Ünite 11: Kambiyo Senetlerinin Genel Özellikleri, Poliçe, Bono — Önemli Kavramlar

Poliçe, bono ve çekten oluşan, ticaret hayatında ödeme, kredi ve teminat amacıyla kullanılan özel kıymetli evrak türleridir. Sıkı şekil şartlarına bağlı olup üzerlerinde yapılan işlemler elektronik imza ile gerçekleştirilemez.

Kambiyo senetlerinde geçerli olan bu ilke gereğince, senedi elinde bulunduran hamil, alacağını kanıtlamak için temel hukuki ilişkiyi ispat etmek zorunda değildir. Örneğin bonoyu alan kişi, aralarındaki mal satış sözleşmesini mahkemede kanıtlamak zorunda kalmaksızın doğrudan senetle takip yapabilir.

Düzenleyen, lehtar ve muhatap olmak üzere üç tarafı bulunan ve muhataba yöneltilmiş kayıtsız şartsız bir havale ilişkisi içeren kambiyo senedidir. Günlük ticari hayatta kullanımı oldukça sınırlıdır.

Düzenleyen ile lehtar arasında kurulan ikili bir ilişki olup, bir borç ikrarı ve ödeme vaadini içeren kambiyo senedidir. Ticari hayatta en yaygın kullanılan kıymetli evrak türlerinden biridir.

Kambiyo senedinden doğan alacak hakkını elinde bulunduran, senedin kendisine ödeneceği belirtilen kişidir. Örneğin (D)'nin düzenlediği bonoda parayı tahsil edecek olan (L) lehtardır.

Poliçede ödemeyi gerçekleştirmekle görevli olan kişidir. Poliçenin geçerliliği için muhatabın senedi imzalaması zorunlu değildir, ancak havale edilen kişidir.

Kambiyo senedi bedelinin (tamamen veya kısmen) ödenmesinin bir üçüncü kişi (avalist) tarafından güvence altına alınması işlemidir. Tamamen fiil ehliyetine sahip kişiler tarafından verilebilir.

Emre yazılı senetlerin (kambiyo senetlerinin) arka yüzüne yazılan yazıyla veya imza ile bir başkasına devredilmesidir. Ciro eden kişi, senet bedelinin ödenmesini taahhüt etmiş olur.

Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış, bazı unsurları boş bırakılmış olan senetlerdir. Aradaki anlaşmalara aykırı doldurulsa bile, hamil kötü niyetli veya ağır kusurlu olmadıkça bu durum savunma olarak ileri sürülemez.

Kambiyo senetlerinin hukuken geçerli olabilmesi için kanunun öngördüğü zorunlu unsurlardır. Örneğin poliçede sekiz, bonoda ise yedi zorunlu şekil şartı aranmaktadır.

Borçlunun, alacaklının hakkını kullanmasını durduran veya ortadan kaldıran kişisel itirazlarıdır. Kambiyo senetlerinin soyutluğu kuralı gereğince kişisel def'iler üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.