Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Makro İktisat 2

Ünite 10: Monetarist İktisat Okulları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Monetarist İktisat Okulu — 1955-1965 yılları arasında Milton Friedman öncülüğünde kurulan, paranın miktar teorisini yeniden canlandıran ve Keynesyen iktisada karşı Klasik ekolü savunan makro iktisat okuludur. Bu okula göre nominal para arzı, nominal milli geliri ve fiyatlar genel seviyesini belirleyen en temel unsurdur.

Para Yanılması (Money Illusion) — Bireylerin (özellikle işçilerin) enflasyonu hesaba katmadan, sadece nominal ücretlerindeki artışı reel ücret artışı olarak algılamaları durumudur. Kısa dönemde nominal para arzı artışlarının istihdam ve üretimi artırabilmesinin temel sebebi bu yanılgıdır.

Sürekli Gelir Hipotezi — Milton Friedman tarafından geliştirilen ve bireylerin tüketim harcamalarının cari gelirlerine değil, geçmiş ve gelecekte elde etmeyi umdukları uzun vadeli ortalama gelirlerine (sürekli gelirlerine) bağlı olduğunu savunan görüştür.

Modern Miktar Teorisi — Milton Friedman'ın geleneksel miktar teorisini portföy tercihi yaklaşımıyla yeniden yorumlamasıdır. Bu teoriye göre para talebi sürekli gelir, finansal varlıkların getirileri ve beklenen enflasyona bağlıdır; nominal geliri belirleyen en önemli faktör para arzındaki değişmelerdir.

Portföy Ayarlama Süreci — Bireylerin ellerindeki nakit para, finansal varlıklar (tahvil, hisse senedi) ve reel varlıkların marjinal getirileri eşitlenene kadar servetlerini bu varlıklar arasında yeniden paylaştırma sürecidir. Örneğin merkez bankası açık piyasa işlemleriyle tahvil satın aldığında bu süreç tetiklenir.

Egzojen (Dışsal) Para Arzı — Para arzının, para talebinden ve iç piyasadaki ekonomik koşullardan bağımsız olarak, merkezi otorite (Merkez Bankası) tarafından dışsal olarak belirlendiğini ifade eden monetarist varsayımdır.

Uyumcu Beklentiler (Adaptive Expectations) — Bireylerin gelecekteki enflasyon veya ekonomik değişkenlere ilişkin beklentilerini oluştururken geçmiş dönemlerdeki hatalarından ve gerçekleşen değerlerden hareketle beklentilerini yavaş yavaş uyarlamaları durumudur.

Uyumcu Beklentili Phillips Eğrisi — Geleneksel Phillips eğrisine beklenen enflasyon oranının (Pe) dahil edilmesiyle elde edilen ve kısa dönemde değiş tokuş imkanı tanırken uzun dönemde dikeyleşen eğridir. Bu yaklaşıma göre uzun dönemde enflasyon ile işsizlik arasında ters yönlü ilişki yoktur.

Doğal İşsizlik Oranı — Ekonomide fiyatlar genel seviyesi ile beklenen enflasyonun birbirine eşit olduğu, enflasyonu hızlandırmayan ve piyasanın dengede bulunduğu anki işsizlik oranıdır. Uzun dönemli uyumcu beklentili Phillips eğrisi bu oranda dikey bir seyir izler.

Dışlama Etkisi (Crowding-Out Effect) — Devletin kamu harcamalarını finanse etmek için borçlanmaya gitmesi sonucunda ödünç verilebilir fon piyasasında fon talebinin artması ve bunun da faizleri yükselterek özel kesim yatırımlarını daraltması durumudur.

Ödemeler Bilançosu Açığı — Sabit döviz kuru rejiminde para arzının para talebini aşması ve bireylerin yabancı mal/finansal varlıklara yönelmesi neticesinde merkez bankasının döviz rezervlerinin erimesiyle ortaya çıkan dengesizlik durumudur.

Esnek Döviz Kuru — Döviz kurunun piyasadaki arz ve talep koşullarına göre serbestçe belirlendiği sistemdir. Monetaristlere göre esnek kurda para arzı artışı ödemeler bilançosunu bozmaz ancak iç fiyatları ve döviz kurunu yükseltir.

Reel Para Talebi — Bireylerin ellerinde tutmak istedikleri nominal para miktarının fiyatlar genel seviyesine bölünmesiyle elde edilen satın alma gücüdür; sürekli gelir, faiz oranları ve beklenen enflasyon tarafından belirlenir.

Aktif İktisat Politikalarının Yetersizliği — Monetaristlerin, ekonominin kendi iç dinamikleriyle zaten istikrara kavuşacağını, hükümetlerin ve merkez bankalarının uygulayacağı müdahaleci para ve maliye politikalarının ise zamanlama hataları nedeniyle ekonomik istikrarsızlığı daha da artıracağını savunan görüşüdür.