Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Siyaset Bilimine Giriş

Ünite 2: Siyaset Nedir?: Rekabet ve Süreç Olarak Siyaset — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Çatışma ve Rekabet Olarak Siyaset — Toplumdaki kıt kaynaklar, mevkiler ve değerler üzerinde farklı çıkarları temsil eden grupların birbirleriyle mücadele etmesini ve kolektif kararların bu mücadeleler zemininde alınmasını ifade eden yaklaşımdır. Metinde Harold D. Laswell'in 'kimin, neyi, ne zaman nasıl elde edeceği' tanımı bu yaklaşımın temelini oluşturur.

Siyaset Süreci — Toplumsal yapının farklılaşma ve çatışma unsurlarından başlayarak, otoritelerin meşru iktidarı altında bağlayıcı kararlar alması, değerleri dağıtması ve mutabakat/oydaşma üretmesi aşamalarını kapsayan yerleşik insan ilişkileri akışıdır.

Grup Teorisi — Toplumdaki her grubun bir ortak çıkara sahip olduğunu ve bireylerin bu çıkar doğrultusunda siyasal otoritelerin kararlarını etkilemek için rekabet ettiğini savunan çoğulcu yaklaşımdır. Arthur Bentley bu teorinin öncülerindendir.

Poliarşi — Robert Dahl tarafından ortaya atılan ve demokrasilerde resmi oyların eşitliğine karşın yönetimsel kaynakların eşitsiz dağıtıldığı, iktidarın küçük gruplar ve ekonomik elitler arasında paylaşıldığı bir tür seçkin çoğulculuğunu ifade eden kavramdır.

Otorite — Toplumda bağlayıcı kararlar alma, kuralları uygulama ve etkilenen kesimlerin rızasını (meşruiyet temelinde itaati) sağlayabilme gücüne sahip resmi ve kurumsal konumdur. David Easton'un siyaset tanımında değerlerin dağıtımı bu kavrama dayandırılır.

Marksist Siyaset Anlayışı — Siyaseti üretim araçlarına sahip olan burjuvazi ile proletarya arasındaki uzlaşmaz sınıf mücadelesinin bir yansıması olarak gören; devleti ise egemen sınıfın çıkarlarına hizmet eden bir baskı aracı olarak tanımlayan yaklaşımdır.

Feminist Siyaset Teorisi — Siyasal eşitsizliğin temelini erkek cinsiyetinin ayrıcalıklı konumuna ve özel alandaki cinsiyet rollerine dayandıran, kamusal-özel alan ayrımını reddederek demokrasinin cinsiyetler göz önüne alınarak yeniden formüle edilmesini savunan akımdır.

Dağıtım Siyaseti (David Easton) — Siyasetin, toplumdaki kıt değerlerin ve kaynakların otoriteye bağlı olarak paylaştırılması ve bu süreçte alınan bağlayıcı kararlara toplumsal rızanın üretilmesi süreci olarak tanımlanmasıdır.

Disipline Edici İktidar (Foucault) — Modern toplumlarda iktidarın sadece zor kullanma veya temsile dayanmadığını, mahkum, asker veya öğrenci gibi bireylerin gövde ve ruhlarını biçimlendiren yaygın, üretken ve normalleştirici teknikler bütünü olduğunu savunan postmodern kavramdır.

İlliberal Demokrasi — Özellikle 2000'li yıllarda Batı Avrupa'da yabancı karşıtı ve ırkçı siyasal hareketlerin seçimler yoluyla güç kazanmasıyla gündeme gelen özgürlük karşıtı demokrasi tartışmalarını nitelendiren durumdur.

Siyasetin Koşulları (İlter Turan) — Siyaset olgusunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan sosyal hayat, toplumsal farklılaşma, gruplar arası çatışma ve tüm bu gerilimlere rağmen ortak bir tercih yapma zorunluluğu durumudur.

Siyaset Bilimi — Siyasal olguları araştıran, aralarındaki ilişkileri nedensellik bağı ile açıklayan ve dünyanın farklı bölgelerindeki benzer siyasal yapı ve süreçleri sistematik olarak inceleyen sosyal bilim dalıdır.