Ünite 5: Şüpheli ve Değersiz Alacakların Envanteri — Önemli Kavramlar

Tahsilinin şüpheli hale geldiği karinelerle kabul edilen alacaklardır. Örn: Dava veya icra takibine konu olmuş bir alacak şüpheli alacaktır.

Kazai hüküm veya kanaat verici vesika ile tahsil imkanı kalmadığı kesinleşen alacaklardır. Örn: Borçlunun varlık bırakmadan ölmesi sonucu alacağın tahsil edilememesi.

Konkordato veya sulh yoluyla alacaklı tarafından tahsilinden vazgeçilen tutarlardır. Örn: Borçlu ile yapılan sulh anlaşması sonucu alacağın bir kısmının silinmesi.

İhtiyatlılık gereği şüpheli alacaklar için ayrılan ve dönem karını azaltan gider kalemidir. Örn: 50.000 TL'lik şüpheli alacak için yıl sonunda ayrılan karşılık.

Bir varlığın veya alacağın muhasebe kayıtlarında görünen değeridir. Örn: Alacağın ilk kaydedildiği 50.000 TL'lik tutar.

Bir iktisadi kıymetin değerleme gününde sahibi için arz ettiği gerçek değerdir. Örn: Şüpheli alacağın karşılık ayrıldıktan sonraki net değeri.

Alacağın tahsil edilemeyeceğini hükme bağlayan mahkeme kararıdır. Örn: Mahkemenin borçlunun ödeme gücü olmadığına dair verdiği karar.

Alacağın tahsil edilemeyeceğine dair inandırıcı belge ve kanıtlardır. Örn: Borçlunun yurt dışına kaçtığını gösteren resmi belge.

Borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını ödeme planına bağlaması veya bir kısmından kurtulmasıdır. Örn: Mahkemece onanan konkordato anlaşması.

Tarafların karşılıklı irade beyanıyla uyuşmazlığı sona erdirmesidir. Örn: Borçlunun borcunun bir kısmını ödeyip kalanından vazgeçilmesi için yapılan anlaşma.

Gelir ve giderlerin tahsilat veya ödemeye bakılmaksızın doğdukları dönemde kaydedilmesidir. Örn: Satışın yapıldığı an hasılat kaydedilmesi.

İşletmenin karşılaşabileceği riskler için önceden tedbir almasıdır. Örn: Şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması.

Mali kârın tespitinde gider olarak kabul edilmeyen tutarlardır. Örn: Perakende satış yöntemiyle hesaplanan tahmini şüpheli alacak karşılığı.

İşletmenin varlık ve kaynaklarını detaylı olarak izlediği defter tutma yöntemidir. Örn: Şüpheli alacak karşılığı ayırabilmek için zorunlu olan defter tutma biçimi.

Borçlunun haczedilebilir malı olmadığını gösteren resmi belgedir. Örn: İcra dairesinden alınan borçlunun mal varlığı olmadığını gösteren belge.

Bir senedin vadesinde ödenmediğinin noter aracılığıyla resmileştirilmesidir. Örn: Ödenmeyen bir alacak senedi için noterden çekilen ihtar.

İşlemlerin hukuki şeklinden ziyade ekonomik özünün esas alınmasıdır. Örn: Alacağın tahsil edilemeyeceğinin ekonomik olarak kesinleşmesi.

Daha önce karşılık ayrılan alacağın tahsil edilmesi durumunda gelir yazılan hesaptır. Örn: Dava kazanılınca ayrılan karşılığın iptali.