← Ünite 13

Ünite 13: 13. Motivasyon — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Motivasyonun tanımında yer alan 'içsel ödül' ve 'dışsal ödül' kavramlarını karşılaştırarak, bir yöneticinin çalışanlarını motive ederken bu iki ödül türünü nasıl dengelemesi gerektiğini birer örnekle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    İçsel ödül bireyin işin kendisinden aldığı kişisel tatmini (örneğin, bir projeyi başarıyla tamamlamanın verdiği gurur) ifade ederken; dışsal ödül başkaları tarafından verilen maddi ve sosyal kazanımları (örneğin, prim veya terfi) kapsar. Yönetici, çalışanın temel maddi beklentilerini dışsal ödüllerle karşılarken, işe sorumluluk ve özerklik katarak içsel motivasyonu da desteklemelidir.
  2. Alıştırma 1myders hazırladı
    Motivasyonun tanımında geçen 'içsel ödül' ve 'dışsal ödül' kavramlarını kendi iş hayatınızdan veya öğrencilik yaşantınızdan yola çıkarak birer örnekle karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    İçsel ödül, bir projeyi başarıyla tamamlamanın verdiği kişisel tatmin ve öğrenme hazzıdır. Dışsal ödül ise bu başarı sonucunda alınan yüksek not, takdir belgesi veya maddi burstur.
  3. Alıştırma 2myders hazırladı
    Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi'nde yer alan beş temel ihtiyacı düşünerek, bir işletmede çalışanların 'güvenlik' ve 'kendini tamamlama' ihtiyaçlarını karşılamak için ne tür yönetimsel uygulamalar yapılabileceğini araştırıp yazınız.
    Yanıt / ipucu
    Güvenlik ihtiyacını karşılamak için uzun dönemli iş sözleşmeleri, iş güvencesi ve güvenli fiziksel çalışma koşulları sağlanabilir. Kendini tamamlama ihtiyacı için ise çalışanlara yeteneklerini geliştirebilecekleri eğitim fırsatları sunulabilir ve yaratıcı projelerde rol almaları teşvik edilebilir.
  4. Alıştırma 2myders hazırladı
    Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi'nde yer alan beş temel ihtiyacı, bir işletmedeki mavi yakalı işçiler ile üst düzey yöneticiler açısından öncelik sırasına göre tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Mavi yakalı işçiler için fizyolojik ve güvenlik (iş güvencesi) ihtiyaçları öncelikliyken, üst düzey yöneticiler için kendini gösterme (statü) ve kendini tamamlama (yaratıcılık, potansiyelini gerçekleştirme) ihtiyaçları daha ön plandadır.
  5. Alıştırma 3myders hazırladı
    McClelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi'ne göre, yüksek 'ilişki kurma' ihtiyacı olan bir çalışanın liderlik veya yöneticilik pozisyonunda ne gibi zorluklar yaşayabileceğini teorideki gerekçeleriyle tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    İlişki kurma ihtiyacı yüksek olan bireyler sosyal kabul görmeyi ve sevilmeyi çok önemserler. Bu durum, yöneticilik pozisyonunda zor veya sevilmeyen kararlar almaları gerektiğinde (örneğin performans eleştirisi veya disiplin cezası) sevilmeme korkusu yaşamalarına ve karar almakta zorlanmalarına yol açabilir.
  6. Alıştırma 3myders hazırladı
    McClelland'ın Başarma İhtiyacı Teorisi'ne göre, yüksek 'ilişki kurma' ihtiyacına sahip bir çalışanın neden tepe yöneticilik pozisyonlarında zorlanabileceğini gerekçeleriyle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Yüksek ilişki kurma ihtiyacı olan kişiler herkes tarafından sevilmek ve kabul görmek isterler. Tepe yöneticiliğinde ise bazen çalışanların hoşuna gitmeyecek zor kararlar almak gerektiğinden, sevilmeme korkusu bu kişilerin karar alma süreçlerini olumsuz etkileyebilir.
  7. Alıştırma 4myders hazırladı
    Herzberg’in Çift Faktör Teorisi çerçevesinde, bir şirkette çalışanların maaşlarının yüksek olmasına rağmen iş performanslarının düşük olmasını 'hijyen' ve 'motive edici' faktörler ayrımı üzerinden analiz ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Maaş, Herzberg'e göre bir hijyen faktörüdür; yüksek olması çalışanın tatminsizliğini önler ancak tek başına yüksek performans için motivasyon sağlamaz. Çalışanların performansını artırmak için işin kendisi, sorumluluk alma, başarı hissi ve takdir edilme gibi motive edici faktörlerin de iş ortamına dahil edilmesi gerekir.
  8. Alıştırma 4myders hazırladı
    Herzberg'in Çift Faktör Teorisi çerçevesinde, bir şirkette çalışanlara yüksek maaş verilmesine rağmen performansın neden artmadığını 'hijyen' ve 'motive edici' faktörler bağlamında analiz ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Maaş bir hijyen faktörüdür; yüksek olması çalışanın tatminsizliğini önler ancak tek başına motivasyon yaratmaz. Gerçek motivasyon ve performans artışı için işin kendisi, sorumluluk alma ve takdir edilme gibi motive edici faktörlerin de sunulması gerekir.
  9. Alıştırma 5myders hazırladı
    Yüksek performansın formülü olarak sunulan 'Yetenek x Motivasyon' ilişkisini değerlendirerek, çok yetenekli fakat motivasyonu düşük bir çalışanın işletmeye olan etkisini örnekleyen bir senaryo kurgulayınız.
    Yanıt / ipucu
    Senaryoda, çok iyi kod yazma yeteneğine sahip bir yazılımcının, işe karşı isteksizliği nedeniyle projeleri geciktirmesi ele alınabilir. Bu durum, yetenek seviyesi ne kadar yüksek olursa olsun, motivasyon çarpanı düşük olduğunda ortaya çıkan toplam performansın ve işletmeye katkının yetersiz kalacağını gösterir.
  10. Alıştırma 5myders hazırladı
    Yüksek performansın formülü olan 'Yetenek x Motivasyon' ilişkisini açıklayan ve bu formülün yönetimsel önemini vurgulayan kurgusal bir iş yaşamı senaryosu yazınız.
    Yanıt / ipucu
    Çok yetenekli bir yazılımcı, şirkette fikirlerine değer verilmediği ve monoton çalıştığı için motive olamazsa düşük performans gösterir. Yönetici, çalışana sorumluluk verip motive ettiğinde ise yetenek performansa dönüşür; bu da yöneticilerin sadece yeteneğe değil, motivasyona da odaklanması gerektiğini gösterir.