İnfografik
← Ünite 5
Makro İktisat 1

Ünite 5: Ünite 5

Ünite 5 - kaynak sayfa görseli
Kaynak: ders kitabı, sayfa 81
Türkiye'de 2012 Yılı Tüketim Oranı
Türkiye'de 2012 yılında gerçekleştirilen tüketim harcamaları, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) tam %88'ini oluşturmuştur. Bu veri, tüketim harcamalarının milli geliri oluşturan harcama kalemleri içindeki ezici ve en önemli paya sahip olduğunu somut bir şekilde kanıtlamaktadır.
Keynes ve Mutlak Gelir Hipotezi
Klasik iktisat görüşlerini sarsarak mutlak gelir hipotezini geliştiren iktisatçı John Maynard Keynes'tir. Bu hipotez, bireylerin tüketim alışkanlıklarının mutlak gelir seviyelerine doğrudan endeksli olduğunu ve gelir arttıkça tüketim oranının azalıp tasarrufun arttığını ampirik olarak açıklamıştır.
Gelir ve Tüketim Oranı Sayısal Örneği
Metinde sunulan varsayımsal örneğe göre; geliri 2000 TL olan bir birey gelirinin %95'ini tüketirken, geliri 6000 TL'ye çıktığında tüketim oranını %60'a düşürmektedir. Bu durum ortalama tüketim eğiliminin gelir artışıyla birlikte azaldığının somut bir göstergesidir.
Nispi Gelir Hipotezinin Sosyal Boyutu
Nispi gelir hipotezi, bireylerin tüketim kararlarında yalnız olmadığını, içinde bulundukları sosyal sınıfın tüketim standartlarını taklit etme eğiliminde olduklarını savunur. Aynı meslek grubundaki bireylerin gelir artış trendleri bireysel tüketim kalıplarını doğrudan etkilemektedir.

Anahtar Kavramlar

Mutlak Gelir HipoteziKeynes tarafından geliştirilen, bireylerin tüketim harcamalarının içinde bulunulan dönemin mutlak gelir düzeyine bağlı olduğunu savunan teoridir. Bu hipoteze göre gelir arttıkça tüketim artar ancak gelir artışından daha yavaş bir oranda artarak tasarruflara giden payın yükselmesine neden olur.
Marjinal Tüketim Eğilimi (c)Kullanılabilir gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının tüketim harcamalarına gittiğini gösteren orandır (c = ΔC / ΔYd). Metindeki örneğe göre, gelir artışının tüketime yönelen oranını matematiksel olarak ifade eder.
Ortalama Tüketim Eğilimi (apc)Milli gelirin veya kullanılabilir gelirin ne kadarlık kısmının toplamda tüketime gittiğini gösteren orandır (apc = C / Y). Gelir düzeyi yükseldikçe ortalama tüketim eğilimi azalma eğilimi gösterir.
Otonom TüketimBireylerin hiç gelir elde etmeseler dahi gıda ve barınma gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapmak zorunda oldukları, gelirden tamamen bağımsız tüketim harcamalarıdır (C0).
Marjinal Tasarruf Eğilimi (s)Kullanılabilir gelirde meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının tasarrufa ayrıldığını gösteren orandır (ΔS / ΔY). Marjinal tüketim eğilimi ile toplamı her zaman bire eşittir (c + s = 1).
Nispi Gelir HipoteziBireylerin tüketim tercihlerinin sadece kendi cari gelirlerine değil, içinde bulundukları sosyal sınıfın tüketim alışkanlıklarına ve geçmişte elde ettikleri en yüksek gelir seviyesine bağlı olduğunu savunan teoridir.
Yaşam Boyu Gelir HipoteziBireylerin tüketim ve tasarruf kararlarını sadece cari döneme göre değil, yaşamları boyunca elde etmeyi planladıkları toplam gelir beklentisine ve ömür evrelerine (çocukluk, orta yaş, yaşlılık) göre şekillendirdiğini öne süren teoridir.
Sürekli Gelir HipoteziMilton Friedman ekolüne dayanan, tüketim harcamalarının kısa vadeli dalgalanmalardan ziyade uzun dönemli beşeri, fiziki ve finansal varlıkların sağlayacağı ortalama gelir beklentisine (sürekli gelir) bağlı olduğunu belirten teoridir.
YatırımEkonomide sermaye stokuna yapılan net ilaveler olarak tanımlanan, üretim kapasitesini artırmaya yönelik her türlü harcama ve faaliyet bütünüdür. Kamu ve özel sektör yatırımları olarak ikiye ayrılır.
Sermayenin Marjinal Etkinliği (Mec)Yatırıma ilave edilecek son birim sermayenin belirli bir dönemde sağlayacağı net getiri miktarını gösteren orandır. Yatırımcılar yatırım kararı alırken bu oranı piyasa faiz oranıyla karşılaştırırlar.
Sabit Sermaye YatırımlarıEkonomide üretimi artırmak veya mevcut sermaye stokunu korumak amacıyla makine, teçhizat ve üretim parkuruna yapılan yatırımlardır (örneğin yıpranan makinelerin yenilenmesi).
Planlanmayan Stok YatırımlarıFirmaların üretmiş oldukları malları öngörülen plan dahilinde piyasada satamamaları sonucunda elerinde kalarak zorunlu olarak stoka ayırmak zorunda kaldıkları mal miktarını ifade eder.
Uyarılmış YatırımlarMilli gelir seviyesinde meydana gelen artışların toplam talebi büyütmesi sonucunda yeni kapasite oluşturmak amacıyla yapılan ve gelir düzeyine doğrudan bağlı olan yatırımlardır.

