← Ünite 3
AB Medya ve Demokrasi

Ünite 3: Hafta Ders Notu

Antonio Tajani'nin Seçilmesi
17 Ocak 2017 tarihinde İtalyan politikacı Antonio Tajani, Avrupa Parlamentosu milletvekilleri arasından salt çoğunlukla 2.5 yıllığına Avrupa Parlamentosu Başkanı olarak seçilmiştir.
Lizbon Anlaşması Sınırları
Lizbon Anlaşması ile Avrupa Parlamentosu'nun üye sayısı için 751 (750 üye ve 1 başkan) üst sınırı getirilmiş, üye ülkelerin parlamenter sayısının ise en fazla 96, en az 6 olabileceği hükme bağlanmıştır.
Jean Claude Juncker Dönemi
Avrupa Komisyonu'nun başkanlığını Jean Claude Juncker yürütmüştür. Juncker liderliğindeki bu komisyon ekibinin görev süresi 31 Ekim 2019 tarihine kadar devam edecek şekilde belirlenmiştir.
2018 Bulgaristan ve Avusturya Dönem Başkanlıkları
Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı'nı 1 Ocak 2018 - 30 Haziran 2018 tarihleri arasında Bulgaristan yürütmüş, ardından 1 Temmuz 2018 - 31 Aralık 2018 tarihleri arasında bu görevi Avusturya devralmıştır.

Anahtar Kavramlar

Ortak Karar YöntemiAvrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi'ni yasama sürecinde eşit statüye getiren yöntemdir. Bu yönteme göre, üye ülkeleri bağlayacak hukuki düzenlemelerin yürürlüğe girmesi her iki kurumun da onayını gerektirir.
KomiserAvrupa Komisyonu'nda görev yapan ve her biri belirli bir politika alanından sorumlu olan 28 üyeden her birine verilen unvandır. Komiserler kendi ülkelerini değil, bağımsız olarak doğrudan Avrupa Birliği'nin çıkarlarını savunurlar.
Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER)Üye ülkelerin bakanlarının Brüksel dışında oldukları dönemlerde Konsey çalışmalarının aksamaması için görevlendirilmiş daimi temsilcilerden oluşan komitedir. Bakanlar düzeyindeki toplantıların hazırlıklarını yaparlar.
Dönem BaşkanlığıAvrupa Birliği Konseyi'nde üye ülkelerin dönüşümlü olarak altı aylık sürelerle üstlendiği liderlik sistemidir. Dönem başkanı olan ülke, Konsey toplantılarını organize etmek ve gündemi yönetmekle yükümlüdür.
Avrupa OmbudsmanıAvrupa Parlamentosu tarafından seçilen ve AB kurumlarının veya organlarının kötü yönetim uygulamalarına ilişkin şikayetleri incelemekle görevli olan bağımsız denetçidir.
Genel MüdürlüklerAvrupa Komisyonu bünyesinde belirli politikalardan sorumlu olan ve yasa önerilerinin taslaklarını hazırlamakla görevli olan idari departmanlardır. Komisyon üyelerine karşı sorumludurlar.
Nitelikli ÇoğunlukAB Konseyi ve AB Zirvesi'nde kararların alınabilmesi için üye ülkelerin nüfusları ve sayıları temel alınarak belirlenen özel ağırlıklı oy çokluğu sistemidir.
Çok Merkezli YapıAvrupa Parlamentosu'nun çalışmalarını tek bir şehirde değil, Brüksel, Strazburg ve Lüksemburg gibi farklı coğrafi merkezlerde yürütmesini ifade eden kurumsal yerleşim düzenidir.
Avrupa PartisiAvrupa Parlamentosu seçimlerine katılabilmek için en az beş farklı üye ülkede örgütlenmiş olması gereken, ulusal sınırların ötesindeki siyasi parti organizasyonudur.
Yasa Önerisi TekeliAvrupa Birliği'nde yasama sürecini başlatacak yasa tasarılarını ve önerilerini hazırlayıp sunma yetkisinin münhasıran Avrupa Komisyonu'na ait olması durumudur.
Kolektif SorumlulukAvrupa Komisyonu üyelerinin kararları ortaklaşa alması ve alınan kararlardan tüm üyelerin birlikte sorumlu olması esasına dayanan yönetim ilkesidir.
Bütçe Onay YetkisiAvrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi'nin, birliğin yıllık bütçesini birlikte inceleme, düzenleme ve ortak kararla onaylama gücüdür.
Demokratik DenetimDoğrudan halk tarafından seçilen Avrupa Parlamentosu'nun, yürütme organı olan Avrupa Komisyonu ve diğer AB kurumları üzerinde soru sorma, gensoru verme ve bütçe harcamalarını inceleme yoluyla uyguladığı denetim yetkisidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Donald Tusk'ın Göreve Gelmesi

Donald Tusk, 1 Aralık 2014 tarihinde Herman Van Rompuy'ın yerine Avrupa Birliği Zirvesi Başkanı olarak göreve başlamıştır. Tusk, bu göreve Avrupa Konseyi tarafından nitelikli çoğunlukla seçilmiştir.

Komisyonun Dev İdari Kadrosu

Avrupa Komisyonu bünyesinde, 28 komiserin yanı sıra politikaların yürütülmesi ve yasa taslaklarının hazırlanması için çalışan yaklaşık 25 bin kişiden oluşan devasa bir idari personel teşkilatı bulunmaktadır.

1979 İlk Doğrudan Seçimler

Avrupa Parlamentosu üyeleri, kurulduğu ilk yıllardan sonra ilk kez 1979 yılında üye ülke vatandaşlarının doğrudan katıldığı genel seçimlerle 5 yıllık süre için seçilmeye başlanmıştır.

2017 Dönem Başkanları

Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı sisteminde 2017 yılı boyunca liderlik görevini sırasıyla Malta ve Estonya ülkeleri üstlenerek Konsey toplantılarını organize etmişlerdir.

Gelecek Dönem Başkanlığı Planlaması

2007 yılında yapılan planlamaya göre, 1 Ocak 2019 - 30 Haziran 2019 tarihleri arasındaki AB Dönem Başkanlığı görevi resmi olarak Romanya'ya tahsis edilmiştir.

Sınavda Dikkat Et

  • Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi'nin yasama yetkisini eşitleyen 'Ortak Karar' yönteminin Maastricht Anlaşması ile başladığını unutmayın; sınavlarda bu eşleşme sıkça sorulur.
  • Avrupa Parlamentosu Başkanı'nın ve AB Zirve Başkanı'nın görev sürelerinin 2.5 yıl olduğunu, Komisyon Başkanı ve Komiserlerin görev sürelerinin ise 5 yıl olduğunu karıştırmamak için gruplayarak ezberleyin.
  • Avrupa Komisyonu üyelerinin (komiserlerin) kendi ülkelerini temsil etmediklerini, tamamen bağımsız çalışarak AB'nin ortak menfaatlerini savunduklarını aklınızda bulundurun; bu durum çeldirici sorularda karşınıza çıkabilir.
  • AB Zirvesi'nde Zirve Başkanı ve Komisyon Başkanı'nın oy hakkının bulunmadığını unutmayın; zirve kararlarının üye devletlerin liderleri tarafından alındığı gerçeği sınavda kritik bir detaydır.
  • Daimi Temsilciler Komitesi'nin (COREPER) bakanların Brüksel'de bulunmadığı zamanlarda Konsey işlerini yürütmekle görevli büyükelçilerden oluştuğunu işlevsel tanımıyla öğrenin.