Ünite 4: Sembolik Etkileşimcilik — Önemli Kavramlar

Bireyler arası ilişkileri, günlük etkileşimleri ve anlam süreçlerini merkeze alan mikro sosyolojik bir teoridir. Örnek vermek gerekirse, bireylerin ulusal bayraklara yükledikleri farklı duygusal anlamları toplumsal etkileşim üzerinden inceler.

Toplumsal gerçekliğin insanlar arası etkileşim yoluyla kurulduğunu savunan ve sembolik etkileşimciliğe en çok etki eden klasik sosyologdur. 'Toplumlaşma' kavramı ile birey-toplum ilişkisini etkileşim temelinde açıklamıştır.

Charles Horton Cooley tarafından geliştirilen, benliğin kişisel ilişkiler ve başkalarının tepkileri doğrultusunda şekillendiğini savunan kavramdır. Çocuk, başkalarının kendisini nasıl algıladığının farkına vararak kendi benliğini geliştirir.

İnsanların yüz yüze, samimi ve sürekli ilişkiler kurdukları, benliğin evrimleştiği ilk mekanizmalardır. Aile ve yakın arkadaşlıklar karmaşık ilişkilerin yapıtaşını oluşturur.

George H. Mead'e göre insan benliğinin psikolojik, öznel ve eyleme geçen yönüdür. Uyaranlar karşısında bireyin özgün ve yaratıcı tepkilerini barındırır.

George H. Mead'e göre insan benliğinin toplumsal, nesnel yönüdür. Bireyin kendisini başkalarının gözünden görmesini ve iç sesini temsil eder.

Yaklaşık iki yaşlarında görülen, çocuğun etrafındakileri henüz tam bir anlam yüklemeden bilinçsizce taklit ettiği oyun öncesi aşamadır.

Çocuğun evcilik veya saklambaç gibi basit kurallı oyunlarda başkalarının rollerini üstlenerek katıldığı benlik gelişim aşamasıdır.

Tüm topluluğun örgütlenmiş tutumlarını ve standart bakış açısını temsil eden, yetişkin benliğin tamamlandığı son toplumsallaşma evresidir. Birey bu evrede öz eleştiri yapma yetisi kazanır.

Toplumsal etkileşimde bireylerin birbirlerinin yerine geçerek tepkilerine anlam yüklemesi ve aktif özne olarak eylemde bulunması sürecidir.

Herbert Blumer'in davranışçı psikolojideki basit uyaran-tepki modeline sosyolojik bir yorum katarak geliştirdiği, anlam ve bilinçli zihinsel süreci merkeze alan etkileşim modelidir.