Ünite 10: Dürtme — Önemli Kavramlar

Seçim mimarisinin bir özelliği olarak, bireylerin davranışlarını tahmin edilebilir bir şekilde değiştiren, bunu yaparken diğer seçenekleri yasaklamayan ve ekonomik teşvikleri değiştirmeyen müdahalelerdir. Örneğin, meyveleri göz hizasına koymak bir dürtmedir.

Klasik ekonomi teorisinde varsayılan, her zaman tamamen rasyonel kararlar alan, kendi faydasını kusursuzca maksimize eden ve bilişsel sapmalardan etkilenmeyen kurgusal insan modelidir.

Karar vericilere seçeneklerin sunulduğu fiziksel, dijital veya yöntemsel çevrenin tasarımıdır. Market raflarının yüksekliğinden, formlardaki soru sıralamasına kadar her düzenleme bu kapsama girer.

Bireylerin seçim özgürlüğünü tamamen koruyarak, onların kendi çıkarlarına ve toplumsal faydaya uygun kararlar almalarını kolaylaştırmak amacıyla seçim mimarisinin bilinçli olarak tasarlanmasını savunan yaklaşımdır.

Kahneman'ın Sistem 1 olarak adlandırdığı, hızlı, eforsuz, içgüdüsel çalışan ve günlük rutin işleri (ayakkabı bağlamak gibi) yöneten düşünce sistemidir.

Kahneman'ın Sistem 2 olarak adlandırdığı, yavaş, kontrollü, yüksek zihinsel efor ve konsantrasyon gerektiren (karmaşık matematiksel işlem yapmak gibi) düşünce sistemidir.

Kullanıcının aktif bir seçim yapmaması durumunda sistem tarafından otomatik olarak geçerli kabul edilen seçenektir. İnsanların erteleme eğilimi nedeniyle en güçlü dürtme aracıdır.

İngiliz Davranışsal İçgörü Takımı tarafından geliştirilen; davranışları teşvik etmek için müdahalelerin Kolay (Easy), İlgi Çekici (Attractive), Sosyal (Social) ve Zamanında (Timely) olması gerektiğini savunan modeldir.

Bir davranışı dışsal bir ödül veya ceza olmaksızın, sadece o davranışın kendi doğasından gelen tatmin, görev bilinci veya ahlaki değerler için yapma arzusudur.

Bir işlemde taraflardan birinin diğerine kıyasla daha fazla veya daha kaliteli bilgiye sahip olması durumudur. Seçim mimarisi bu dengesizliğin olumsuz etkilerini azaltabilir.

Bir toplumda veya grupta bireylerin sergilemesi beklenen, genel kabul görmüş davranış kalıplarıdır. İnsanlar çoğunluğun ne yaptığını öğrenerek kendi davranışlarını buna göre şekillendirirler.