Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Makro İktisat 1

Ünite 3: Ünite 3 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Tam İstihdam — Makro anlamda üretim faktörlerinin tamamının, mikro anlamda ise yalnızca emek faktörünün tam kapasiteyle israf edilmeden üretime koşulması durumudur. Pratik hayatta friksiyonel nedenlerle %2-3 oranında normal karşılanan işsizliğin olduğu durum tam istihdam kabul edilir.

Eksik İstihdam — Üretim faktörlerinin veya emek faktörünün tamamının üretime dahil edilemediği, atıl kapasitenin kaldığı ekonomik durumu ifade eder. Bu durum hem ekonomik kayıplara hem de toplumsal huzursuzluklara zemin hazırlar.

Aktif Nüfus — Bir ülkedeki 15 ile 64 yaş arasında kalan nüfus kesimidir. Genellikle ülke toplam nüfusunun %30 ila %60'lık dilimini oluşturur ve işgücünün potansiyel kaynağını teşkil eder.

İşgücü — Aktif nüfustan çalışma isteği olmayanların, akli ve bedeni olarak çalışamayacak durumdakilerin çıkarılmasıyla kalan kesimdir. Ülke nüfusunun üretim gücüne sahip olan fiili kesimini temsil eder.

İstihdam Hacmi — İşgücünün çalışan kısmının toplam işgücüne olan oranını gösteren istatistiki katsayıdır. Çalışanların toplamının toplam işgücüne bölünmesiyle hesaplanır.

Doğal İşsizlik — Hangi ekonomik tedbir alınırsa alınsın, gelişmiş ülkelerde %3, gelişmekte olan ülkelerde ise %6 civarında kaçınılmaz olarak varlığını sürdüren işsizlik oranını ifade eder. Friksiyonel ve yapısal işsizlerin toplamından oluşur.

Yapısal İşsizlik — Üretim yapısı ve teknolojilerindeki gelişmeler neticesinde çalışanların yeni teknolojiye ayak uyduramaması veya tüketim tercihlerinin değişmesi (örneğin el sanatlarından fabrikasyon üretime geçiş) yüzünden oluşan uzun süreli işsizlik türüdür.

Gizli İşsizlik — Kişinin kendine ait bir işi olup çalıştığı halde marjinal veriminin sıfır olduğu, yani işten ayrıldığında toplam üretim miktarının azalmadığı işsizlik türüdür. Gelişmekte olan ülkelerin tarım ve kamu sektöründe sık görülür.

Friksiyonel İşsizlik — Çalışanların daha iyi koşullar için mevcut işlerini bırakıp yeni iş arama sürecinde geçirdikleri zaman veya gençlerin ilk kez işgücüne katılarak iş arama safhasında yaşadıkları geçici işsizliktir.

Konjonktürel İşsizlik — Ekonominin daralma evrelerinde toplam talebin düşmesi, mal ve hizmetlerin alıcı bulamaması ve stok birikmesi sonucunda ortaya çıkan geçici nitelikteki işsizlik türüdür.

Phillips Eğrisi — Enflasyon ile işsizlik arasındaki ters yönlü ilişkiyi grafiksel olarak gösteren eğridir. İşsizlik azaldığında enflasyonun arttığını, işsizlik arttığında ise enflasyonun düştüğünü ifade eder.

Okun Kanunu — Konjonktürel dalgalanmaların daralma dönemlerinde GSYİH açığı ile işsizlik oranı arasındaki matematiksel ve istikrarlı ilişkiyi açıklayan kanundur. GSYİH'daki %3'lük düşüşün %1'lik işsizlik yaratacağını savunur.

Kaydi Para — Bankaların mevduat kabulü ve kredi mekanizması (zorunlu karşılıklar düşüldükten sonra paranın tekrar bankacılık sistemine dönmesi) yoluyla yarattığı sanal para miktarını ifade eder.