← Ünite 12

Ünite 12: 12. Liderlikte Durumsallık Teorileri — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Fiedler’in Durumsallık Modeli'ne göre liderin kişiliğinin değişmez olduğu varsayımını dikkate alarak, bir organizasyonda liderlik etkinliğini artırmak için liderin tarzını değiştirmek yerine ne tür stratejiler uygulanabileceğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Fiedler'e göre liderin tarzı sabit olduğundan, etkinlik ancak durumun lidere uydurulmasıyla sağlanır. Bu doğrultuda, lider-üye ilişkilerini iyileştirmek, işin yapısını daha belirgin hale getirmek veya liderin yetki gücünü artırıp azaltarak durumsal kontrol düzeyi liderin tarzına uygun hale getirilebilir.
  2. Alıştırma 1myders hazırladı
    Fiedler’in Durumsallık Modeli'ne göre liderin kişiliğinin değişmez olduğu varsayımını dikkate alarak, bir organizasyonda liderlik etkinliğini artırmak için liderin tarzını değiştirmek yerine ne tür stratejiler uygulanabileceğini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Fiedler'e göre liderin tarzı sabit olduğundan, etkinlik ancak durumun lidere uydurulmasıyla sağlanır. Bu doğrultuda, lider-çalışan ilişkilerini güçlendirmek, işin tanımını ve rutinliğini netleştirmek veya liderin yetki ve pozisyon gücünü artırıp azaltmak gibi durumsal kontrolü değiştirecek adımlar atılmalıdır.
  3. Alıştırma 2myders hazırladı
    Karizmatik liderliğin kriz dönemlerinde sağladığı avantajlar ile normal dönemlerde ortaya çıkarabileceği olası riskleri karşılaştırarak bir analiz raporu hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    Karizmatik liderler kriz anlarında vizyoner ve cesur adımlarla belirsizliği azaltıp yüksek motivasyon sağlarlar. Ancak normal dönemlerde aşırı ego, sorgulanamamazlık ve kişisel imajı organizasyon çıkarlarının önüne koyma gibi riskler kurumsal istikrara zarar verebilir.
  4. Alıştırma 2myders hazırladı
    Karizmatik liderliğin kriz dönemlerinde sağladığı avantajlar ile normal dönemlerde ortaya çıkarabileceği olası riskleri karşılaştıran kısa bir analiz hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    Karizmatik liderlik, kriz ve belirsizlik dönemlerinde güçlü vizyonuyla takipçilere yön verip motivasyonu artırırken; normal dönemlerde liderin sorgulanamaması, egonun ön plana çıkması ve kurumsal çıkarlar yerine kişisel imajın önceliklendirilmesi gibi riskler yaratabilir.
  5. Alıştırma 3myders hazırladı
    Çalıştığınız veya gözlemlediğiniz bir organizasyonu düşünerek, etkileşimci liderlik ile dönüşümcü liderlik yaklaşımlarının bir arada nasıl uygulanabileceğine dair somut bir senaryo kurgulayınız.
    Yanıt / ipucu
    Senaryoda lider, günlük operasyonlarda hedefleri netleştirip ödül-ceza mekanizmasını kullanarak etkileşimci tarzı sergileyebilir. Aynı zamanda, uzun vadeli vizyon paylaşımı, inovasyon teşviki ve çalışanların kişisel gelişimini destekleme yoluyla dönüşümcü liderlik özelliklerini entegre edebilir.
  6. Alıştırma 3myders hazırladı
    Etkileşimci (Transactional) ve Dönüşümcü (Transformational) liderlik tarzlarını, motivasyon kaynakları ve organizasyonel değişim hedefleri açısından karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Etkileşimci liderlik maddi ödül, ceza ve mevcut standartların korunmasına odaklanırken; dönüşümcü liderlik ilham vermeye, çalışanların potansiyelini ortaya çıkarmaya ve organizasyonda köklü bir değişim ile inovasyon yaratmaya odaklanır.
  7. Alıştırma 4myders hazırladı
    Fiedler'in durumsal kontrolü belirleyen üç değişkenini (ilişki, işin niteliği, pozisyon gücü) esas alarak, bir departman yöneticisinin durumsal kontrolünün 'düşük' olduğu bir iş ortamı tasvir ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Tasvir edilen ortamda çalışanların yöneticiye güveni azdır (zayıf ilişki), yapılan işler karmaşık ve belirsizdir (düşük iş yapısı) ve yöneticinin ödüllendirme veya cezalandırma yetkisi kısıtlıdır (zayıf pozisyon gücü). Bu durumda işe yönelik liderlik tarzı daha etkili olacaktır.
  8. Alıştırma 4myders hazırladı
    Bir yöneticinin hem etkileşimci hem de dönüşümcü liderlik özelliklerini aynı anda sergilemesi nasıl mümkündür? Günlük iş hayatından somut bir senaryo kurgulayarak açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Yönetici, günlük operasyonlarda net hedefler koyup performansı ödüllendirerek etkileşimci tarzı kullanırken; aynı zamanda çalışanları yeni fikirler geliştirmeye teşvik edip onlara vizyoner bir ilham vererek dönüşümcü tarzı sergileyebilir. Başarılı liderler, operasyonel düzeni korurken değişimi de bu şekilde yönetirler.
  9. Alıştırma 5myders hazırladı
    Karizmatik liderlik özelliklerinin doğuştan mı geldiği yoksa sonradan mı öğrenildiği konusunu ünitedeki bilgiler ışığında değerlendirerek, bir liderin karizmasını artırmak için geliştirebileceği iletişim tekniklerini araştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Karizmatik özelliklerin bir kısmı doğuştan gelse de, büyük kısmı sonradan öğrenilebilir. Liderler, iyimserlik düzeylerini artırarak, aktif dinleme ve etkili hitabet gibi iletişim tekniklerini geliştirerek ve takipçilerinin duygusal ihtiyaçlarına duyarlılık göstererek karizmatik etkilerini güçlendirebilirler.
  10. Alıştırma 5myders hazırladı
    Fiedler’in modelindeki üç durumsal kontrol değişkenini (ilişki, işin niteliği, pozisyon gücü) kullanarak, 'yüksek kontrol' gerektiren bir iş ortamı örneği tasarlayınız ve burada hangi liderlik tarzının etkili olacağını belirtiniz.
    Yanıt / ipucu
    Çalışanların lidere tam güvendiği, yapılacak işlerin adım adım tanımlandığı ve liderin yüksek cezalandırma/ödüllendirme yetkisinin olduğu bir üretim bandı yüksek kontrol ortamıdır. Fiedler'e göre bu tür net ve yüksek kontrollü durumlarda 'işe yönelik' liderlik tarzı en yüksek etkinliği gösterir.