Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Ekonometri Lisans Programı » Makro İktisat 2

Ünite 2: İktisadi Büyüme — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İktisadi Büyüme — Uluslararası literatürde kişi başına reel hasılada meydana gelen süreklilik arz eden artış olarak tanımlanan makroekonomik olgudur. Fiyat hareketlerinden arındırılmış GSYİH verilerinin zaman içindeki seyrini ifade eder.

Reel GSYİH — Ülkede üretilen mal ve hizmetlerin enflasyon ve fiyat hareketlerinden arındırılmış, belirli bir baz yılın fiyatlarıyla ifade edilmiş toplam para değeridir. İktisadi büyüme hesaplamalarında yanılgıları önlemek için nominal değil reel GSYİH kullanılır.

Büyüme Hızı — Belirli bir dönemden diğerine kişi başına reel hasıla veya GSYİH miktarında meydana gelen yüzde cinsinden değişim oranıdır. Formül yardımıyla geçmiş yıllar arasındaki ortalama yıllık büyüme hızı hesaplanabilir.

İş Bölümü — Adam Smith'in büyüme modelinin merkezinde yer alan, firma içi ve firmalar arası görev dağılımını ifade eden kavramdır. Emeğin verimliliğini artırarak sermaye birikimine ve teknolojik gelişmeye zemin hazırlar.

Azalan Verimler Yasası — David Ricardo ve Malthus tarafından vurgulanan, sabit bir üretim faktörüne (örneğin toprak) diğer değişken faktörler (emek/nüfus) eklendiğinde, her bir ilave faktörün sağladığı çıktı artışının giderek azalması durumudur.

Neokeynesyen Büyüme Modeli — Harrod-Domar tarafından geliştirilen, 1929 Büyük Buhranı sonrasında piyasanın kendiliğinden dengeye gelemeyeceği varsayımına dayanan ve büyüme teorilerinin 'birinci dalgası' kabul edilen modeldir.

Neoklasik Büyüme Modeli — Solow tarafından geliştirilen, büyümenin dinamiğini teknolojik gelişmelere bağlayan ancak teknolojinin model dışından (dışsal) geldiğini varsayan büyüme teorisinin 'ikinci dalgası'dır.

İçsel Büyüme Teorisi — Romer, Lucas ve Rebelo tarafından geliştirilen, büyümenin içsel faktörlerle (emek, sermaye, bilgi birikimi ve bileşimleri) nasıl gerçekleştiğini inceleyen ve 'üçüncü dalga' olarak adlandırılan teoridir.

Mutlak Üstünlükler Teorisi — Adam Smith'in uluslararası ticarette öne sürdüğü, ülkelerin hangi mal üretiminde daha üstünse o mala odaklanıp diğerlerini ithal etmeleri gerektiğini savunan dış ticaret teorisidir.

Durağan Durum — Ekonomide büyümenin durduğu, kişi başına hasılanın veya net yatırımların sıfır olduğu durumu ifade eder. Adam Smith'e göre kurumsal yapı sürekli gelişirse durağan durum hiç gerçekleşmez.

Malthusçu Nüfus Tuzağı — Nüfusun geometrik, çıktıların aritmetik artması nedeniyle kişi başına gelirin minimum yaşama düzeyine sabitlenmesi ve ülkelerin yoksulluktan kurtulamaması durumunu açıklayan model varsayımıdır.

Üretim İmkanları Eğrisi — Malthus modelinde teknolojik ilerlemelerin etkisiyle sağa kayan, mevcut kaynaklarla üretilebilecek maksimum mal ve hizmet kombinasyonlarını gösteren eğridir.

İraksama (Divergence) — Ülkeler arasındaki sermaye birikimi, verimlilik ve gelişmişlik farklarından ötürü zamanla gelir seviyelerinin birbirinden uzaklaşması durumudur.

Minimum Yaşama Düzeyi — Malthus'un modelinde nüfus artış hızını sıfırlayan ve doğum ile ölüm oranlarını dengeleyen fert başına çıktı düzeyidir. Toplum bu düzeyde yaşamaya mahkumdur.

Yoğun Büyüme Modelleri — 1880 sonrasında gerçekleşen, hasıla artışının nüfus artışının önünde olduğu, kişi başına gelirin sürekli arttığı ve gelir dağılımının incelendiği büyüme modelleridir.