Hızlı Bakış
← Ünite 2

Ünite 2: İşletme Türleri — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • KİT'lerin İDT ve KİK olarak ikiye ayrıldığını ve bunun 233 Sayılı KHK ile yapıldığını unutmayın; sınavlarda bu ayrım sıkça sorulur.
  • Kartel ile Tröst arasındaki en kritik fark bağımsızlıktır; kartelde hukuki bağımsızlık korunurken, tröstte hem hukuki hem ekonomik bağımsızlık kaybedilir.
  • Çokuluslu işletme tanımındaki %25-30'luk üretim, kâr veya personel oranı eşiğini mutlaka ezberleyin; bu sayısal veri doğrudan soru olarak gelebilir.
  • İlk çokuluslu işletmenin 1929 yılında kurulan Unilever olduğunu bilin; genel kültür ve tarihsel gelişim sorularında karşınıza çıkabilir.
  • Holdinglerin doğrudan üretim ve pazarlama yapmasının Türkiye'de yasak olduğunu, ana amaçlarının bağlı şirketlerin finansmanı olduğunu aklınızda tutun.
  • Centilmen anlaşmalarının hiçbir hukuki yaptırımı olmadığını, sadece 'söz vermeye' dayandığını sınavda seçeneklerde arayın.
  • Ekonomik yapı ile Faaliyet Konusu sınıflandırmalarını karıştırmayın; ekonomik yapı 3 ana gruptan oluşurken, faaliyet konusu TÜİK tarafından 8 grupta incelenir.
  • KİT'lerin 233 Sayılı KHK ile İDT ve KİK olarak ikiye ayrıldığını unutmayın; sınavda bu yasal kararname numarası ve ayrım sıklıkla sorulur.
  • Çokuluslu işletme tanımındaki %25-30 oran kriterini mutlaka ezberleyin; ICC'nin bu standardı sınavda doğrudan bilgi sorusu olarak karşınıza çıkabilir.
  • Kartel ile Tröst arasındaki en kritik fark bağımsızlık durumudur; kartelde hukuki bağımsızlık korunurken, tröstte hem hukuki hem ekonomik bağımsızlık kaybedilir.
  • Holdinglerin piramit yöntemiyle az sermayeyle çok şirketi yönettiğini ve Türkiye'de doğrudan üretim/pazarlama yapmalarının yasak olduğunu aklınızda tutun.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Sınıflandırma KriterleriSatıcı İşletmelerKamu İktisadi Teşebbüsü (KİT)İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT)Kamu İktisadi Kuruluşu (KİK)Ulusal İşletmeÇokuluslu İşletmeKonsorsiyumKartelTröstMal Üreten İşletmelerHizmet Üreten İşletmelerUluslararası İşletmeCentilmen Anlaşması

Önemli Olaylar / Örnekler

  • İlk Çokuluslu İşletme: Unilever
  • 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname
  • Doğrudan Yabancı Sermaye Girişleri (2005-2008)
  • 2011 Yılı Yabancı Sermaye Girişi
  • Marmaray Projesi Konsorsiyumu
  • OPEC: Ünlü Bir Kartel Örneği
  • 1890 Sherman Antitröst Kanunu
  • Türkiye'de Rekabetin Korunması Kanunu
  • Türkiye'de Tüketicinin Korunması Kanunu
  • ABC ve ATT Birleşmesinin İptali
  • Uluslararası Altyapı Konsorsiyumları
  • Petrol Üreten Ülkeler Örgütü (OPEC)
  • Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Lider Ülkeler