Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Kamu Yönetimi Lisans Programı » Vergi Hukuku

Ünite 1: Vergi Kavramı — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 16 kelime var.

1 / 160 doğru

Kişilerin kamu kurumlarıyla olan ilişkilerinde hukuki durumların ispatına yarayan belgelerin düzenlenmesi ve resmi işlemlerin yapılması karşılığında alınan, bazen karşılıksız da olabilen mali yükümlülüktür.

Vergi — Kamu hizmetlerinin finansmanını sağlamak ve ekonomik-sosyal amaçları gerçekleştirmek üzere, egemen kamu otoritesi tarafından kişilerden kamu gücüne dayanılarak hukuki cebir altında alınan karşılıksız parasal paydır.

Resim — Kişilerin kamu kurumlarıyla olan ilişkilerinde hukuki durumların ispatına yarayan belgelerin düzenlenmesi ve resmi işlemlerin yapılması karşılığında alınan, bazen karşılıksız da olabilen mali yükümlülüktür.

Harç — Devletin sunduğu yarı-kamusal nitelikteki adalet, tapu, pasaport veya eğitim gibi belirli hizmetlerden yararlanan kişilerin, bu hizmetlerin karşılığı olarak ödemek zorunda olduğu yasal bedeldir.

Şerefiye — Kamu kurumlarının gerçekleştirdiği bayındırlık ve altyapı hizmetleri sonucunda gayrimenkullerinin değerinde artış meydana gelen mülk sahiplerinden alınan değer artış veya rant vergisidir.

Parafiskal Yükümlülük — Sosyal güvenlik kurumları, mesleki kuruluşlar ve fonlar gibi bütçe dışı kamu otoritelerinin, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendi üyelerinden topladığı zorunlu ve karşılıklı ödemelerdir.

Faydalanma Teorisi — Vergiyi, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin bir karşılığı, hizmet bedeli veya sigorta primi olarak kabul eden ve bireylerin aldıkları fayda oranında vergilendirilmesini savunan teoridir.

İktidar Teorisi — Bireylerin kamu hizmetlerinin finansmanına elde ettikleri faydadan bağımsız olarak, kendi ekonomik güçleri ve ödeme kapasiteleri (mali güçleri) oranında katılmalarını öngören teoridir.

Gönüllü Mübadele Teorisi — Kamu ekonomisinde üretilen malların miktarının ve vergilerin, bireylerin marjinal fayda tercihlerine göre piyasa mekanizmasına benzer şekilde ••• olarak belirlendiğini savunan teoridir.

Bedavacılık (Free Riding) — Tam kamusal malların tüketiminden hiç kimsenin dışlanamaması nedeniyle, bireylerin bu hizmetlerin finansmanına (vergilere) katılmaktan kaçınarak hizmetten bedelsiz yararlanma eğilimidir.

Yatay Adalet — Mali güçleri, ekonomik durumları ve ödeme kapasiteleri birbirine eşit olan mükelleflerin aynı miktarda ve eşit vergi yüküne tabi tutulması gerektiğini savunan ••• ilkesidir.

Dikey Adalet — Ekonomik durumları ve mali güçleri birbirinden farklı olan mükelleflerin, bu farklılıkları oranında farklı ve ••• sağlayacak şekilde kademeli vergi yüküne tabi tutulmasını öngören ilkedir.

Mali Amaç — Vergilemenin birincil işlevi olup, devletin kamu hizmetlerini sunabilmesi için ihtiyaç duyduğu harcamaları karşılayacak parasal kaynakların bütçeye aktarılması sürecidir.

Mali Olmayan Amaç — Vergilerin bütçeye gelir sağlamak dışında; gelir dağılımını düzeltmek, ekonomik istikrarı korumak, büyümeyi teşvik etmek gibi sosyal ve ekonomik hedeflere ulaşmak için kullanılmasıdır.

Tarafsız Vergi — Klasik iktisatçıların savunduğu, piyasa mekanizmasının işleyişine, tüketici tercihlerine ve üretim kararlarına hiçbir şekilde müdahale etmeyen ve ekonomik kararları etkilemeyen ••• türüdür.

Müdahaleci Vergi — Keynesyen iktisat anlayışına paralel olarak, ekonomik dalgalanmaları önlemek, yatırımları yönlendirmek ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla bilinçli olarak kullanılan •••.

Otarşi Amacı — Savaş veya kriz dönemlerinde bir ülkenin dış dünyaya bağımlı kalmadan kendi kendine yetebilmesini sağlamak ••• stratejik sektörlerin yüksek gümrük vergileriyle korunmasıdır.