Farklı sosyokültürel, siyasi ve idari birikimlere sahip gelişmekte olan ülkelerin karşılaştıkları sorunlar ekonomik, sosyal ve siyasal boyutludur. Tüm bu sorunların temelinde ise kalkınmanın kendine özgü yapısından kaynaklanan bir finansman sorunu yatar. Gelişmekte olan ülkelerin en çok göze çarpan yapısal sorunu, millî gelir düzeylerinin düşüklüğü nedeniyle yaşadıkları iç tasarruf yetersizliğidir. Bir başkası da petrol ve benzeri bazı ham maddeler için ve belirli ithal gerekleri nedeniyle karşılaştıkları ödemeler dengesi açığıdır. Açık ekonomilerde iç ve dış denge beraber genel dengeyi sağlar ve ekonomide oluşacak herhangi bir dengesizlik durumu, diğer denge koşullarını da etkiler. Makroekonomik denge denklemine göre; Y = C + I + G + X - M formülü geçerlidir. Yatırımlar tasarruflarla beslendiğinden ve tasarruflar da gelirin tüketilmeyen kısmı olduğundan S = Y - C ve C = Y - S eşitlikleri yazılabilir. Buradan hareketle (X - M) = (S - I) + (G - T) denkliği elde edilir. Özel kesim (S, I) dengesi ile kamu kesimi (G, T) dengesinin toplamı iç ekonomik dengeyi, toplam cari denge (X, M) ise dış ekonomik dengeyi temsil eder. Denklemin kuruluş mantığına göre, bir ülkenin iç ekonomik dengesi ile dış ekonomik dengesi birbirine eşittir. Öte yandan bir ülkenin iç ekonomik dengesi ne kadar açık veriyorsa dış ekonomik dengesi de o kadar açık verir ve iç ekonomik denge açığı dış kaynak yoluyla finanse edilir. Gelişmekte olan ülkelerde, bir yandan yurtiçi tasarruflar ile gerçekleştirilmek istenen yatırımlar arasındaki farktan doğan tasarruf-yatırım açığı, öte yandan da kalkınma için zorunlu sermaye mallarının ithali yönünden gereken ödemeler ile o ülkenin yıllık döviz gelirleri arasındaki fark sonucu doğan dış ticaret açığı ortaya çıkar. Bu durum ekonomik büyümenin sağlanmasında dış kaynaklara olan ihtiyacı yaratır. Ekonomik büyümenin dış finansman kaynakları dış borçlar, yabancı sermaye yatırımları ve dış yardımlardır. Bir ekonomide kaynakların harcamaları karşılamaması hâlinde başvurulan önemli bir kaynak olan dış tasarrufların kullanılması ile dış borçlanma oluşur. Bazı ülkeler, dış borç ile dışa açık büyüme stratejisi izleyerek uluslararası finans kuruluşlarının yönlendirmesiyle kalkınabilmişlerdir. Bu büyüme stratejisi, karşılıklı bağımlılığı ve dünya ekonomilerinden etkileşimi beraberinde getirmiş, dünya ekonomisinde yaşanan dalgalanmalar, söz konusu ülke ekonomilerini de etkisi altına almıştır. Dış borçlarla büyümeye çalışan ülkeler, dış borç ödeme güçlükleri ile karşılaşmıştır. Devletlerin kendi sınırları içindeki birey ve firmalardan borçlanması iç borçlanma, dış piyasalardan ve yabancı para ile borçlanması da dış borçlanmadır. Gelişmiş ülkeler kolaylıkla iç kaynak bulmalarına rağmen gelişmekte olan ülkelerin iç borçlanmasını kısıtlayan faktör, iç tasarruf eksikliği ve millî gelir düzeylerinin düşüklüğü olduğu için bu ülkelerin ekonomilerinde dış borçlanma daha ağır basar. Dış borçlar ise alındıklarında millî geliri arttırır, ancak geri ödemelerinde borç miktarı kadar millî gelir düzeyini azaltırlar. Dış borçlar döviz ile ödendiğinden ekonominin dış ödeme gücünü etkiler. Dolayısıyla yabancı ülke parası ile ödeme yapılırken alacaklı ülke ile borçlu ülke paraları arasındaki her değer değişmesi, dış ödemeler üzerinde etki yaratır. O nedenle dış borcun geri ödenebilmesinde ülkeye döviz girişini sağlayacak olan