Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » 20. Yüzyıl Felsefesinin Temel Sorunları
← Ünite 10

Ünite 10: Kant — Örnekler

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.

Gözlüksüz Görememek Gibimyders hazırladı

Kant'ın anlama yetisi kategorilerinin doğrudan görülemeyeceğini ancak her bilginin temeli olduğunu anlatırken kullandığı bu durum, gözlük camlarına benzer. Nasıl ki kişi baktığı nesneleri doğrudan gözlüğün camını görerek değil, camın aracılığıyla seçiyorsa, zihnimiz de dış dünyayı saf kategorilerin biçimlendirici süzgecinden geçirerek bilir. Bu kategoriler içeriksiz kavram biçimleridir ve kendileri doğrudan bir nesne olarak gözlemlenemez.

Dağınık Parçaları Birleştiren Zihinmyders hazırladı

Deneyimlerin zihnin birliği altında meydana geldiğini savunan tamalgı kavramı, bir yapbozun parçalarını bir araya getiren tek bir bilinç merkezine benzer. Masada duran farklı renk ve şekillerdeki kalemlere tek tek bakmak, tüm kalemlerin masada duracağı zorunluluğunu tek başına vermez. Zihin, bu dağınık duyu verilerini salt sayısal olan birliği sayesinde birbirine bağlayarak tutarlı bir deneyim alanı kurar.

Doğal Eğilimi Aşmakmyders hazırladı

Pratik aklın, insanın doğal eğilimlerinden ayrılma ve akli ilkelere göre eyleme özgürlüğünü açıklaması bir irade sınavına benzer. Teorik akıl sadece olanı incelerken, pratik akıl ne olması gerektiğine dair bir amaç belirler. İnsan, acıkınca hemen yemek yeme gibi hayvansal ve doğal bir dürtüyü aklın buyruğuyla askıya alabildiği an, doğayı aşarak özgür iradesini ortaya koymuş olur.