Ünite 6: Sermaye Piyasaları ve Borsalar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Osmanlı İmparatorluğu'nda modern anlamda menkul kıymet borsalarının kuruluş sürecini Galata bankerlerinin faaliyetleri ve Dersaadet Tahvilat Borsası bağlamında araştırarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Tanzimat sonrasında Galata bankerlerinin öncülüğünde başlayan süreç, 1854 Kırım Savaşı borçlanma tahvilleriyle hızlanmış ve 1866 yılında Dersaadet Tahvilat Borsası'nın kurulmasıyla resmiyet kazanmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Menkul kıymetler borsalarının ekonomiye sağladığı 'likidite sağlama' ve 'tek fiyat oluşumu' işlevlerinin yatırımcılar ve piyasa etkinliği açısından önemini karşılaştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Likidite işlevi geçmişte çıkarılmış varlıkların nakde çevrilmesini kolaylaştırırken, tek fiyat oluşumu şeffaf bir ortam yaratarak aynı varlığın farklı fiyatlardan işlem görmesini engeller ve piyasa verimliliğini artırır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Devlet borsaları, özel borsalar ve tezgah üstü (Over-the-Counter) piyasalar arasındaki temel yapısal ve yasal farkları örnek vererek inceleyiniz.
Yanıt / ipucu
Devlet borsaları kanunla kurulup resmi kurallara tabiyken, özel borsalar anonim şirket statüsündeki mesleki kuruluşlardır; tezgah üstü piyasalar ise organize borsalar dışında kalan ve daha fazla esneklik sunan borsa dışı işlemlerdir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sermaye Piyasası Kanunu'na göre aracı kurum kurmak isteyen tüzel kişilerin ve yöneticilerin sağlaması gereken asgari finansal, hukuki ve mesleki tecrübe şartlarını listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Aracı kurumlar anonim ortaklık olmalı, hisseleri nama yazılı ve nakit karşılığı olmalıdır. Kurucuların müflis olmaması, yöneticilerin ise en az 7 yıllık mesleki tecrübeye veya İleri Düzey Lisans Belgesi'ne sahip olması zorunludur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Gelir ortaklığı senetleri (GOS), varlığa dayalı menkul kıymetler (VDMK) ve gayrimenkul sertifikalarının finansman özellikleri ile yatırımcıya sundukları hakları birbirine göre örnekleyerek değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
GOS kamu altyapı gelirlerine ortaklık sağlayan değişken faizli bir araçtır; VDMK ticari alacakların menkulkleştirilmesine dayanır; gayrimenkul sertifikaları ise projelere finansman sağlayıp yatırımcıya asli edimle gayrimenkul mülkiyeti kazandırabilir.
