← Ünite 14
Dijital Video

Ünite 14: Dijital Videonun Geleceği

Büyük Veri Teriminin Kökeni
Büyük veri teriminin, 1990'ların ortalarında Silicon Graphics Inc. şirketindeki öğle yemeği sohbetleri sırasında ortaya çıktığına inanılmaktadır. Ekonomist Francis X. Diebold, bu terimin fenomen ve çalışma alanı olarak gelişimini araştırmıştır.
Charles Tilly ve Büyük Veri
Sosyolog Charles Tilly, 1980 tarihli bir yazısında 'büyük veri insanları' ifadesini kullanmıştır. Ancak Tilly, bu terimi günümüzdeki dijital veri anlamında değil, cliometrics gibi veri odaklı çalışan tarihçileri tanımlamak için kullanmıştır.
Prosumer Kavramı
Üreten tüketici anlamına gelen 'prosumer' terimi, Alvin Toffler tarafından 1980 yılında yayınlanan 'The Third Wave' (Üçüncü Dalga) kitabında ilk kez kavramsallaştırılmıştır.
Transmedya Örnekleri
Blair Cadısı, Star Wars, Matrix ve Yapay Zeka gibi sinema filmleri ile Yüzüklerin Efendisi ve Harry Potter gibi edebiyat uyarlamaları, transmedya anlatılarına verilebilecek en somut örneklerdir.

Anahtar Kavramlar

Transmedya AnlatıBir hikayenin tek bir platformla sınırlı kalmayıp film, oyun, roman gibi farklı mecralara yayılarak her birinde yeni bir parçasının keşfedildiği anlatı biçimidir. Örneğin, bir filmin dünyasının oyun aracılığıyla deneyimlenmesi bu kavrama girer.
Üreten Tüketici (Prosumer)Producer (üretici) ve consumer (tüketici) kelimelerinin birleşimiyle oluşan, izleyicinin pasif kalmayıp içeriği yeniden kurguladığı veya ürettiği kişidir. İzleyicinin bir filmi kurgulayıp kısa klipler haline getirmesi tipik bir örnektir.
Büyük VeriBüyük veri kümelerini yönetmek için geliştirilen sistemleri ve bu alandaki bilgi işlem süreçlerini ifade eder. İzleyicinin tüketim alışkanlıklarının kaydedilerek içerik önerilerinin buna göre optimize edilmesi sürecinde kullanılır.
Nesnelerin İnternetiCihazların internet aracılığıyla birbirine bağlanıp veri gönderip alabildiği ağ teknolojisidir. Dijital video üretiminde post-prodüksiyon süreçlerini hızlandırarak verimliliği artırır.
Dijital İzleyicilikİzleyicinin dijital platformlardaki içeriği sadece tüketmekle kalmayıp, interaktif süreçlerle (Netflix'teki gibi) içeriğe dahil olduğu yeni nesil izleme biçimidir.
CliometricsTarihsel verilerin ekonomik ve istatistiksel yöntemlerle analiz edildiği veri yönünden zengin bir alandır. Charles Tilly, büyük veri teriminin ilk kullanımlarından birinde bu alanla uğraşan tarihçileri tanımlamak için kullanmıştır.
Estetik DolayımlarFarklı dijital platformların (Instagram, YouTube vb.) kendine has görsel ve teknik kurallar bütünüdür. Dikey video kullanımı veya belirli süre sınırları bu dolaylı estetiğin bir parçasıdır.
DijitalleşmeAnalog formdaki içeriğin dijital ortama aktarılması, kopyalanması ve dağıtılması sürecidir. İletişim pratiklerini ve sanatın üretim biçimlerini kökten değiştirmiştir.
Katılımcı KültürYeni medyanın izleyiciye sunduğu, içeriği sadece izlemek yerine ona katkıda bulunma veya onu genişletme imkanı veren kültürel ortamdır.
Elektronik KültürMarshall McLuhan tarafından tanımlanan, video kavramının ve kitle iletişim araçlarının (TV, sinema) geliştiği çağdır. Dijital videonun tarihsel kökenlerini oluşturur.
Yeniden ÜretimMevcut bir içeriğin izleyici tarafından alınıp farklı bir formda (kolaj, klip, kurgu) tekrar dolaşıma sokulmasıdır. Dijital videonun en önemli özelliklerinden biridir.

Diğer Önemli Bilgiler

Netflix ve İnteraktif İzleyicilik

Netflix, izleyicinin hikayenin gidişatına müdahale edebildiği interaktif izleyicilik deneyimlerini dijital platforma taşımıştır. Bu, izleyicinin pasif konumdan aktif bir katılımcıya dönüştüğünün güncel bir örneğidir.

Video Sözcüğünün Etimolojisi

Video sözcüğü, Latince 'görüyorum' anlamına gelen kökten türetilmiştir. Elektronik kültürün gelişimiyle birlikte iletişim tarihinde merkezi bir konuma yerleşmiştir.

Dijital Video ve Platform Estetiği

Instagram hikayeleri gibi mecralar, ana akım sinemanın yatay kadraj alışkanlığından farklı olarak dikey kadrajı benimsemiştir. Bu, dijital platformların kendi estetik kurallarına sahip olduğunu gösterir.

İletişim Tarihinde Dijital Dönüşüm

Dijital video, iletinin kaynaktan hedefe aktarılma biçimini değiştirmiştir. Artık görsel, işitsel ve yazılı içerik, dijital mecralar üzerinden karşılıklı ve eş zamanlı olarak aktarılmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

  • Transmedya anlatı kavramının Henry Jenkins tarafından ortaya atıldığını unutmayın; bu isim sınavda sıkça sorulabilir.
  • Prosumer (üreten tüketici) kavramının Alvin Toffler'a ait olduğunu ve 1980 yılına dayandığını mutlaka not edin.
  • Büyük veri teriminin günümüzdeki teknik anlamı ile Charles Tilly'nin 1980'deki kullanımı arasındaki farka dikkat edin; sınavda yanıltıcı olabilir.
  • Nesnelerin İnterneti'nin sadece bir ağ teknolojisi değil, video üretim süreçlerini kolaylaştıran bir araç olduğunu kavramsal olarak oturtun.
  • Dijital platformların (Instagram, YouTube vb.) kendine has estetik kuralları (kadraj, süre) olduğunu, her platformun aynı olmadığını aklınızda tutun.
  • Dijital izleyiciliğin pasif bir tüketimden ziyade, interaktif ve katılımcı bir sürece dönüştüğünü vurgulayan sorulara hazırlıklı olun.