← Ünite 11

Ünite 11: Solventler — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Metinde geçen inorganik ve organik solvent tanımlarını dikkate alarak, günlük hayatta veya sanayide kullanılan ikişer adet inorganik ve organik solvent örneği bulup bunların kimyasal formüllerini araştırınız.
    Yanıt / ipucu
    İnorganik solventlere su (H2O) ve sıvı amonyak (NH3); organik solventlere ise aseton (C3H6O) ve etil alkol (C2H5OH) örnek verilebilir. Organik solventler yapılarında karbon atomu barındırırken, inorganik solventler karbon içermezler.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Solventlerin polaritesine göre sınıflandırılmasını inceleyiniz. Polar ve apolar solventlerin hangi tür maddeleri çözmede başarılı olduğunu 'benzer benzeri çözer' ilkesi çerçevesinde karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Polar solventler (örneğin su ve etil alkol) kendileri gibi polar karakterli bileşikleri çözmede başarılıdır. Apolar solventler ise (örneğin benzen ve heksan) apolar karakterli yağ ve organik maddeleri çözmek için tercih edilir.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Kuru temizleme, boya üretimi ve kozmetik sektörlerinde hangi spesifik solventlerin hangi amaçlarla kullanıldığını özetleyen bir tablo hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    Kuru temizlemede kir ve yağları çözmek için tetrakloroetilen; boya sektöründe inceltici olarak toluen; kozmetik sektöründe ise oje çıkarmak için aseton ve parfüm formülasyonlarında taşıyıcı olarak etil alkol kullanılır.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    İş yerinde solventlerle çalışırken solunum, sindirim ve deri yoluyla maruziyeti önlemek için alınması gereken temel güvenlik önlemlerini listeleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    Solunum riskine karşı lokal egzoz havalandırma sistemleri kullanılmalı; sindirim riskine karşı çalışma alanında yiyecek tüketilmemeli ve eller yıkanmalı; deri yoluyla emilimi önlemek için ise cilt temizliğinde asla solvent kullanılmamalıdır.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Benzen, Karbon tetraklorür ve Dimetil sülfoksit (DMSO) kimyasallarının insan sağlığı üzerindeki toksik etkilerini ve risk düzeylerini birbiriyle kıyaslayınız.
    Yanıt / ipucu
    Benzen kemik iliği depresyonu ve lösemi gibi çok ağır etkilere yol açar; Karbon tetraklorür böbrek yetmezliğine neden olan yüksek toksisitededir; DMSO ise diğerlerine kıyasla oldukça düşük toksisiteye sahiptir ancak yüksek kaynama noktası nedeniyle ortamdan uzaklaştırılması zordur.