Ünite 9: Keynesyen Okul — Önemli Kavramlar

1929 yılında ortaya çıkan ve tüm dünya ekonomilerini etkileyen, üretim yetersizliği ve kitlesel işsizlikle karakterize edilen derin iktisadi krizdir. Bu kriz Klasik iktisat okulunun yetersizliğini gözler önüne sermiş ve Keynesyen devrimin doğmasına zemin hazırlamıştır.

Toplam arzın toplam talebe eşit olduğu yerdeki talep hacmidir. Keynes'e göre efektif talep, girişimcilerin üretecekleri mallara gelecekte yapılacak tüketim ve yatırım harcamaları toplamından oluşur ve krizlerin temel belirleyicisidir.

John Maynard Keynes'in Klasik iktisat teorisinin temellerini sarsan, devletin ekonomiye müdahalesini meşru gören iktisadi görüşlerinin bütünüdür. 1929 Büyük Buhranı sonrasında iktisat teorisinde paradigma değişimine neden olmuştur.

Gelir artışı neticesinde bireysel tasarrufların artmasının, ekonominin bütününde efektif talebi düşürerek milli geliri, tüketimi ve yatırımları azaltması durumudur. Örn; toplumun bütünü harcamayı kısıp tasarrufa yönelirse toplam talep düşer ve ekonomi küçülür.

Para arzı artırılarak faiz oranlarının düşürülemeyeceği ve para politikasının etkisiz hale geldiği durumu ifade eder. Örn; para arzı ne kadar artırılırsa artırılsın faiz oranlarının belirli bir taban seviyenin altına inmemesi durumudur.

Yatırım projelerinden elde edilmesi beklenen getirinin maliyetine oranını gösteren kavramdır. Sermayenin marjinal etkinliği faiz oranından büyükse yatırım yapmak elverişli hale gelir ve sermaye talebi artar.

Keynesci para ve maliye politikalarının etkilerini gösteren analitik modeldir. IS eğrisi mal piyasasındaki (maliye politikası), LM eğrisi ise para piyasasındaki (para politikası) dengeleri temsil eder.

Ekonomik dengenin tam istihdam gelir düzeyinin altında oluştuğu, talep yetersizliği ve yüksek işsizliğin görüldüğü durumdur. Örn; fiili milli gelirin tam istihdam milli gelirinden düşük olması ve aradaki farkın durgunluk yaratmasıdır.

Ekonominin tam istihdam denge düzeyinin üzerine çıktığı, talep fazlası nedeniyle fiyatlar genel düzeyinin sürekli arttığı istikrarsızlık durumudur. Bu açık daraltıcı talep politikalarıyla kapatılmaya çalışılır.

Para arzındaki değişmelerin ekonomik aktiviteye yansıma sürecidir. Keynesyen modelde bu mekanizma dolaylıdır; para arzı artışı önce faizleri düşürür, düşen faizler yatırımları artırır, yatırımlar da milli geliri artırır.

Enflasyon oranı ile işsizlik oranı arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösteren eğridir. İktisat politikası yapıcılarına enflasyon ve işsizlik arasında bir tercih (değiş-tokuş) yapma imkanı sunar.

Emek arz ve talebinin dengede olduğu durumda bile geçici ve sürtünmeli nedenlerle işsiz olanların oranını ifade eder. Monetaristlere göre Phillips eğrisinin ekseni kestiği noktayı temsil eder.

1970 yılında IMF'nin öncülüğünde çıkarılan ve Keynes'in Bretton Woods toplantısındaki önerilerine dayanan uluslararası bir rezerv para sistemidir.

Kısa dönemde para arzındaki değişimlerin reel ekonomik değişkenleri (üretim, istihdam) etkilemesi durumudur. Keynes'e göre kısa dönemde para yanlıdır.

Uzun dönemde para arzındaki değişimlerin reel ekonomide kalıcı bir değişikliğe yol açmayıp sadece nominal fiyatları etkilemesi durumudur. Keynesyen analiz kısa dönemi baz aldığı için paranın kısa dönemli etkilerine odaklanır.