← Ünite 1
Temel Fizik

Ünite 1: Fizik ve Ölçme

1960 Uluslararası Bilim Kurulu Kararı
1960 yılında toplanan kurul, tüm temel fiziksel büyüklükleri standart hale getirmek amacıyla metrik sistemi uyarlayarak Uluslararası Birim Sistemi'ni (SI) resmen kabul etmiştir.
Ekim 1983 Metre Tanımı
Ekim 1983'te yapılan uluslararası toplantıda metre, ışık hızının boşluktaki değeri olan 299,792,458 m/s referans alınarak, ışığın boşlukta saniyenin 1/299792458'inde aldığı yol olarak yeniden tanımlanmıştır.
1887 Kilogram Standardı
1887 yılında Fransa'nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçümler Bürosunda saklanmaya başlanan Platin-İridyum alaşımı silindir, kütle birimi kilogramın dünyadaki tek somut fiziksel referansı olmuştur.
1967 Saniye Tanımı
1967 yılında zaman standardı güneş günü esasından çıkarılmış ve Sezyum-133 atomunun 9,162,631,770 defa titreşim yapması için geçen süre olarak atomik düzeyde hassas bir şekilde tanımlanmıştır.

Anahtar Kavramlar

Klasik MekanikIşık hızından çok daha küçük hızlarda hareket eden ve atomlara göre oldukça büyük olan makroskobik cisimlerin hareketini ve bu harekete neden olan kuvvet ilişkilerini inceleyen fizik dalıdır.
Rölativite TeorisiAlbert Einstein tarafından geliştirilen, özellikle ışık hızına yakın yüksek hızlarda hareket eden cisimlerin davranışlarını, uzay, zaman ve enerji kavramları çerçevesinde inceleyen teoridir.
TermodinamikIsı, iş, sıcaklık gibi kavramları temel alarak çok sayıdaki parçacığın istatistiksel davranışlarını ve enerji dönüşümlerini inceleyen fizik dalıdır.
Kuantum MekaniğiHem makroskobik hem de mikroskobik (atomik ve atom altı) seviyedeki parçacıkların davranışlarını ve bunları yöneten fiziksel yasaları inceleyen modern fizik dalıdır.
SI Birim Sistemi1960 yılında Uluslararası Bilim Kurulu tarafından metrik sistemin uyarlanmasıyla geliştirilen, bilimsel ölçümlerde standartlığı sağlayan Uluslararası Birim Sistemi'dir.
MetreSI birim sisteminde uzunluğun standart birimi olup, güncel tanımına göre ışığın boşlukta saniyenin 1/299792458'i kadar sürede aldığı yolun uzunluğudur.
KilogramSI birim sisteminde kütlenin temel birimi olup, Fransa'da muhafaza edilen özel Platin-İridyum alaşımı silindirin kütlesi referans alınarak tanımlanmıştır.
SaniyeSI birim sisteminde zamanın temel birimi olup, Sezyum-133 atomunun en düşük enerji seviyesindeki iki hiperince düzey arasındaki geçişe karşılık gelen 9,162,631,770 titreşim süresidir.
Boyut AnaliziFiziksel büyüklüklerin doğasını uzunluk, kütle ve zaman gibi temel boyutlar cinsinden inceleyerek denklemlerin tutarlılığını ve doğruluğunu kontrol etmeye yarayan cebirsel yöntemdir.
Atom SaatiBelirli atomik geçişlerin frekansını referans alarak çalışan, 30,000 yılda bir saniyeden daha az sapma yapacak kadar yüksek duyarlılığa sahip zaman ölçüm cihazıdır.

Diğer Önemli Bilgiler

Newton Yasalarının Yetersizliği

17. yüzyılda Isaac Newton tarafından keşfedilen hareket yasalarının, 1900'lü yılların başında ışık hızına yakın hızlarda hareket eden cisimler için geçersiz kaldığı deneysel olarak gözlemlenmiştir.

Albert Einstein ve 1900'ler

Albert Einstein, 1900'lerin başında geliştirdiği Özel Görelilik Teorisi ile klasik fiziğin açıklayamadığı yüksek hızlı cisimlerin hareketini başarıyla açıklayarak modern fizik çağını başlatmıştır.

Atomik Saatlerin Hassasiyeti

Sezyum atomunun karakteristik frekansını kullanan atomik saatler, 10^12'de bir gibi muazzam bir duyarlılıkla çalışarak her 30,000 yılda bir saniyeden daha az sapma gösterirler.

Sınavda Dikkat Et

  • Sınavda metre ve saniyenin güncel tanımlarında kullanılan atom ve sabitlere dikkat edin; metre ışık hızına, saniye ise Sezyum-133 atomuna göre tanımlanmıştır.
  • Boyut analizi sorularında eşitliğin her iki tarafının boyutlarının aynı olması gerektiğini unutmayın; bu kural formül kontrolünde hayat kurtarır.
  • Sayısal ve boyutsuz çarpanların (örneğin pi sayısı, 1/2 gibi) boyut analizinde hesaba katılmadığını ve bir boyutunun olmadığını aklınızda bulundurun.
  • Klasik mekanik ile kuantum mekaniği arasındaki farkı ayırt edin; klasik mekanik makroskobik dünyayı, kuantum mekaniği ise mikroskobik (atomik) dünyayı inceler.
  • SI birim sistemindeki temel birimleri ezberleyin; mekanikte sadece metre, kilogram ve saniye kullanılırken sıcaklık için Kelvin, akım için Amper kullanılır.