için fabrikadaki işçi sayısını yarı yarıya azaltmak zorunda kalır. Üretim kapasitesi artsa da, Marx'ın teorisine göre toplam sermaye içinde makinelerin payı (sabit sermaye) artıp işgücüne ödenen ücretler (değişken sermaye) azaldığı için fabrikanın kâr haddi zamanla düşüşe geçer.
Yedek Sanayi Ordusu ve İşsizlikmyders hazırladı
Şehirdeki küçük manifaturacılar, devasa alışveriş zincirleriyle rekabet edemeyerek art arda iflas eder ve dükkânlarını kapatır. Tezgahlarının başına geçemeyen bu küçük esnaf ve zanaatkârlar, hayatta kalabilmek için büyük fabrikaların kapısında iş arayan yoksul işçiler kervanına katılır. Marx'ın 'yedek sanayi ordusu' olarak tanımladığı bu teknolojik işsizler kitlesi büyüdükçe, fabrikalar işçilere çok daha düşük ücretleri ve ağır çalışma koşullarını dayatabilir hâle gelir.
Ulaşım sektöründe atlı arabalarla posta ve yolcu taşımacılığı yapan binlerce küçük esnaf, demiryollarının ve ardından motorlu taşıtların yaygınlaşmasıyla bir gecede işlevsiz hâle gelir. Joseph Schumpeter'in 'yaratıcı yıkım' olarak adlandırdığı bu süreçte, yeni bir üretim teknolojisi ve ulaşım biçimi eski ekonomik yapıları ve geleneksel meslekleri tamamen ortadan kaldırarak piyasayı kökten dönüştürür.
