← Ünite 4

Ünite 4: Doğal Afetler — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Doğal afetleri oluştukları süreye göre 'yavaş gelişen' ve 'ani gelişen' olarak sınıflandırarak her iki gruba metinden ikişer örnek veriniz ve bu iki grubun afet yönetimi hazırlık süreçleri açısından ne gibi temel farklar barındırdığını tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Yavaş gelişen afetlere kuraklık ve küresel ısınma, ani gelişen afetlere ise deprem ve sel örnek verilebilir. Yavaş gelişen afetlerde risk analizi ve uzun vadeli planlama için daha fazla zaman bulunurken, ani gelişen afetlerde saniyeler içinde devreye girecek acil durum müdahale ve erken uyarı sistemleri hayati önem taşır.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Son yüzyılda (1900-2011) küresel ölçekte raporlanan afet sayısındaki artış eğilimi ile afet kaynaklı can kayıplarındaki azalış eğiliminin nedenlerini karşılaştırarak açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Afet sayısındaki artış endüstriyel gelişmeler, çevre kirliliği ve ekolojik sisteme müdahalelerden kaynaklanırken; can kayıplarındaki azalış teknolojik ilerlemeler, afet öncesi/sonrası faaliyetlerin kalitesinin artması ve küresel afet risk yönetim modellerinin yaygınlaşmasıyla açıklanmaktadır.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Türkiye'de en sık meydana gelen afet türü ile en fazla can kaybına ve yıkıcı etkiye yol açan afet türünü istatistiksel verileri referans alarak karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Türkiye'de sayısal olarak en sık meydana gelen afet türü heyelan iken, en yıkıcı etkiye ve can kaybına yol açan afet türü %55'lik oranla depremdir. Heyelanlar ise depremlerden sonra %21'lik oranla en fazla ölüm ve yaralanmaya yol açan ikinci afet türüdür.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Bir doğa olayının afete dönüşmesinde ve afetin büyüklüğünde sadece fiziksel gücün değil, insan ve toplum kaynaklı faktörlerin de etkili olduğunu gösteren en az üç faktörü metne dayanarak açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Afetin büyüklüğünü etkileyen insan kaynaklı faktörler arasında tehlikeli bölgelerdeki denetimsiz kentleşme, ormanların tahrip edilmesi gibi yanlış çevre kullanımı ve toplumun afetlere karşı eğitim ile koruyucu tedbirler konusundaki eksiklikleri yer almaktadır.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Türkiye'de afet yönetimi alanında 1999 Marmara Depremi öncesindeki dağınık kurumsal yapıyı ve bu deprem sonrasında koordinasyonu sağlamak amacıyla atılan en önemli kurumsal adımı araştırarak özetleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    1999 öncesinde sivil savunma, afet işleri ve acil durum yönetimi gibi farklı genel müdürlükler dağınık bir yapı sergilemekteydi. Bu dağınıklığı gidermek amacıyla 2009 yılında çıkarılan 5902 sayılı kanunla tüm yetkiler tek bir çatı altında, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) bünyesinde birleştirilmiştir.