← Ünite 12
Kurumsal İletişim

Ünite 12: Kurumsal İletişim ve Etik

Business Wire ve PR Newswire
Dünyanın belli başlı iki büyük elektronik basın bülteni dağıtıcısıdır ve bu iki kuruluş günde yaklaşık 900 basın bülteni göndererek medya dünyasındaki yoğun rekabetin boyutunu gözler önüne sermektedir.
Wirthlin Grubu Araştırması
Wirthlin Grubu tarafından 1023 yetişkin üzerinde yapılan bir araştırmada, katılımcıların %30'u haberlerin satın alma kararlarını etkilediğini belirtirken, yalnızca %8'i reklamların aynı etkiyi yarattığını ifade etmiştir.
Prof. Dr. Michael Ryan'ın Modeli
Houston Üniversitesi iletişim profesörü Michael Ryan, basın bültenlerinin ideal olarak dört paragraftan oluşması gerektiğini savunmuş; ilk paragrafta en önemli gerçekleri, sonraki paragraflarda ise artalan bilgisi ve kaynakları sıralayan bir model önermiştir.
McDonald's Basın Bülteni Örneği
115 farklı ülkedeki 25.000 restoranı ile günde yaklaşık 40 milyon kişiye hizmet sunan McDonald's, standart basın bülteni formatına uygun olarak küresel ölçekteki gerçek verileri metinlerinde başarıyla kullanan dev bir perakende firmasıdır.

Anahtar Kavramlar

EtikYunanca ethos sözcüğünden türetilen, değerler felsefesinin aksiyoloji dalı olan ve doğru davranışı yanlış davranıştan ayırmak için ahlak kavramının doğasını inceleyen felsefe dalıdır. Örneğin kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken tarafsızlık ve dürüstlük ilkelerine bağlı kalması etik bir zorunluluktur.
Yönetsel İçreklikHalkın bilgi eksikliği ve denetleme gücü yoksunluğundan ötürü kendini yönetenlere karşı boyun eğmek zorunda hissettiği, kamu görevlilerinin ise bu durumu kendi çıkarlarına göre içselleştirdiği yönetsel realitedir. Örneğin bir memurun halka bilerek zorluk çıkarması ve bilgi gizlemesi içrekliğe bağlı etik dışı bir uygulamadır.
Basın BülteniMedya kuruluşlarının dikkatini çekmek, ürün, hizmet veya fikirler hakkında farkındalık yaratmak amacıyla hazırlanan standart formatlı tanıtım metnidir. Örneğin bir mutfak gereçleri üreticisinin The New York Times'ta çıkan makale için basın bülteni kullanması tüm ürünlerini satmasını sağlamıştır.
Ters Piramit YapısıBasın bültenlerinde ve haber yazımında kullanılan, en önemli ve hayati bilgilerin metnin en başına (giriş paragrafına), daha az önemli detayların ise aşağıya doğru sıralandığı teknik bir yazım formatıdır.
Pragmatik Sosyal RolHalkla ilişkiler uygulayıcısının müşteri veya kuruluşun çıkarlarını gözetmeyi amaçladığı, sosyal sorumluluk ve etik değerlere fazla önem vermediği, avukatlık mesleğiyle benzer şekilde asimetrik iletişim kurduğu roldür.
İdealist Sosyal RolHalkla ilişkilerin kamusal çıkarlara hizmet ettiğini, firma ile hedef kitle arasında simetrik bir diyalog ve karşılıklı anlayış geliştirdiğini savunan toplumsal roldür. Örneğin simetrik uygulayıcılar bu rolü benimseyerek toplumsal uzlaşmayı hedefler.
Kamusal İletişimKültürel, toplumsal ve siyasi anlamda halkın tarafsız biçimde bilgilendirilmesini, geri bildirim alınmasını ve bireylerin toplumsal çıkarlar doğrultusunda davranışlarına yön verilmesini amaçlayan iletişim türüdür.
Stratejik PlanlamaEtkili bir iletişim programı geliştirmek için adım adım uygulanan ve yaratıcılığı tesadüflere bırakmayıp kavrayışa dayandıran sistematik bir planlama sürecidir.
ProjeBelirli bir hedefi gerçekleştirmek üzere tasarlanmış, tek ve genellikle kısa süreli halkla ilişkiler etkinlikleridir. Örneğin bir haber bülteni yayınlanması bu kapsamdadır.
ProgramBelirli bir hedefe ulaşmak amacıyla yapılan ve uzun süreli olarak sürdürülen halkla ilişkiler etkinlikleridir.
Muhafazakar Sosyal RolEkonomik ve politik olarak güçlü olan kesimlerin ayrıcalık ve çıkarlarını korumayı, kapitalist sistemi çeşitli muhalif gruplara karşı savunmayı amaçlayan asimetrik halkla ilişkiler rolüdür.
Radikal Sosyal RolToplumda değişim isteyen firmaları temsil eden, bilginin güç oluşturduğu ve bu yolla toplumsal değişimin gerçekleştirilebileceğini savunan halkla ilişkiler rolüdür.
Yönetim İletişimiKamu yönetiminin siyasal işlevi olan hükümet görevine ve üst düzey kararların alınmasına yönelik yürütülen kamusal iletişim faaliyetleridir.
AksiyolojiDeğerler felsefesi anlamına gelen ve etiğin dayandığı felsefi temel olup, insan eylemlerindeki değer yargılarını inceleyen felsefe dalıdır.
Vizyon YönetimiYöneticinin yüksek ikna yeteneği ve insana odaklanmış bir yönetim anlayışıyla, söz ve davranış uyumu sağlayarak kurum içi etik değerleri ve hedefleri çalışanlara benimsetme sürecidir.
Örgütsel EntropiAçık sistemlerin girdi iletişiminden yoksun kalması, yanlış kararlar vermesi ve zamanla sistemsel bir çöküşe veya düzensizliğe sürüklenmesi durumudur.
Sivil Toplum Geliştirme MerkeziSivil örgütlerin bilgi ve ekonomik güç eksikliklerini gidermeyi, iletişim ağı kurmayı, ulusal STK platformlarını desteklemeyi ve sivil inisiyatifi güçlendirmeyi amaçlayan bir kurumdur.
Demokratik YönetişimSivil toplum kurumlarının birbirlerinin eylemlerinden haberdar olduğu, toplumsal kararlara katılımın sağlandığı ve toplumsal kalkınmanın desteklendiği yönetim biçimidir.
ÖzerklikKant'ın felsefesinde iradenin kendi yasalarını koyabilmesi ve bireyin başkalarının baskısı altında kalmadan etik kararları kendi öz iradesiyle alabilmesi durumudur.

