← Ünite 11
Yönetimde Güncel Yaklaşımlar

Ünite 11: Liderlik, Girişimcilik, Örgüt İçi Girişimcilik ve Sosyal Girişimcilik

Liderlik, Girişimcilik, Örgüt İçi Girişimcilik ve Sosyal Girişimcilik - kaynak sayfa görseli
Kaynak: ders kitabı, sayfa 178
İşletme Girişimcilerine Verilen Örnekler
Metne göre tipik bir işletme girişimcisi ihtiraslı, görev odaklı ve stratejik düşünebilendir. Bu tanıma uyan isimler arasında Microsoft'un kurucusu Bill Gates, Google kurucularından Larry Page, Apple kurucusu Steve Jobs ve Türkiye'den Pegasus Havayolları'nın kurucusu Ali Sabancı yer almaktadır.
Sosyal Girişimcilere Verilen Örnekler
Toplumsal problemlerin çözümü için muazzam katkılar sağlayan sosyal girişimcilere örnek olarak hemşirelik mesleğinin kurucusu Florence Nightingale, Toplum Gönüllüleri Vakfı kurucusu İbrahim Beril ve TEMA Vakfı kurucularından Hayrettin Karaca gösterilmiştir.
Sosyal Girişimciliğin Tarihsel Gelişimi
Sosyal girişimcilik kavramı 1960'lı ve 1970'li yıllarda literatüre girmiştir. Özellikle son 10-15 yılda çok hızlı gelişen ve dünya çapında destekleyici organizasyonların ağlarıyla toplumsal gelişime büyük destek sağlayan bir alan haline gelmiştir.
Bağımsız Girişimci ve İç Girişimci Arasındaki Risk Farkı
Bağımsız girişimci kendi bireysel finansal riskini ve olası iflas riskini alırken, iç girişimci firma adına finansal risk alır. İç girişimci için başarısızlık firma açısından para ve zaman kaybı, kendisi için ise bireysel anlamda kariyer kaybı anlamına gelir.

Anahtar Kavramlar

Formal LiderOtorite yoluyla etkisini ve gücünü gösteren lider türüdür. Metinde okul yöneticisi bu duruma örnek olarak gösterilmiştir.
İnformal LiderSergilediği davranışlarla grupla bütünleşen kişidir. Örneğin okul yöneticisi öğretmenleri motive edip yönlendirirse informal lider konumuna gelebilir.
Etkileşimsel LiderlikGeçmiş yönetim tekniklerini uygulayan, çalışanları ödüllendirmek için para/statü veren ve ilişkileri değiş-tokuş süreci olarak gören liderlik tarzıdır.
Dönüşümcü Liderlikİzleyicilerinin özgüveninin gelişmesini sağlayarak onlara başarma ve gelişme konusunda yol gösteren, iletişimi sürekli güçlendiren liderlik türüdür.
Karizmatik LiderlikKriz ortamlarında ortaya çıkan, özgüven, cesaret ve güçlü ikna kabiliyeti gibi sıra dışı niteliklere sahip kişilerin sergilediği liderlik tarzıdır.
İç Girişimcilik (Kurumsal Girişimcilik)Girişimci eylemlerin ve yenilikçi faaliyetlerin bağımsız bir işletme kurmak yerine kurulu örgütler içinde gerçekleştirilmesi durumudur.
ProaktiflikGirişimcinin fırsatlara odaklanması, pazardaki boşlukları görüp yeni ürün konseptleri geliştirmesi ve sürdürülebilir rekabet avantajı yaratabilmesidir.
ÖzerklikBir bireyin veya grubun bir fikri ya da vizyonu ortaya koyma ve uygulamada bağımsız hareket edebilmesi, kendi kendini yönlendirme arzutusudur.
Rekabetçi SaldırganlıkGirişimcinin yeni bir sektöre girebilmek veya var olan pozisyonunu geliştirebilmek için rakiplerine meydan okuması ve mücadele etmesidir.
Sosyal GirişimcilikÇeşitli nedenlerle devlet tarafından çözüm getirilemeyen sosyal sorun ve ihtiyaçların, yenilikçi yöntemlerle kâr amacı gütmeden karşılanması faaliyetidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Girişimcilik ve Liderlikte Ortak Özellikler

Metne göre bireysel psikolojisi bakımından liderliği meydana getiren ve ileride ulaşılamayacak olan dört temel özellik vizyon sahibi olmak, dürüstlük, mesleki yeterlilik ve kararlılıktır; bu özellikler girişimcilik davranışlarıyla da yakından ilişkilidir.

Liderlik Türlerinin Sınıflandırılması

Metinde liderlik türleri etkileşimsel, dönüşümcü, karizmatik, vizyoner, otokratik ve demokratik katılımcı liderlik olmak üzere tam 6 ana başlık altında detaylıca sınıflandırılmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • Formal ve informal liderlik ayrımlarına dikkat edin; formal lider gücünü makam/otoriteden alırken informal lider davranışlarıyla grupta öne çıkar.
  • Liderliği meydana getiren 4 temel özelliği (vizyon sahibi olmak, dürüstlük, mesleki yeterlilik, kararlılık) ezberleyin, soru olarak gelebilir.
  • Etkileşimsel ve dönüşümcü liderlik özelliklerini karıştırmayın; etkileşimsel liderlik değiş-tokuş (ödül/ceza) temellidir.
  • Bağımsız girişimci ile iç girişimcinin risk türlerini iyi ayırt edin; bağımsız girişimcinin riski finansal/iflas iken, iç girişimcinin riski kariyer kaybıdır.
  • Girişimciliğin 6 davranışsal boyutunu (yenilikçilik, proaktiflik, risk alma, özerklik, rekabetçi saldırganlık, sosyal ağları yönetme) tanım soruları için mutlaka ezberleyin.
  • Sosyal girişimcilerin kâr amacı gütmediğini ve devletin çözüm bulamadığı toplumsal sorunlara odaklandığını unutmayın.