ihracat ve turizm gelirlerine ihtiyaç vardır. Güvenilirliğini yitiren ülkeler için yeni borç kaynaklarının bulunma şansı azalır ve/veya daha yüksek faiz ve ağır koşullarla borçlanmak zorunda kalırlar. Dış borçların alınması genellikle gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere doğru gerçekleşirken, verilmesi gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere doğru gerçekleşir. Dış borçlanma, ülkenin kaynaklarına ek bir kaynak sağlamak ve/veya döviz olarak yeni ödeme gücü elde etmek gibi amaçlarla, yabancı hükümet ya da finans kuruluşlarından, karşılıklı olarak ve geri ödemeli kaynak bulunmasıdır. Bu şekilde devlet, gerek tüketim harcamaları gerekse sermaye oluşumunda, diğer kaynakların kullanımında herhangi bir azalma olmaksızın ilave kaynaklar elde etme imkanı sağlar. Gelişmiş ülkeler açısından ülkenin mevcut gelişmişlik seviyesinin daha ileriye götürülmesi, ekonomik dengenin sağlanması ve korunmesi büyük önem taşır. Bu ülkelerin ekonomilerinde üretilen sanayi ürünlerinin satılabileceği yeni pazarlara ihtiyaç vardır ve bu açıdan dış yardım ve borçların verilmesi çoğunlukla bu amaçlara hizmet eder. Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere dış borç vererek, bir yandan ihracat olanaklarını arttırmış, diğer yandan borçların geri alınması aşamasında ülke ekonomisine ilave kaynakların girmesini sağlamış olurlar. Çoğu zaman yardımın kesilebilme olasılığı, gelişmekte olan ülkeler üzerinde baskı amacıyla da kullanılabilir. Dış borçlanmanın çeşitleri arasında kalkınma kredileri (proje, program, bağlı, serbest, satıcı, borç ertelemesi ve röfinansman kredileri), teknik yardımlar ve askerî yardımlar yer alır. Proje kredileri, orta vadeli kalkınma planlarında yer alan yatırım projelerinin gerçekleştirilmesi için verilir ve verimli alanlarda kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir. Bağlı krediler, krediyi veren ülkenin öne süreceği şartlara (örneğin malın o ülkeden alınması şartına) bağlıdır. Teknik yardımlar ise kalifiye personel, uzman ve eğitim malzemesi şeklinde verilen genelde karşılıksız yardımlardır. Uluslararası finans kuruluşları, kuruluşu ve sermayesine birden fazla ülkenin katıldığı, finansal faaliyetlerinden de birden fazla ülkenin yararlandığı kuruluşlardır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Bretton-Woods anlaşmasının imzalanması, IMF ve Dünya Bankası'nın başını çektiği uluslararası finansal aktörlerin kuruluşuna zemin hazırlamıştır. Dünya Bankası (IBRD, IDA, IFC, MIGA ve ICSID'den oluşur) yoksulluğu azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak için proje ve program kredileri verirken, IMF ödemeler dengesi sorunu yaşayan ülkelere Stand-By, Genişletilmiş Fon Kolaylığı, Ek Rezerv İmkanı ve Acil Yardım gibi mekanizmalarla destek sağlar. Yabancı sermaye yatırımları ise Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Kısa Vadeli Sermaye (Portföy Yatırımları) olarak ikiye ayrılır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, yeni kurulan veya bağlı iştiraklerin özsermayelerine yapılan yatırımları, kârların yeniden yatırıma dönüştürülmesini ve şirket içi kredileri kapsar. Bu yatırımlar gelişmekte olan ülkeler için refahın ve kalkınmanın anahtarı olarak kabul edilir. Kısa vadeli sermaye hareketleri ise faiz farklarından yararlanmak ve arbitraj geliri elde etmek üzere, gerektiğinde ülkeyi hızla terk etme kabiliyetine