Diğer Önemli Bilgiler

Prof. Dr. Metin Kazancı'nın İçreklik Görüşü

Metin Kazancı'ya göre yönetsel içreklik, kamu görevlisinin işine gelen bir realitedir ve özellikle siyasi desteği olmayan, satın alma gücü zayıf vatandaşlar için büyük bir idari engel oluşturmaktadır.

ARI-NDI Çalıştay Bulguları (2003)

Mart-Ekim 2003 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalıştayda Türkiye'deki yönetsel yozlaşma nedenleri arasında standart eksikliği, siyasal baskı, liyakatsizlik atamalar ve medyanın tam bağımsız olmayışı gösterilmiştir.

Pieper'in Etik ve Özgürlük Görüşü

Pieper, etik kuramın bilgiyle kurulan ilişkilere dayandığını vurgulayarak ahlakiliğin özgürlük ve sorumluluk öngördüğünü, bu özgürlüğün ise bilgi aktarımı ve formalitelerle kısıtlanmamayı gerektirdiğini belirtmiştir.

White'ın Halkla İlişkiler Sosyal Rolleri

Halkla ilişkiler uygulayıcılarının toplumsal rollerini pragmatik, muhafazakar, radikal ve idealist olmak üzere dört ana başlık altında toplayarak mesleki yaklaşımların ideolojik altyapılarını sınıflandırmıştır.

Abraham Maslow'un Sağlıklı Birey Tanımı

Maslow, sağlıklı bireyin özelliklerini gerçekliği algılamada üstünlük, doğayı benimsemede gelişmişlik, özerk olma çabasında artış, yaratıcılık ve duygusal tepkilerde zenginlik olarak tanımlamıştır.

Prof. Dr. Emre Kongar'ın Toplumsal Yapı Görüşü

Kongar, toplumsal değişmenin alt yapı ve üst yapı olarak ayrılan insan ilişkilerini barındırdığını ve toplumu oluşturan bu birimlerin sürekli bir etkileşim halinde olduğunu ifade etmiştir.

Prof. Dr. Nuri Tortop'un Kalkınma Görüşü

Tortop, ekonomik kalkınmanın hızla gelişmesinde halkın desteğinin şart olduğunu, kamu kuruluşlarının halkla iş birliği yaparak toplumsal kalkınmayı gerçekleştirebileceğini savunmuştur.

Wolfgang Looss'un Vizyon Yönetimi

Looss, vizyonları uygulayabilmek için yöneticinin insanları inandırması gerektiğini, söz ve davranış arasında uyum kurularak etik değerlerin kendiliğindenliğe dönüştürülebileceğini öne sürmüştür.

Berth'in Küresel Sorunlar Öngörüsü

Berth, 21. yüzyılda çevre kirliliği, enerji tükenmesi, yoksulluk, açlık ve savaşlar gibi küresel sorunlarla karşılaşılacağını ve halkla ilişkiler uygulayıcısının bu sorunları yorumlayıp çözmesi gerektiğini belirtmiştir.

Grunig ve Hunt'ın Kamu Çıkarı Felsefesi

Grunig ve Hunt'ın halkla ilişkiler felsefesinde, kamu çıkarının müşteri çıkarının yerini alması gerektiği vurgulanmakta ve simetrik iletişimin demokratik toplumlar için önemi savunulmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

  • Basın bültenlerinin yayınlanmama oranının oldukça yüksek (%55-97) olduğunu ve başarılı olmak için 5N1K ile ters piramit yapısının şart olduğunu unutmayın.
  • Yönetsel içreklik kavramının kamu görevlilerinin işine gelen ancak halk için güvensizlik ve dezavantaj yaratan bir yapı olduğunu karıştırmayın.
  • White tarafından sınıflandırılan halkla ilişkiler sosyal rollerinden pragmatik ve muhafazakar rollerin asimetrik, idealist rolün ise simetrik olduğunu kesinlikle ezberleyin.
  • Pieper'in etik kuramın bilgi ve pratik tartışmalara dayandığı yönündeki görüşü sınavda boşluk doldurma sorusu olarak gelebilir.
  • Prof. Dr. Michael Ryan'ın 4 paragraftan oluşan basın bülteni modelini ve içerik sıralamasını (giriş, artalan, irdeleme, sonuç) dikkatle inceleyin.
  • Nuri Tortop (ekonomik kalkınma ve halk desteği), Wolfgang Looss (vizyon yönetimi ve uyum) ve Berth (21. yüzyıl küresel sorunları) eşleştirmelerine dikkat edin.
  • Kant'ın vazife anlayışı ve iradenin özerkliği kavramlarının kamu görevlilerinin etik karar alma süreçlerindeki bireysel sorumluluğunu temsil ettiğini unutmayın.