Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Mikro İktisat 1

Ünite 14: Arz, Talep ve Piyasa Dengesi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Arz Fonksiyonu — Piyasada arz edilen mal miktarının; satılan mal fiyatı, malların maliyeti, teknoloji düzeyi ve satıcı sayısı ile olan fonksiyonel ilişkisini ifade eden kavramdır. Örneğin, satıcı sayısı arttığında arz fonksiyonuna bağlı olarak piyasaya sunulan toplam mal miktarı da artış gösterir.

Arz Eğrisi — Dikey eksende malın fiyatı ve yatay eksende arz edilen miktar yer alırken, diğer etkenler sabit (veri) iken yukarı doğru eğimli olan grafiktir. Pozitif eğime sahip bu eğri, fiyat ile arz edilen miktar arasındaki doğru orantılı ilişkiyi gösterir.

Azalan Verimler Kanunu — Firmaların kâr maksimizasyonu için marjinal maliyetlerin arttığı, marjinal ürünlerin ise azaldığı üretim aralığında çalıştığını belirten kanundur. Üretim arttıkça verimin düşmesi ve birim maliyetlerin artması arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının temel sebebidir.

Üretim Maliyetleri — Mal ve hizmetlerin üretilmesi aşamasında katlanılan faktör maliyetleri, hammadde, enerji ve ara girdi fiyatlarının toplamıdır. Örneğin, imalat sektöründe kullanılan çelik fiyatlarının artması üretim maliyetlerini doğrudan yükseltir.

Nakliye Maliyeti — Üretilen malların üretim merkezinden tüketim pazarına nakledilmesi sırasında oluşan ve tahakkuk eden her türlü masrafın genel adıdır. Nakliye maliyetlerindeki artış toplam satılan malların maliyetini artırarak arzı olumsuz etkiler.

Faktör Maliyetleri — Üretim faktörlerinin kullanım karşılığı ödenen bedellerdir; sermayenin faizini, emeğin ücretini ve gayrimenkulün rantını kapsar. Emeğe ödenen ücretlerin artması faktör maliyetlerini ve dolayısıyla üretim maliyetlerini artırır.

Teknoloji Düzeyi — Üretim sürecinde kullanılan tekniklerin ve bilgi birikiminin gelişmişlik derecesidir. Teknolojik yenilikler üretimde verimliliği artırarak daha az maliyetle daha çok üretim yapılmasını sağlar.

Satıcı Sayısı — Piyasada ilgili malın üretimini veya satışını gerçekleştiren firma ve rakip satıcıların toplam adedidir. Piyasaya yeni satıcıların girmesi arz miktarını artırırken, satıcı sayısının azalması piyasa arzını daraltır.

Piyasa Dengesi — Piyasada alıcıların talep ettiği mal miktarı ile satıcıların arz ettiği mal miktarının birbirine eşitlendiği ve piyasa aktörlerinin en iyi duruma geldiği durumdur. Bu noktada piyasada ne arz fazlası ne de talep fazlası bulunur.

Fiyatların İntibak Süreci — Piyasada arz ve talep dengesizlikleri (fazlalıklar) oluştuğunda, fiyatların serbest piyasa koşullarında yükselerek veya alçalarak denge fiyatına uyum sağlama sürecidir. Kamu müdahalesi olmaksızın fiyatların esnekçe hareket etmesi bu süreci belirler.