Ünite 7: Stokların Envanteri — Önemli Kavramlar

İşletmeye giren ve çıkan malların tarih, miktar, birim fiyat ve tutar bazında detaylı olarak takip edildiği, stok yönetiminin temelini oluşturan kayıt aracıdır.

Satın alınan her bir malın fiili maliyetinin tek tek takip edildiği, en gerçekçi ancak uygulanması en zor olan stok değerleme yöntemidir.

Dönem içindeki alış fiyatlarının toplamının, alış işlem sayısına bölünmesiyle bulunan ortalama birim maliyet yöntemidir.

Dönem içindeki toplam alış tutarının, toplam alış miktarına bölünmesiyle bulunan ve fiyat dalgalanmalarını dengeleyen değerleme yöntemidir.

Her yeni alış işleminden sonra stokların birim maliyetinin yeniden güncellendiği, devamlı envanter sistemine uygun yöntemdir.

Stoklara ilk giren malların ilk önce satıldığı varsayımına dayanan, özellikle bozulabilir mallar için tercih edilen değerleme yöntemidir.

Stoklara en son giren malların ilk önce satıldığı varsayımına dayanan, Türkiye'de enflasyon muhasebesi ile kullanımı kaldırılmış yöntemdir.

Bir mamulün bilimsel esaslara göre önceden belirlenmiş maliyet unsurlarıdır; fiili maliyetlerle karşılaştırılarak sapmalar analiz edilir.

Değeri düşen malların piyasa fiyatının %10 ve üzerinde düşmesi durumunda, ortalama satış fiyatı veya maliyet bedeli esas alınarak belirlenen değerdir.

Mülkiyeti işletmeye ait olmayan ancak satış için işletmede bulunan veya işletmenin başkasına sattığı mallardır; sayım listelerinde mülkiyet durumuna göre dikkate alınır.

Değeri düşen mallar için ayrılan ve aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olan 158 no'lu hesaptır.

Fiili sayım sonucunda kayıtlardan fazla mal bulunması durumunda kullanılan geçici pasif hesaptır.

Fiili sayım sonucunda kayıtlardan az mal bulunması durumunda kullanılan geçici aktif hesaptır.

Kırılma, bozulma gibi nedenlerle satılma veya kullanılma imkânı tamamen ortadan kalkmış, emsal bedeli sıfır olan mallardır.

5024 sayılı Kanun ile hayatımıza giren ve LIFO yönteminin yasaklanmasına neden olan, fiyat artışlarının mali tablolara etkisini düzenleyen sistemdir.

Bir önceki dönemden devreden ve yeni dönemin başlangıcında stoklarda bulunan malların toplamıdır.

Bir malın işletme ambarına girinceye kadar yapılan tüm alış giderleri ile birlikte toplam satın alma maliyetidir.

Emsal bedelin ortalama fiyat veya maliyet bedeli esaslarına göre belirlenemediği durumlarda takdir komisyonunca belirlenen değerleme yöntemidir.

Daha önce değer düşüklüğü için ayrılan karşılığın, malın satılması veya değerinin artması sonucu işlevini yitirmesiyle gelir kaydedildiği hesaptır.

Dönem sonunda işletmenin elinde bulunan malların fiziksel olarak sayılması, tartılması ve listelenmesi işlemidir.