Ünite 14: Rant, Kar ve Gelir Dağılımı — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Toprağın iktisadi hareketliliği ile fiziksel hareketliliği arasındaki farkları düşünerek, günümüzden bir tarım arazisinin imara açılması veya teknolojiyle verimli hale getirilmesi örneği üzerinden bu iki kavramı karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Toprağın fiziksel olarak yer değiştirmesi imkansızken, kullanım amacının tarımdan konuta dönüştürülmesi veya teknolojiyle işlenebilir kılınması onun iktisadi hareketliliğe sahip olduğunu gösterir. Bu durum, fiziksel arzı sabit olan toprağın iktisadi arzının talebe göre esneklik gösterebileceğini kanıtlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
David Ricardo'nun diferansiyel rant teorisinde belirttiği üç temel kaynağı (verimlilik, konum ve emek-sermaye yoğunluğu) esas alarak, günümüzdeki iki farklı tarım arazisinin neden farklı kira bedellerine sahip olabileceğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Farklı kira bedelleri, arazilerin toprağının doğal verimlilik derecesine, pazara ve ulaşım yollarına olan yakınlığına ve üzerlerinde kullanılan teknoloji ile iş gücü verimliliğine bağlıdır. Bu avantajlara sahip olan daha nitelikli topraklar, üretimde maliyet avantajı sağlayarak daha yüksek diferansiyel rant üretir.
Alıştırma 3myders hazırladı
John Stuart Mill'in 'mutlak rant' (kıtlık rantı) kavramı ile David Ricardo'nun 'diferansiyel rant' kavramını, nüfus artışı ve toprak yetersizliği senaryoları çerçevesinde karşılaştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Diferansiyel rant toprakların niteliksel ve konumsal farklılıklarından doğarken, mutlak rant toprak arzının tamamen sınırlı olmasından ve nüfus artışının yarattığı gıda talebinden doğar. Bu nedenle mutlak rantta, en verimsiz (marjinal) toprak bile sırf kıt bir kaynak olduğu için sahibine bir gelir kazandırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir girişimcinin elde ettiği muhasebe kârı ile ekonomik kâr arasındaki farkı netleştirmek adına, kendi işini kuran bir bilgisayar mühendisinin vazgeçtiği maaşı ve kendi sermayesinin alternatif getirisini hesaba katan hayali bir hesaplama örneği kurgulayınız.
Yanıt / ipucu
Muhasebe kârı sadece işletmenin kasasından çıkan nakdi giderler düşüldükten sonra kalan tutardır; ekonomik kâr ise bu tutardan mühendisin başka bir şirkette çalışsaydı alacağı maaş ve sermayesini faize yatırsaydı elde edeceği faiz gibi fırsat maliyetlerinin de düşülmesiyle hesaplanır. Ekonomik kârın sıfır olması, girişimcinin alternatif alanlardaki kazanç kadar gelir elde ettiği anlamına gelir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Lorenz Eğrisi ve Gini Katsayısı yöntemlerini kullanarak, bir ülkedeki gelir dağılımı adaletsizliğinin zaman içinde azaldığını grafiksel ve matematiksel olarak nasıl gözlemleyebileceğimizi açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Gelir dağılımında adalet sağlandıkça Lorenz Eğrisi diyagonal olan mutlak eşitlik doğrusuna doğru yaklaşır ve eğrinin oluşturduğu çukurluk daralır. Matematiksel bir gösterge olan Gini Katsayısı ise bu iyileşmeye paralel olarak 1 değerinden uzaklaşıp sıfıra (0) doğru yaklaşır.
