Ünite 3: Maliye Politikasında Kapsam, Amaçlar ve Araçlar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Klasik devlet anlayışından modern sosyal refah devleti anlayışına geçiş sürecini düşünerek, devletin üstlendiği yeni fonksiyonların maliye politikasının kapsamını nasıl genişlettiğini araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Klasik dönemde devletin ekonomiye müdahale etmemesi savunulurken, sosyal refah devletiyle birlikte işsizliğin önlenmesi, adil gelir dağılımı ve ekonomik istikrar gibi yeni görevler ortaya çıkmıştır. Bu durum, devletin harcama, vergi ve borçlanma gibi mali araçları çok daha aktif ve geniş kapsamlı kullanmasını zorunlu kılmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında yer alan 'reel harcamalar' ile 'transfer harcamaları' arasındaki temel farkları örnekler vererek karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Reel harcamalar (cari ve yatırım) doğrudan üretim faktörü satın alarak piyasada mal ve hizmet üretimi ve istihdam yaratırken; transfer harcamaları (emekli aylıkları, faiz ödemeleri) doğrudan bir üretim faktörü satın almadan sadece satın alma gücünü bir kesimden diğerine aktarır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yüksek enflasyon yaşanan bir dönemde devletin ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla bütçe politikalarında ne gibi değişiklikler yapması gerektiğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Enflasyonist dönemlerde toplam harcamaları kısmak amacıyla daraltıcı maliye politikası uygulanmalıdır. Bu doğrultuda kamu harcamalarının azaltılması, vergi oranlarının artırılması ve bütçe fazlası verilmesi hedeflenmelidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir ülkenin ekonomik büyüme hedefi ile gelir dağılımında adalet sağlama amacı arasında nasıl bir çelişki yaşanabileceğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Hızlı büyüme için tasarruf eğilimi yüksek olan zengin kesimin yatırımları teşvik edilmeli ve vergileri düşük tutulmalıdır; ancak bu durum gelir adaletsizliğini artırır. Gelir dağılımını düzeltmek için yüksek gelirlilerden fazla vergi alınıp dar gelirlilere aktarıldığında ise tüketim artıp tasarruflar azalacağı için uzun vadeli büyüme yavaşlayabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Devletin bütçe açıklarını kapatmak veya büyük altyapı projelerini finanse etmek için başvurduğu iç ve dış borçlanma araçlarının piyasadaki likidite üzerindeki etkilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
İç borçlanma piyasadaki mevcut likiditeyi ve satın alma gücünü devletin eline çekerek daraltıcı bir etki yaparken, dış borçlanma ülkeye dışarıdan yeni kaynak ve likidite girişi sağlayarak toplam harcama kapasitesini artırır.
