Emek-Değer TeorisiBir malın değerinin, o malın üretimi için gerekli olan emek-zaman birimleri tarafından belirlendiğini savunan teori. Marx bu teoriyi Ricardo'dan devralmış ve modelinin merkezine yerleştirmiştir.
Sabit SermayeMakine, teçhizat, hammadde, enerji ve binalar gibi üretim araçlarını içeren sermaye türüdür. Doğrudan değer yaratmaz ancak değerin yaratılması için varlığı zorunludur ve emeğin fiziksel verimliliğini artırabilir.
Değişken Sermayeİşgücü kiralamak, yani emek istihdam etmek için kullanılan sermaye türü olup işçilere ödenen toplam ücretleri ifade eder. Marx'a göre tek değer yaratan sermaye unsuru değişken sermayedir.
Artı-DeğerToplam değer veya gayri safi milli hasıla ile bu hasılayı yaratmak için yapılan gerekli harcamalar (sabit ve değişken sermaye toplamı) arasındaki farktır. Klasik terimlerle gayri safi kâr, rant ve faiz gelirlerinin toplamına eşittir.
Sermayenin Organik BileşimiToplam sermaye birikimi içerisindeki sabit sermayenin payını (veya sabit sermayenin değişken sermayeye oranını) ifade eder. Bu oran arttıkça kâr haddinin düşme eğilimi gösterdiği kabul edilir.
Kâr Haddinin Azalma MeyliKapitalizm geliştikçe sabit sermayenin oranının artması (organik bileşimin yükselmesi) sonucunda ortalama kâr oranının kaçınılmaz olarak düşme eğilimi göstermesidir. Marx'a göre bu durum kapitalizmin iç çelişkilerinden biridir.
Yedek Sanayi OrdusuKapitalizmin gelişimiyle birlikte işsiz kalan, küçük esnaf ve zanaatkarların tasfiyesiyle büyüyen işsizler kitlesidir. Bu kitle ücretlerin fizyolojik düzeyin üzerine çıkmasını engeller.
Basit ve Genişletilmiş Tekrar ÜretimArtı-değerin tamamının kapitalistin tüketimine gitmesi durumunda basit tekrar üretim; bir kısmının yatırıma (birikime) dönüştürülmesi durumunda ise genişletilmiş tekrar üretim süreci geçerli olur.
Efektif Talep YetersizliğiTekelci kapitalizm safhasında, sermayenin organik bileşimi artıp toplam hasıla içinde emeğin payı azaldıkça ortaya çıkan ve ekonomiyi bunalıma sürükleyen talep açığı durumudur.
Yeni Kombinasyonlar (Yenilikler)Schumpeter'e göre ekonomik büyümeyi ve dalgalanmaları tetikleyen 5 unsurdur: yeni mal, yeni üretim tekniği, yeni piyasa, yeni hammadde kaynağı ve endüstrinin reorganizasyonu (tekelleşme/tekelin kırılması).
Otonom YatırımSchumpeteryen teoride girişimcilerin yeni kâr olanakları ve yenilikler (yeni kombinasyonlar) yaratabilmek amacıyla gerçekleştirdikleri öncül yatırımlardır.
Uyarılmış YatırımOtonom yatırımlardan sonra piyasada türeyen taklitçilerin (imitasyoncuların) gerçekleştirdiği ve otonom yatırımları takip eden ikincil nitelikteki yatırımlardır.
Yaratıcı YıkımSchumpeter'in kapitalizmin en özlü niteliği olarak tanımladığı; yeni ürünlerin, tekniklerin ve organizasyonların doğarak eski ve modası geçmiş yapıları, firmaları ve varlıkları ortadan kaldırması sürecidir.
Durgunluk SafhasıSchumpeter'in analizine başlangıç noktası olarak aldığı; tam rekabet şartlarında, faiz ve yatırımın sıfır olduğu, zevk ve tercihlerin değişmediği ekonomik denge durumudur.
Konjonktür Dalgaları (Kitchin, Juglar, Kontradief)Schumpeter'in ekonomik dalgalanmaları sürelerine göre sınıflandırmasıdır: 3-4 yıl Kitchin, 7-11 yıl Juglar, 50-60 yıl ise Kontradief dalgalarını ifade eder.
