← Ünite 9
Kurumsal İletişim

Ünite 9: Tutum ve Davranış Değişiminde Simetrik İletişim, Kurumsal Kültür ve İmaj

Grunig'in İletişim Perspektifleri Modeli (1992)
James Grunig, iletişimi tek yönlü/çift yönlü ve gerçeği saklama/ortaya koyma eksenlerinde dört kategoriye ayırmıştır. Basın ajansı ve propaganda modelleri, örgütün doğru bilgi vermediği tek yönlü iletişimler olup en az arzu edilen türlerdir.
Goffee ve Jones'un Kültür Sınıflaması (2003)
Goffee ve Jones kurum kültürünü sosyalleşme ve dayanışma ekseninde şebekeleşmiş, kar amacı güden, topluluksal ve bölümlenmiş olmak üzere 4 ana başlıkta incelemiştir.
Küresel Etik Enstitüsü Araştırma Bulguları
Küresel Etik Enstitüsü'nün araştırmasına göre dünyada en çok saygı gören değerler dürüstlük, sorumluluk, saygı ve açıklıktır. Ayrıca araştırmaya göre evdeki değerler iş yerindeki davranışların da belirleyicisidir.
Unilever Örneği (Şebekeleşmiş Kültür)
Avrupa menşeili bir şirket olan Unilever, çalışanlar arası sosyalleşmenin ve dayanışmanın yüksek olduğu 'şebekeleşmiş kültür' tipinin somut bir kurumsal örneği olarak metinde yer almaktadır.

Anahtar Kavramlar

Kurumsal İletişimHalkla ilişkiler kavramından daha geniş, kurumu merkeze koyan ve bir yönetim disiplini olarak kurumun tüm iç-dış paydaşlarıyla iletişimini stratejik olarak yöneten bir fonksiyondur. Örneğin, bir firmanın müşterilerden yatırımcılara kadar tüm sosyal paydaşlarına doğru mesajları iletmesini sağlar.
Kurum KimliğiKurumun kendini tanıması, kendi aynasına bakarak kim olduğunu ve özelliklerini belirleme biçimidir. Van Riel ve Fombrun'a göre kurum kimliği, kurumun kendini nasıl değerlendirdiğini ifade eder.
Kurum İmajıKurumun iç ve dış hedef kitleler tarafından algılanma biçimidir. Kurum kimliğinin dış dünyada nasıl yankı bulduğunu ve başkaları tarafından nasıl görüldüğünü yansıtır.
Kurum KültürüÇalışanların davranışlarını, kuruluşun görünüm şeklini etkileyen, ortak değerler, semboller, inançlar, jargon ve iş yapış tarzları bütünüdür. Örneğin, Unilever şirketinde görülen şebekeleşmiş kültür tipi buna bir örnektir.
Simetrik İletişimÖrgütün paydaşları ile çift yönlü bilgi alışverişine girdiği, eylem ve hedefleriyle ilgili tüm gerçekleri ortaya koymaya hazır olduğu iletişim biçimidir.
BTD Modeli (Bilgi-Tutum-Davranış)İletişimin bilgi, tutum ve davranışlarda değişime yol açması gerektiğini savunan modeldir. Ancak uygulamada bu sıranın her zaman geçerli olmadığı, bazen davranış değişikliğinin tutum ve bilgiden önce gerçekleşebildiği görülmektedir.
Şebekeleşmiş KültürSosyalleşmenin en fazla olduğu, dayanışma ve ortak değerlerin ön planda tutulduğu kurum kültürü tipidir. Örneğin Avrupa menşeili Unilever bu kültür tipine örnek gösterilebilir.
Kar Amacı Güden KültürTicari kar amacının ve rekabetin en üst düzeyde güdüldüğü, keskin hiyerarşinin bulunduğu kültür tipidir. Örneğin Amerikan menşeili Procter and Gamble şirketi bu kültüre örnektir.
Topluluksal KültürHayır dernekleri, vakıflar ve sendikalar gibi gönüllü kurumları kapsayan ve toplumsal fayda odaklı olan kurum kültürü tipidir.
Bölümlenmiş KültürÇalışmaların daha çok bireysel olarak yürütüldüğü, departmanlar arası ayrımların belirgin olduğu kültür tipidir. Üniversiteler bu kültüre örnek olarak verilebilir.
Eylemde Öğrenme EkipleriKurumda stratejik becerileri geliştirmekla görevli, karşılıklı güven ve saygıya dayanan, yapıcı ve doğrudan eleştirilerin tercih edildiği çalışma gruplarıdır.
VizyonUzak görüşlülük, geniş görüşlülük ve ileride olmak istenen yer ya da durum anlamına gelen stratejik kavramdır.
MisyonBir kurumun üstlendiği temel görev, sorumluluk ve varlık nedenidir.
PerformansÇalışanın yaptığı iş için harcaması gereken maksimum enerji, bilgi, kişisel yeterlilik ve işten aldığı doyum düzeyidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Procter and Gamble Örneği (Kar Amacı Güden Kültür)

