1960'lı yıllarda Japonya'da başlayan 'Toplam Kalite Kontrolü' hareketleri, kalitenin sadece mühendislerin değil tüm çalışanların sorumluluğunda olduğu felsefesini yayarak Japon sanayisinin yükselişini sağlamıştır.
1980'li yıllara gelindiğinde kalite kavramı üretim tabanından çıkarak tepe yönetiminin gündemine girmiş, işletmelerin pazarda rekabet avantajı elde etmesini sağlayan stratejik bir yönetim boyutuna (TKY) ulaşmıştır.
Toplam Kalite Yönetimi felsefesinin temel ilkeleri Deming, Juran, Crosby, Feigenbaum ve Ishikawa gibi dünyaca ünlü öncü kalite uzmanları tarafından geliştirilmiş ve endüstriye kazandırılmıştır.
Geleneksel olarak 'kaliteli ürün pahalıdır' algısı hakimken, Japon işletmeleri TKY ve Kaizen uygulamaları sayesinde yüksek kalite ile düşük maliyeti aynı anda sunarak küresel pazarda büyük üstünlük elde etmişlerdir.
1990'lı yıllarda Japon kalite programlarının Batı'ya yayılmasıyla birlikte, iş süreçlerinin köklü bir şekilde sıfırdan tasarlanmasını öngören 'Süreç Yenileme' (Reengineering) yaklaşımı popülerlik kazanmıştır.
Harvard İşletme Okulu profesörlerinden David Garvin, öğrenen örgütü 'yeni bilgi ve kavrayışları yansıtmak için davranışını değiştirme becerisine sahip örgüt' olarak tanımlayarak bilginin eyleme dönüşmesi gerekliliğini belirtmiştir.
Dış kaynaklardan yararlanma (outsourcing) yaklaşımı, Türkiye'de inşaat sektöründe geleneksel olarak uygulanan 'taşeron kullanma' ve imalat sanayiindeki 'fason üretim' modelleriyle somutlaşmaktadır.
Matris organizasyon yapısı günümüzde özellikle uzay endüstrisi, ilaç ve kimya sanayisi, elektronik sektörü, uluslararası bankacılık, büyük inşaat projeleri ve danışmanlık firmalarında yaygın olarak tercih edilmektedir.
Proje organizasyonu belirli bir işin tamamlanmasıyla sona eren geçici bir yapıya sahipken, matris organizasyon yapısı ve bu yapıdaki departmanlar arası ilişkiler sürekli ve kalıcı bir nitelik taşır.
Denetim fonksiyonu, planlama ile başlayan yönetim döngüsünü tamamlayan bir geri besleme mekanizmasıdır; bu mekanizma sayesinde elde edilen fiili veriler yeni planların hazırlanmasında girdi olarak kullanılır.
Amerikalı bilim insanı Douglas McGregor, 1960 yılında yayımladığı 'İşletmenin İnsan Yönü' adlı ünlü eserinde X ve Y teorilerini ortaya atmıştır. Bu çalışma, yönetim biliminde insan davranışlarına yönelik bakış açısını kökten değiştirerek insan odaklı Y teorisini desteklemiştir.
İstatistiksel kalite kontrol yöntemleri ilk olarak 1920'li ve 1930'lu yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) geliştirilmiştir. Bu dönemde kalite, yalnızca üretim sonrasında hatalı ürünleri ayıklamaya yönelik mekanik bir süreç olarak ele alınmıştır.
1960'lı yıllarda Japonya'da başlayan 'toplam kalite kontrolü' hareketleri, kalitenin sadece istatistiksel bir araç olmadığını göstermiştir. Japonlar, kaliteyi tüm çalışanların katıldığı sürekli bir iyileştirme süreci haline getirerek küresel pazarda büyük bir üstünlük kurmuşlardır.
1980'li yıllara gelindiğinde kalite, üretim tabanından çıkarak tepe yönetiminin de dahil olduğu stratejik bir boyut kazanmıştır. Bu dönemde Toplam Kalite Yönetimi (TKY), dünya genelinde yüksek performans ve tüketici tatmini sağlamak için ana strateji haline gelmiştir.
Toplam Kalite Yönetimi'nin en önemli unsurlarından biri olan KAİZEN, Japonca'da 'sürekli iyileştirme' anlamına gelir. Bu ilke, büyük ve ani değişiklikler yerine, süreçlerde her gün yapılan küçük ve sürekli geliştirmelerle mükemmelliğe ulaşmayı hedefler.
Dış kaynaklardan yararlanma (outsourcing) uygulaması, Türkiye'de inşaat sektöründe geleneksel olarak 'taşeron kullanma' ve imalat sanayiinde 'fason üretim' şeklinde uzun yıllardır yaygın olarak kullanılmaktadır.
Matris organizasyon yapısı, klasik yönetim teorisinin en kutsal ilkelerinden biri olan 'komuta birliği' ilkesini tamamen ihlal eder. Bu yapıda bir ast, aynı anda iki farklı üste (fonksiyonel müdür ve proje müdürü) rapor vermekle yükümlüdür.
1990'lı yıllarda Japon kalite programlarının Batı dünyasına yayılmasıyla birlikte 'Süreç Yenileme (Reengineering)' kavramı zirveye ulaşmıştır. İş süreçlerinin kalitesinin, nihai ürün kalitesinin en büyük belirleyicisi olduğu bu dönemde kabul görmüştür.
Klasik yönetim teorisyenlerinden Henri Fayol, koordinasyonu 'çalışmayı kolaylaştırmak ve başarıyı sağlamak için bir organizasyonun bütün faaliyetlerinin ahenkleştirilmesidir' şeklinde tanımlayarak bu fonksiyonun bütünleştirici rolünü vurgulamıştır.
Toplam Kalite Yönetimi, müşteri kavramını ikiye ayırarak devrim yaratmıştır. İşletme içindeki çalışanlar 'iç müşteri', pazardaki alıcılar ise 'dış müşteri' olarak tanımlanır ve dış müşteriyi memnun etmenin yolunun iç müşteriyi memnun etmekten geçtiği savunulur.
Öğrenen örgütler; sistematik problem çözme, yeni yaklaşımları deneme, kendi deneyimlerinden ders alma, başkalarının deneyimlerinden yararlanma ve bilgiyi örgüt içinde hızla aktarma olmak üzere 5 ana beceri üzerine inşa edilir.