Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Ekonometri Lisans Programı » Makro İktisat 2

Ünite 4: Büyüme Modelleri 2 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Harrod-Domar Büyüme Modeli — Keynesyen görüşler doğrultusunda ekonominin uzun dönemli dengesi için gereken koşulları araştıran, yatırımların hem talep yaratıcı hem de kapasite artırıcı ikili rolünü inceleyen büyüme modelidir. Modelde milli gelir, emek ve sermaye temel değişkenlerdir ve 'bıçak sırtı model' olarak da bilinir.

Otonom Yatırım — Milli gelirden ve faiz oranından bağımsız olarak yapılan, dışsal etkenlerle belirlenen yatırımlardır. Ancak Harrod-Domar modelinde otonom yatırım ayrımı yapılmamakta, modeldeki tüm yatırımlar uyarıcı nitelikte değerlendirilmektedir.

Bıçak Sırtı Model — Harrod-Domar modelinin bir diğer adıdır; yatırım düzeyi olması gereken denge düzeyinden saptığı zaman ekonomideki denge seviyesinin bozulacağını ve istikrarsızlık oluşacağını ifade eder.

Tasarruf Meyli Katsayısı — Milli gelirin tasarrufa ayrılan oranını ifade eden katsayıdır. Harrod-Domar modelinde tasarruf meyli sabit kabul edildiği için ortalama tasarruf meyli marjinal tasarruf meyline eşit alınmaktadır.

Sermaye/Hasıla Katsayısı (K/Y) — Bir ekonomide tam kapasite ile çalışıldığında sermaye stoku tutarının üretim tutarına oranını gösteren katsatıdır. Ekonomide 1 TL'lik üretim yapmak için kaç TL yatırım yapılması gerektiğini belirtir.

Marjinal Sermaye/Hasıla Oranı — ΔK/ΔY şeklinde ifade edilen, ilave 1 TL'lik üretim gerçekleştirmek için ekonomide ne kadar ilave sermaye yatırımı yapılması gerektiğini gösteren orandır.

Solow Büyüme Modeli — Tasarruf miktarı, sermaye birikimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi tam rekabet ve esnek faktör ikamesi varsayımlarıyla inceleyen Neoklasik büyüme modelidir.

Azalan Verimler Kanunu — Diğer üretim faktörleri sabitken, bir üretim faktörünün (örneğin sermaye veya emek) miktarı artırıldığında, ilave her birimin çıktıda meydana getirdiği artışın giderek azalmasını ifade eden kanundur.

İşçi Başına Çıktı / Sermaye — Solow modelinde toplam çıktı ve sermayenin işgücü miktarına bölünmesiyle elde edilen oranlardır (y = Y/L ve k = K/L). Modelde işçi başına üretimi belirleyen tek temel değişken işçi başına sermayedir.

Durağan Durum (Steady State) — Teknolojinin ve kişi başı sermayenin sabit olduğu, toplam üretim, işgücü ve sermaye stokunun aynı oranında (n) büyüdüğü, işçi başına sermaye ve üretim miktarının sabit kaldığı dengedir.

Sermaye Aşınması (Amortisman) — Zamanla fiziki sermaye stokunun eskimesi ve aşınması nedeniyle yıpranan kısmıdır (D = dK). Net sermaye artışını hesaplamak için tasarruflardan bu aşınma miktarının çıkarılması gerekir.

İçsel Büyüme Teorileri — Ekonomik büyümeyi dışsal etkenler yerine teknolojik gelişmeler, beşeri sermaye, eğitim, Ar-Ge ve bilgi birikimi gibi ekonomik sistemin içindeki unsurlarla açıklayan modern büyüme teorileridir.

Romer Büyüme Modeli — Teknolojik yenilikleri ve Ar-Ge faaliyetlerini içselleştiren, teknolojiyi paylaşımı engellenmeyen ancak erişimi patentlerle sınırlandırılabilen bir mal olarak ele alan içsel büyüme modelidir.

Beşeri Sermaye — İşgücünün sahip olduğu eğitim, bilgi, yetenek ve tecrübe düzeyini ifade eden, işçilerin üretime katılım verimliliğini artıran sermaye türüdür.

Yaparak Öğrenme (Learning by Doing) — Üretim sürecinde kazanılan tecrübe ve uzmanlaşma sayesinde bilgi birikiminin artmasını ve verimliliğin yükselmesini ifade eden, Lucas modelinde öne çıkan kavramdır.

Lucas Büyüme Modeli — Eğitim ve yaparak öğrenme süreçleri yoluyla beşeri sermayenin artırılmasının büyümenin ana sürükleyicisi olduğunu savunan içsel büyüme modelidir.

Barro Büyüme Modeli — Kamu kesimi tarafından sunulan altyapı hizmetleri ve kamu harcamalarının özel sektör verimliliğine etkisini ve bütçe dengesi çerçevesinde optimal büyüme politikasını inceleyen içsel büyüme modelidir.