Ünite 10: Ab – Türkiye İlişkilerinde Agsp Konusu — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Soğuk Savaş sonrasında Avrupalı devletlerin savunma harcamalarını artırmak istememeleri ile ABD vesayetinden kurtulma arzuları arasındaki çelişkiyi, metindeki verileri kullanarak değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Avrupalı devletler dünya GSMH'sının %32'sini üretmelerine rağmen askerî harcamaları ABD'nin sadece %60'ı düzeyinde kalmıştır. Bu durum, hem bağımsız hareket etmek isteyip hem de refah paylarını azaltmamak için NATO'nun koruyucu şemsiyesine bağımlı kalmaya devam etme ikilemini doğurmuştur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Batı Avrupa Birliği (BAB) bünyesindeki 'ortak üye' statüsü ile AB'nin AGSP süreci arasındaki farkları Türkiye'nin hakları açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
BAB bünyesinde 'ortak üye' olan Türkiye, Erfurt Deklarasyonu ile operasyonların karar süreçlerine dahil edilme hakkına sahipti. Ancak AGSP'ye geçişle birlikte BAB feshedilince, Türkiye karar mekanizmalarının dışında bırakılarak sadece sınırlı bir danışma hakkıyla yetindirilmek istenmiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yunanistan'ın BAB ve AGSP süreçlerindeki konumunun Türkiye'de yarattığı güvenlik endişelerini ve bu endişelerin haklılığını gösteren tarihsel gelişmeyi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yunanistan'ın tam üye olarak bu yapılarda yer alması, Ege ve Kıbrıs gibi sorunlarda bu mekanizmaları Türkiye'ye karşı bir koz olarak kullanma riski yaratmıştır. Bu endişenin haklılığı, Türkiye, ABD ve İngiltere arasında uzlaşılan Ankara Belgesi'nin 2001 Laeken Zirvesi'nde Yunanistan tarafından veto edilmesiyle kanıtlanmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
'Berlin Artı' düzenlemeleri ve 'Nice Uygulama Belgesi' ile Türkiye'ye sağlanan stratejik güvenceleri ve bu güvencelerin Kıbrıs sorunuyla ilişkisini araştırıp özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Bu düzenlemelerle AGSP'nin hiçbir koşulda bir NATO müttefikine (Türkiye'ye) karşı kullanılamayacağı taahhüt edilmiştir. Ayrıca NATO üyesi olmayan AB üyelerinin (GKRY) NATO kaynaklı operasyonlara katılması engellenerek Türkiye'ye stratejik bir güvence sağlanmıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Lizbon Antlaşması ile kurulan Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası'nın (OGSP) görev alanındaki genişlemeyi ve getirilen yeni kurumsal makamı belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Lizbon Antlaşması ile AB'nin tek sesle temsil edilmesi için 'Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilciliği' kurulmuştur. Görev alanı ise ortak silahsızlandırma, askerî danışmanlık, çatışma önleme ve kriz yönetiminde muharip güç kullanımını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