Amerikan menşeili bir şirket olan Procter and Gamble, keskin bir hiyerarşi ve rekabetin söz konusu olduğu, sosyalleşmeye nazaran ticari hedeflerin ağır bastığı 'kar amacı güden kültür' tipine örnek verilmiştir.

Van Riel ve Fombrun'un Kurum Kimliği Tanımı (2007)

Cees Van Riel ve Charles Fombrun eserlerinde, kurum kimliğini kurumun kendini nasıl değerlendirdiği, kurum imajını ise başkaları tarafından nasıl algılandığı olarak tanımlamışlardır.

Morley'in Kurum Kültürü Unsurları (1998)

Morley'e göre kurum kültürünü oluşturan temel unsurlar sosyal sorumluluk, çalışanları etkilemek, çalışanları elde tutmak ve çalışanların geliştirilmesi biçiminde sıralanmaktadır.

Starbucks ve Gloria Jean's Örneği

İşlevleri aynı olmakla birlikte alışveriş merkezleri, kafeler ve restoranların (örneğin Starbucks ya da Gloria Jean's) farklı kurum kültürü ve felsefelerini benimsediği vurgulanmıştır.

Grunig ve Hunt'ın Halkla İlişkiler Sınıflaması (1984)

Grunig ve Hunt'ın 1984 yılında geliştirdiği halkla ilişkiler sınıflandırması, günümüzde hala kurumsal iletişimin örnek alınacak tipolojilerinden biri kabul edilmektedir.

Çağdaş Yönetim Araçları (TKY, 6 Sigma, ISO 9000)

Toplam Kalite Yönetimi, 6 Sigma ve ISO 9000 gibi çağdaş uygulamalar, müşteri odaklılık ve çalışan memnuniyeti kavramlarını kurum kültürünün ayrılmaz bir parçası haline getirmektedir.

Sınavda Dikkat Et

  • Simetrik iletişim ve Grunig'in 4 perspektifli modeli (tek/çift yönlü, bilgi açıklama durumu) sınavda sıklıkla soru olarak gelmektedir, modellerin adlarını ve özelliklerini iyi ezberleyin.
  • Kurum kimliği (kurumun kendini tanıması) ile kurum imajı (başkaları tarafından algılanma biçimi) arasındaki tanım ayrımı sınavda karıştırılan bir noktadır, Van Riel ve Fombrun tanımına dikkat edin.
  • Goffee ve Jones'un 4 kurum kültürü tipi (şebekeleşmiş, kar amacı güden, topluluksal, bölümlenmiş) ile bunlara verilen Unilever, P&G, üniversite ve sendika örneklerini eşleştirebilmelisiniz.
  • Morley'e göre kurum kültürünü oluşturan 4 unsuru (sosyal sorumluluk, çalışanları etkilemek, elde tutmak, geliştirmek) iyi ayırt edin; araya çeldirici olarak başka kavramlar konulabilir.
  • Bilgi-Tutum-Davranış (BTD) modelinde her zaman 'önce bilgi, sonra tutum, en son davranış' sırasının geçerli olmadığını, pratikte bu sıranın tersine de çalışabildiğini (örneğin araba alımı) unutmayın.
  • Eylemde Öğrenme Ekiplerinin tanımını ve görevini (stratejik becerileri geliştirmek, karşılıklı güven ve saygı) soru köklerinde arayın.
  • Liderin kurum kültüründeki rolünün 'ayna işlevi' görmek olduğunu ve çalışanlara değerleri aktardığını belirten ifadelere sınavda dikkat edin.