Diğer Önemli Bilgiler

Yaşam Boyu Gelir Hipotezinde Yaşam Evreleri

Yaşam boyu gelir hipotezi, bireylerin ekonomik ömrünü çocukluk, yetişkinlik/orta yaş ve yaşlılık olmak üzere üçe ayırır. Çocukluk ve yaşlılıkta gelir yetersizliği nedeniyle negatif tasarruf yapılırken, orta yaş döneminde yoğun bir tasarruf biriktirme süreci yaşanmaktadır.

Sürekli Gelir Hipotezinde Beşeri Servet

Sürekli gelir hipotezinde uzun vadeli beklentileri şekillendiren unsurlardan biri beşeri servettir. Bireylerin aldıkları eğitim düzeyi ve kazandıkları iş tecrübeleri, gelecekteki kazanç beklentilerini ve dolayısıyla cari tüketim harcamalarını doğrudan belirleyen temel faktörler arasındadır.

Kamu Yatırımlarının Kar Amacı Gütmemesi

Kamu kesimi tarafından gerçekleştirilen yol, hastane ve altyapı gibi yatırımlar sosyal faydayı esas alır ve tamamen kar güdüsünden uzaktır. Bu özellikleri nedeniyle kamu yatırımları milli gelir ve faizden bağımsız otonom yatırımlar sınıfında değerlendirilir.

Sermayenin Marjinal Etkinliği (Mec) Kriteri

Mec katsayısının 0.5 olarak gerçekleşmesi, yatırıma ilave edilen 1000 TL'lik sermayenin dönem sonunda 500 TL tutarında net getiri sağlayacağı anlamına gelir. Yatırımcılar bu oranı piyasadaki reel faiz oranıyla kıyaslayarak yatırım kararı alırlar.

Konut Yatırımlarını Etkileyen Alternatif Araçlar

Konut yatırımları sadece barınma ihtiyacına değil, aynı zamanda finansal piyasalara bağlıdır. Hisse senedi, tahvil ve bono gibi menkul kıymetlerin getirilerinde bir artış yaşandığında, bireylerin servetleri konuttan bu finansal araçlara kaymakta ve konut yatırımları azalmaktadır.

Otonom Yatırımların Grafik Gösterimi

Otonom yatırımlar milli gelir seviyesinden tamamen bağımsız olduğu için, yatırımlar dikey eksende yer alırken yataydaki gelir eksenine paralel bir doğru (I0) şeklinde çizilir. Bu durum gelir düzeyi sıfır veya çok yüksek olsa bile yapılması gereken zorunlu yatırımları simgeler.

Sınavda Dikkat Et

  • Mutlak gelir hipotezinde gelir artarken tüketim artar ancak tüketim artış hızı gelir artış hızından düşüktür; bu kuralı karıştırmayın.
  • Marjinal tüketim eğilimi (c) ile marjinal tasarruf eğiliminin (s) toplamının her zaman 1'e eşit olduğunu unutmayın (c + s = 1).
  • Otonom tüketim ve otonom yatırımların gelir düzeyinden ve faizden tamamen bağımsız olduğunu, gelir sıfır olsa bile varlığını sürdürdüğünü unutmayın.
  • Yatırım kararında Mec > r koşulunun yatırım yapma kararını tetiklediğini, Mec < r durumunda ise yatırımcının vazgeçeceğini kesinlikle ezberleyin.
  • Nispi gelir hipotezinin sosyal taklit ve geçmiş en yüksek gelir düzeyine dayandığını, sürekli gelir hipotezinin ise beşeri servet ve uzun vadeli beklentilerle ilişkili olduğunu ayırt edin.
  • Otonom yatırımların gelir eksenine paralel (yatay), uyarılmış yatırımların ise orijinden çıkan pozitif eğimli bir doğruyla gösterildiğini grafiksel olarak unutmayın.