sahip olan sıcak para akımlarıdır. Bu akımlar spekülatif nitelikteyse, menkul varlıkların değerleri üzerinde yapay dalgalanmalar yaratarak ekonomide aşırı ısınmaya ve krizlere yol açabilir, döviz kuru ve ödemeler dengesi üzerinde ciddi istikrarsızlıklar yaratabilir. Kalkınmanın finansmanında dış kaynakların yanı sıra iç finansman kaynaklarına da başvurulabilir. İç finansman kaynakları; iç borçlanma, gönüllü tasarruflar, vergi politikaları ve emisyondur (enflasyonist finansman). Bir devletin ülke sınırları içindeki birey ve firmalardan millî para cinsinden borçlanması iç borçlanmadır. İç borçlar ülke içi kaynak transferi olarak tanımlandıklarından, millî gelir düzeyinde gerek alınmada gerekse geri ödemede doğrudan bir azalma veya artış yapmazlar ancak millî gelir dağılımını değiştirebilirler. İç borçlanmanın kaynakları para piyasası (Merkez Bankası ve bankalar sistemi), kurumsal tasarruflar (sigorta şirketleri, özel finans kurumları, emeklilik vakıfları), kamu kurum ve kuruluşları (sosyal güvenlik kurumları, KİT'ler) ile özel kişi ve firmalardır. Merkez Bankası'ndan kısa vadeli avans ve açık piyasa işlemleri yoluyla borçlanılması para basılmasına (emisyona) yol açarak para arzını artırır ve enflasyonist etki yaratır. Vergiler ise gelişmekte olan bir ülkenin büyümesi için gerekli en önemli iç finansman kaynaklarından biridir ve önemli bir tasarruf kaynağı rolü üstlenir. Vergilerin karşılıksız ve cebri oluşu, özel kesimin gelirlerinin kamu kesimine aktarılmasını sağlar. Gelişmekte olan ülkelerde gelir seviyesinin düşüklüğü ve marjinal tüketim eğiliminin yüksekliği nedeniyle vergi hasılatı düşüktür. Bu nedenle vergi politikalarının verimli alanlarda kullanılmayan kaynakları vergilendirmesi, millî gelirdeki artışları izleyebilmesi ve vergi yükünü dengeli dağıtması gerekir. Tasarruflar, büyümeyi belirleyen temel stratejik faktörlerden biri olan sermaye birikiminin kaynağıdır. Ancak gelişmekte olan ülkelerde gösteriş tüketimi yaygın olduğu için marjinal tüketim eğilimi yüksek, marjinal tasarruf eğilimi ise düşüktür. Gösteriş tüketimi özellikle ithal lüks mallara yöneldiğinde ödemeler bilançosu açıklarını artırır ve kalkınmayı baltalar. Yetersiz iç tasarruf düzeyini artırmak için bütçe açıklarının daraltılması, sıkı para politikası uygulanması ve finansal sistemin derinleştirilmesi gerekir. Tasarruf oranlarını etkileyen önemli faktörlerden biri de ülkelerin demografik yapılarıdır. Genç bağımlılık oranının yüksek olması tüketim harcamalarını artırarak tasarrufları düşürür. Hızlı nüfus artışı ile tasarruflar arasında negatif bir ilişki vardır. Yaşlanan nüfus durumunda ise bireysel emeklilik sistemi (BES) gibi uzun vadeli tasarruf mekanizmaları devreye sokularak hem sosyal güvenlik fonksiyonu sağlanır hem de kamuya uzun vadeli borçlanma imkanı sunulur. Enflasyonist finansman ise devletin Merkez Bankası kaynaklarını kullanması sonucu yaratılan enflasyon yoluyla sermaye birikimini artırma yöntemidir. Enflasyon sürecinde, ekonominin belirli sektörlerindeki nisbî fiyat artışları kârları besler ve bu kârlar yeni yatırımlara yönlendirilir. Ayrıca nominal faiz oranlarına konulan tavan ile birlikte yatırımcılar negatif reel faizle borçlanarak yatırımlarını hızlandırırlar. Enflasyon, marjinal tasarruf eğilimi yüksek olan gelir gruplarının lehine gelir dağılımını değiştirerek toplam sermaye birikimini artırabilir.