Ünite 1: Yirminci Yüzyıl Felsefesinin Temellerine Giriş — Örnekler

Eskiden bir bahçedeki ağaç, canlı ve organik bir bütün olarak görülürken, modern felsefeyle birlikte doğa bir mekanizma olarak ele alınmaya başlandı. Bir mühendisin saati parçalarına ayırıp incelemesi gibi, insan da doğayı artık ruhani bir özle değil, matematiksel kurallara bağlı çalışan bir makine parçası olarak anlamaya çalışır.

Bir fotoğraf makinesinin merceğinin dış dünyadan gelen ışığı (deneyim) alıp, cihazın içindeki yazılımın (akıl kategorileri) bunu düzenleyerek anlamlı bir görüntüye dönüştürmesi gibidir. Kant'a göre zihnimiz de dışarıdan gelen ham verileri kendi içsel formlarıyla işleyerek, bizim için anlamlı olan 'doğa'yı zihnimizin içinde yeniden kurar.

Bir öğrencinin, tarih dersinde öğretmenin anlattığı bilgiyi olduğu gibi kabul etmek yerine, kütüphaneye gidip orijinal belgeleri bizzat incelemesi aydınlanma tavrıdır. Bu kişi, bilgiyi otoriteden hazır almak yerine kendi sorgulama sürecinden geçirerek doğruluğuna karar verir; yani kendi aklını kullanır.