Ombudsmanİsveççe kökenli olup 'vatandaş koruyucusu' anlamına gelen, kamu yönetiminde veya medyada idare ile bireyler arasındaki anlaşmazlıkları çözen bağımsız denetçi ve hakemdir. Örneğin İsveç'te anayasal bir kurum olarak idari işlemleri denetler.
Okur TemsilcisiBasın kuruluşlarında okurlar ile gazete yönetimi arasında köprü kurarak şikayetleri dinleyen, araştıran ve hataların düzeltilmesini sağlayan basın ombudsmanının diğer adı ve karşılığıdır. Milliyet gazetesinde 1999'da başlatılan sayfa buna örnektir.
İç ÖzdenetimBasın kuruluşlarının dış müdahalelere gerek kalmaksızın, kendi bünyelerinde atadıkları temsilciler aracılığıyla etik kurallara uyup uymadıklarını denetleme mekanizmasıdır. ABD modelinde gazeteler kendi içlerinde bu görevi yürütür.
İskandinav ModeliOmbudsmanın tüm basın kuruluşlarını kurum dışından bağımsız bir şekilde denetlediği, ücretinin gazeteciler derneğince ödendiği modeldir. İsveç ve Finlandiya bu modelin uygulandığı ülkelere örnek gösterilebilir.
ABD ModeliHer gazetenin kendi isteğiyle kendi okur temsilcisini seçip finansal sorumluluğunu üstlendiği iç özdenetim modelidir. Türkiye'de de bu model uygulanmaktadır.
Başkadı (Kazasker)Osmanlı idari sistematiğinde fıkıh hükümlerine göre devlet işlerinin yürütülmesini denetleyen, görevlilerin suistimal ve adaletsizlik yapmasını önleyerek tebaayı koruyan makamdır.
Ürün Kalite KontrolüMedya ombudsmanlığının gazete patronları açısından gördüğü işlevi ifade eder; patronun müşterilerin (okurların) şikayetlerinden haberdar olmasını sağlar.
Basın ÖzgürlüğüBasın kuruluşlarının devlet baskısından uzak, kendi özdenetim kuralları ve yüksek ahlaki standartlarıyla var olabilme ve haber yayma hakkıdır.
Şeffaf ToplumVatandaşların her türlü bilgiye ve resmi belgeye kolayca ulaşabildiği, kamusal denetimin açık olduğu demokratik toplum yapısıdır.
Editoryal YönetimBir basın kuruluşunda haberlerin içeriğini, yayın politikasını ve sayfa düzenini belirleyen, okur temsilcisi tarafından etik sınırlar içinde kalması yönünde yönlendirilen yönetim birimidir.
Meslek EtiğiGazetecilik mesleğini icra ederken uyulması gereken ahlaki kurallar, ilkeler ve dürüstlük standartları bütünüdür.
Bağımsız BüroYürütme organlarından ve kamu bürokrasisinden tamamen ayrı olarak hızlı hareket edebilen ombudsmanlık çalışma birimidir.
Garantili İş SözleşmesiABD'de Washington Post gazetesinin ombudsmanına iş güvencesi sağlamak ve özgürce eleştiri yapabilmesini temin etmek amacıyla yaptığı uzun süreli sözleşmedir.
Louisville Courrier-JournalABD'de 1967 yılında ombudsmanlık uygulamasını başlatan ilk günlük gazetelerden biridir.
Ter Arne Jigeniusİsveç'te ombudsmanlık görevini yürütmüş ve ülkesindeki basın özgürlüğü ile özdenetim anlayışını açıklamış önemli bir figürdür.
