Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tümevarım ve tümdengelim yaklaşımlarının bilimsel yöntem sürecindeki rollerini karşılaştırarak, her iki yaklaşımın bir araştırmada nasıl bir sentez oluşturduğunu açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tümevarım, tekil gözlemlerden yola çıkarak genel hipotezler üretilmesini sağlarken; tümdengelim, bu genel doğrulardan hareketle özel durumlar için akıl yürüterek hipotezlerin test edilmesini sağlar. Bilimsel yöntem, araştırmacının önce tümevarımla kestiriler oluşturup ardından tümdengelimle bu kestirileri sınadığı dinamik bir sentez sürecidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Rasyonalizm (akılcılık) ile ampirizm (tecrübecilik) akımlarının bilgiye ulaşma yollarını ve kullandıkları yöntemleri karşılaştıran bir tablo veya açıklama hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Rasyonalizm bilginin kaynağını akıl olarak görür, gözleme yer vermez ve tümdengelim yöntemini kullanır; ampirizm ise bilginin kaynağını duyu organları ve deneyimler olarak kabul eder, gözlemlere dayanarak tümevarım yöntemini benimser.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sosyal bilimlerde kullanılan 'kavramsal tanım' ve 'işlemsel (operasyonel) tanım' arasındaki farkı netleştirmek için 'başarı' kavramı üzerinden her iki tanım türüne de birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
'Başarı' kavramı için kavramsal tanım 'bireyin hedeflerine ulaşma derecesi' şeklinde soyut bir açıklama olabilirken; işlemsel tanım 'öğrencinin dönem sonu sınavından aldığı notun 70 ve üzeri olması' şeklinde ölçülebilir eylemleri gösteren bir tanım olmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir araştırmada belirlenen 'çalışma saatleri' ve 'iş stresi' değişkenlerini ele alarak, hangisinin bağımlı (bağlı) hangisinin bağımsız (serbest) değişken olduğunu gerekçesiyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bu ilişkide 'çalışma saatleri' bağımsız (serbest) değişkendir çünkü neden konumundadır; 'iş stresi' ise bağımlı (bağlı) değişkendir çünkü çalışma saatlerinin değişiminden etkilenen sonuç konumundadır ve araştırmanın odak noktasıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bilimsel yöntemin temel ilkelerinden olan 'Nesnellik İlkesi' ile 'Bilmediğini Varsaymak İlkesi'nin bir araştırmacı için neden hayati önem taşıdığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Nesnellik ilkesi araştırmacının kişisel değer yargılarından arınarak olanı olduğu gibi saptamasını sağlar; bilmediğini varsaymak ilkesi ise araştırmacının ön yargılarını ve bilimsel olmayan ön bilgilerini sıfırlayarak konuya tarafsız ve bilimsel bir merakla yaklaşmasını güvence altına alır.
