Ünite 7: Osmanlı Devleti’nde Basın Hareketleri ile İlk Yasal Düzenlemeler ve Basın Etiği — Örnekler
myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.
Osmanlı Matbaasının İlk Öncüsümyders hazırladı
İstanbul'da yaşayan Ahmet Efendi, 1729 yılında basılan ilk Türkçe eser olan 'Vankulu Lügati'ni ellerine aldığında büyük bir heyecan duymuştur. İbrahim Müteferrika'nın gayretleriyle ortaya çıkan bu eser, Osmanlı'da Türkler ve İslam dünyası eliyle gerçekleştirilen ilk matbaacılık faaliyetinin somut bir örneğidir. Ahmet Efendi, yüzyıllardır el yazmalarıyla yürütülen kültürel hayatın bu yeni teknolojiyle nasıl hızlanacağını o gün fark etmiştir.
Kırım Harbi ve Habere Duyulan İlgimyders hazırladı
İstanbul'daki bir kahvehanede oturan Mehmet Bey, 1853-1856 Kırım Harbi'nin patlak vermesiyle birlikte ilk kez bir gazeteyi eline almıştır. Savaşın getirdiği yoğun merak ve haber alma ihtiyacı, Osmanlı halkının daha önceleri mesafeli durduğu gazetelere yönelmesinde ana katalizör olmuştur. Mehmet Bey, 'Illustrated London News' dergisindeki tahta oymalardan yapılan gravürlere bakarak savaş sahnelerini ilk kez görsel olarak takip etmiştir.
Kararname-i Ali ile Gelen Baskımyders hazırladı
İstanbul'da gazete çıkaran imtiyaz sahibi Selim Bey, 1867 yılında sadrazam Ali Paşa tarafından kaleme alınan 'Kararname-i Ali'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte büyük bir endişeye kapılmıştır. Bu kararname, hükümete 1864 Matbuat Nizamnamesi'nin dışındaki durumlarda bile gazeteleri doğrudan kapatma yetkisi vermiştir. Selim Bey, kaleme alacağı her makalede bu ağır sansür mekanizmasının tehdidi altında olduğunu bilerek otosansür uygulamak zorunda kalmıştır.
