Ünite 4: Alacakların Envanteri — Önemli Kavramlar

Bir kıymetli evrakın veya alacağın üzerinde yazılı olan nominal değerdir. Örneğin, 10.000 TL'lik bir senedin üzerindeki 10.000 rakamı onun itibari değeridir.

Alacağın defter kayıtlarında yer alan, faiz ve iskonto etkileriyle düzeltilmiş değeridir. VUK'a göre alacaklar dönem sonunda bu değerle değerlenir.

Vadesi gelmemiş alacak ve borç senetlerinin, değerleme günündeki bugünkü değerine (halihazır değer) indirgenmesi işlemidir. Amaç, dönemsellik ilkesi gereği faiz etkisini ilgili döneme dağıtmaktır.

Reeskont hesaplanırken kullanılan, halihazır değer üzerinden faiz hesaplanması yöntemidir. Formülde nominal değerden vade farkının düşülmesiyle bulunur.

Dövizli alacakların dönem sonu kur değerlemesi sonucu oluşan farklardır. Örneğin, kur artışı nedeniyle alacağın TL karşılığı artarsa 646 Kambiyo Kârları hesabı kullanılır.

İşletmenin ana faaliyet konusu olan mal ve hizmet satışlarından doğan alacaklardır. 120 Alıcılar ve 121 Alacak Senetleri bu gruptadır.

Bilançonun aktifinde yer almasına rağmen, ait olduğu varlığın değerini azaltan ve pasif karakterli çalışan hesaplardır. 122 Alacak Senetleri Reeskontu buna örnektir.

Vadesi geldiği halde tahsil edilemeyen ve dava veya icra safhasına intikal eden alacaklardır. 128 numaralı hesapta izlenirler.

TTK'ya göre düzenlenmiş, kıymetli evrak niteliğindeki senetlerdir. Reeskont işlemine konu olabilmeleri için bu tür senetler olmaları şarttır.

Vadeli satış veya alışlarda, peşin fiyat ile vadeli fiyat arasındaki farktır. Reeskont işlemi bu farkın ilgili dönemlere dağıtılmasını sağlar.

Gelir ve giderlerin, ait oldukları dönemde muhasebeleştirilmesi prensibidir. Reeskont, gelecek döneme ait faiz gelir/giderlerini bu ilkeye göre ayırır.

Mali tabloyu doğrudan etkilemeyen ancak bilgi amaçlı izlenmesi gereken işlemlerin takip edildiği hesaplardır. Dövizli alacaklar burada da izlenebilir.

Fiili sayım sonucu bulunan değer ile muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluktur. 197 veya 397 no'lu hesaplarla geçici olarak kapatılır.

Ticari bir mal veya hizmet alışverişine dayanmayan, sadece finansman sağlama amaçlı düzenlenen senetlerdir. Reeskont işlemine konu edilemezler.

Bir borcun veya alacağın vadesinin dolması ve ödenmesi gereken hale gelmesidir. Şüpheli alacaklar muaccel hale gelmiş sayılır.

Üzerindeki hakkın senetten ayrılamadığı, devredilebilir belgelerdir (Bono, Poliçe). Senetsiz alacaklar bu nitelikte değildir.

Senedin üzerinde yazılı olan, vade sonundaki ödeme tutarıdır. Reeskont hesaplamasında 'A' harfi ile gösterilen değerdir.