Örnekler
← Ünite 8

Ünite 8: Sosyal Dünyayı Anlamak — Örnekler

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.

Asansördeki Temel Atıf Hatasımyders hazırladı

Ahmet, toplantıya yetişmeye çalışırken binanın girişinde koştururken asansörün kapısını tutmakta geciken Deniz'e sinirlenip 'Ne kadar düşüncesiz biri, hep başkalarını umursamıyor' diye düşünür (içsel atıf). Ancak akşam evine giderken kendisi de aynı şekilde asansöre geç kalıp kapıyı tutamadığında, bu durumu 'Bugün yorgun olduğum ve elimde çok fazla dosya bulunduğu için acele edemedim' şeklinde açıklar (dışsal atıf). Bu durum, bireyin başkalarının davranışlarını kişisel etmenlere, kendi davranışlarını ise dışsal etmenlere bağlama eğilimini gösteren temel atıf hatasının somut bir yansımasıdır.

Bilişsel Cimrilik ve Kalıp Yargımyders hazırladı

Üniversiteye yeni başlayan Zeynep, kampüste ilk defa gördüğü ve gözlük takıp sürekli kitap okuyan bir öğrenciyi fark eder. Zeynep, her ayrıntıyı tek tek inceleyip anlamlandırmak için zihinsel kaynaklarını harcamak istemediği için (bilişsel cimrilik), bu kişinin kesinlikle sosyal ilişkilerde zayıf ve sadece ders odaklı biri olduğu yönünde hızlı bir kalıp yargıya varır. Aslında bu kişi, koyu bir sinema tutkunu ve sosyal kulüp başkanıdır, ancak ilk izlenimdeki merkezi özellikler Zeynep'in bu yargıyı çabucak oluşturmasına yol açmıştır.

Bilişsel Çelişki ve Sigara Bırakma Çabasımyders hazırladı

Sağlığına son derece önem verdiğini savunan ve çevresine her zaman sigaranın zararlarından bahseden Burak, yoğun stresli bir günde arkadaşının ısrarıyla bir sigara içer. Davranışı ile 'sağlıklı yaşam' tutumu arasında yaşanan çelişki Burak'ta rahatsız edici bir psikolojik gerilim yaratır. Bu bilişsel çelişkiyi azaltmak ve iç dengesini yeniden kurmak için Burak ya sigara içme eylemini bırakacak ya da 'zaten çok nadir içiyorum, bu kadar strese ruh sağlığım için bu kadarı normal' diyerek tutumunu veya algısını değiştirecektir.