Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Üniter ve federatif devlet yapılarının çevre yönetimi üzerindeki etkilerini, metinde verilen ABD (EPA) ve Türkiye örnekleri üzerinden karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Üniter yapılarda yetkiler merkezde toplanırken, federatif yapılarda eyaletlere dağıtılır. Ancak sınır aşan çevre sorunları nedeniyle ABD gibi federal devletler bile EPA gibi merkezi/üniter karakterli örgütlere ihtiyaç duyarken; Türkiye gibi üniter devletler yerel yönetimlerin yetersizliği nedeniyle süreç içinde çevre yönetimini merkezileştirmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Türkiye'de 1973 yılında kurulan ilk kurumsal yapı olan 'Çevre Sorunları Koordinasyon Kurulu'nun başarısız olma nedenini, çıkar çatışması bağlamında tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kurulun, hava kirliliğini yatırımlarıyla bizzat üreten Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başkanlığında kurulması temel başarısızlık nedenidir. Kirletici rolündeki bir yapının aynı zamanda denetleyici ve koordinatör kılınması, sağlıklı bir çevre yönetiminin oluşmasını engellemiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Türkiye'de çevre yönetiminin tarihsel süreçte geçirdiği yapısal dönüşümleri (Müsteşarlık, Genel Müdürlük, Bakanlık) kronolojik olarak listeleyerek, bu değişimlerin arkasındaki siyasi ve ekonomik gerekçeleri araştırınız.
Yanıt / ipucu
1978'de eşgüdüm için Başbakanlık Çevre Örgütü kurulmuş, 1984'te liberal ekonomiye geçişle kadroları daraltılarak Genel Müdürlüğe düşürülmüş, 1991'de ise uluslararası imaj ve kurumsallaşma gereği Çevre Bakanlığı kurulmuştur. Bu değişimler hükümetlerin ekonomik kalkınma öncelikleri ve uluslararası baskılarla doğrudan ilişkilidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
2003 yılında Çevre Bakanlığı ile Orman Bakanlığı'nın birleştirilmesine yönelik getirilen temel eleştirileri ve bu birleşmenin kurum içi kültür üzerindeki etkilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Birleşme, orman teşkilatının yatırımcı gücü karşısında çevre koruma misyonunun sembolik kalacağı endişesiyle eleştirilmiştir. Ayrıca iki farklı kurumun personeli arasında ciddi yetki, bütçe ve kurumsal kültür çatışmaları yaşanmıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Metinde önerilen 'Çevre Danışma Forumu' gibi demokratik mekanizmaların, çevre hakkını güvence altına alan Anayasa'nın 56. maddesiyle ilişkisini kurarak nasıl bir fayda sağlayacağını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Anayasa'nın 56. maddesi çevreyi koruma ödevini hem devlete hem de vatandaşa yükler. Çevre Danışma Forumu gibi yapılar, karar alma süreçlerine halkı ve STK'ları dahil ederek katılımı artırır ve kamu ile halk arasındaki olası çatışmaları önler.
